AnasayfaBlogOryantasyon Süreci Nedir?
İnsan Kaynakları

Oryantasyon Süreci Nedir?

19 Ağustos 2021
Oryantasyon Süreci Nedir?

Oryantasyon, yönlendirme, kılavuzluk anlamlarını taşır. Oryantasyon süreci ise genellikle ik yönetimi içinde yer alan bir alıştırma-uyum aşamasını ifade eder. Aynı zamanda üniversite 101 diye tarif edilen üniversite yerleşkesine ve eğitimine ilk giriş yapmak da oryantasyon olarak geçiyor. Sonuç olarak oryantasyon süreci, kuruma ilk giriş yapacak olan kişinin ya da kişilerin uyum aşamasını daha rahat anlatması için yaratılıyor. Gelin oryantasyon aşamasını hem İK hem de üniversiteler açısından ele alalım. 

Oryantasyon Süreci Neyi İfade Eder?

Oryantasyon, işe ya da eğitime yeni başlayacak kişi kadar kurumun bizzat kendisini de ilgilendirir. Oryantasyon eğitimi ya da sürecinde, kurum ile kişi arasındaki devamlılığı sağlayacak aşamalar ve bilgiler sırasıyla aktarılır. Bu bakımdan hem kurum hem de işe veya eğitime başlayacak kişi için yeni bir süreç başlar. İnsan kaynakları açısından ise oryantasyon başlı başına önemli bir süreç zincirini ifade eder. Çalışan verimliliği ve uyumu için oryantasyon sürecinin planlanmış olması gerekir.

 

İK yönetimi içinde yer alan eğitim ve geliştirme uygulamaları, çalışanın iş başı sürecinde verimli hareket etmesi ve kuruma bağlı olarak kendini geliştirmesi içerir. Özellikle insan kaynakları departmanı ve yöneticiler için eğitim ve geliştirme aşamalarını uygulamak çok önemlidir; çünkü bu yolla çalışanın aidiyet duygusunu yaratacak iş başı süreci yaşanır.

Netice olarak oryantasyon süreci; üniversite yaşamına giriş ile beraber ik yönetimi açısından da önemli bir ilk adım ifadesidir. Üniversiteyi gerçek anlamda tanıma, eğitim olanaklarını öğrenme ve kurumun hocalarını tanıma gibi kritik öneme sahip unsurlar, oryantasyon sürecinde adaya aktarılır. İk açısından ise durumu daha genişten ele almak gerekir. İnsan kaynaklarının yetkili çalışanları tarafından, süreci doğru yönetebilecek adımları planlayarak hareket etmek lazımdır. Bu aşamada uygulanabilecek ve çalışan adayının zorlanmayacağı sistematik bir uygulama düzenine ihtiyaç vardır.

Oryantasyon Süreci Nasıl Planlanır?

Oryantasyon hazırlama sürecinde, İK personelleri ve varsa işe alım uzmanı görev alır. İşe alımın ilk aşamalarından birini oryantasyon oluşturur. Oryantasyon oldukça önemli bir uygulamadır. Oryantasyon sürecini uygulamayan ya da önemsemeyen kurumlar, iyi bir ik yönetimi de uygulamamış olur. İşe yeni başlayan adayı -eğer aday kuruma mecbur değilse- kazandım derken kaybetmek, kuruma maddi-manevi zarar verir. Bundan dolayı planlanmış bir oryantasyon süreci yaratmak gerekir.

 Hiçbir yeni çalışan, kendini yalnız ve önemsiz hissetmek istemez. İşinde iyi bir insan kaynakları departmanı, işe giriş aşaması için çalışan bilgilendirerek süreci başlatır. Peki insan kaynakları neden oryantasyon uygulayarak böylesi bir süreci başlatır? Gelin oryantasyonun ana hedeflerine bir bakalım. 

  • İşe Yeni Başlayacak Çalışanın Bağlılığını Yaratmak

Bu unsur, oryantasyonun kuruma ve çalışan kişiye kattığı en önemli kazanımlardan birisidir. Çalışan adayı, iş sürecinde kurumdan destek görür ve güven hissederse kuruma da bağlılığı artar. Bu basit gibi gözüken ama uygulanması zor olan aşama, oryantasyon süreci ile başlar. Netice olarak kuruma bağlı olan çalışan, daha verimli .çalışır ve iş süreçlerinde kurumun hedeflerini başarıyla yerine getirir. Özellikle kurum kültürü oluşturmak ve işveren markası imajına sahip olmak için mutlaka oryantasyon ile başlayan iş süreçlerinde çalışanlara destek olmak gerekiyor.

  • Kurumun Beklenti ve Hedeflerini Çalışana Aktarmak

Oryantasyon sürecinde, çalışana kurumun temel bir tanıtımı yapılır ve genel olarak iş süreçleri hakkında bilgi verilir. Kurumun beklentileri, hedefleri, işin tanımı ve ihtiyaçlar genel bir çerçeve altında anlatılır. Bu aşamada iletişim tek yönlü değildir. Çalışan da beklenti ve hedefleri anlamaya çalışarak işe ne katabileceğini kuruma aktarır. Ayrıca kurum beklentisi ile aday çalışanın beklentisi de bu aşamada netleşir. Bazı durumlarda mülakatta belli olan beklentilerin uyumluluğu ya da uyumsuzluğu, ortantasyon sürecinde daha net bir şekilde ortaya çıkar.

  • Çalışanın İş Stresini Azaltmak

İşe yeni başlayan bir aday, süt dökmüş kedi gibi hareket edebilir ve ayrıca stresli olabilir. Bu durumun önüne geçmek için iş öncesinde adayı rahatlatmak gerekir. Adayın stresini azaltmak için iş tanımının belirlenmiş olması ve hangi süreçlerde hangi birimlerden destek alabileceğinin de açıklanması gerekiyor. Stresi azalan ve tam olarak ne işi yapabileceğini bilen bir çalışan, kurumu da kısa sürece uyum sağlayacaktır.

  • Oryantasyon Sürecini Raporlamak

Ortantasyon süreci işe alımı gerçekleşen adayları tanımak için de bir fırsattır. Bu süreçte aday, kurumu tanımaz. Kurum bünyesine kattığı çalışan adayı, oryantasyon sürecin neler sordu, aday süreçte nasıl davrandı, yanıtlanamayan sorular var mıydı, oryantasyon planı istenildiği gibi uygulandı mı? Bu sorular, bir sonraki işe alımın doğru şekilde yürütülmesi için geri dönüş sağlayan yanıtlara sahiptir. Bu yolla oryantasyon süreci raporlanır ve İK departmanı bir sonraki işe alım süreci için neler yapabileceğini planlar. 

Oryantasyon sürecinin planlanmasında ise birden fazla süreç aktif hâle getirilir. Oryantasyon eğitimi planlamasında aşağıdaki adımlar etkinleştirilir:

  • Pozisyona ve iş tanımına göre ön hazırlıklar tamamlanır. 

  • Kurumun ve departmanların nasıl tanıtılacağı değerlendirilir. 

  • Birim ve departmanlar bilgilendirilir. 

  • Ortanyasyon eğitimi ile ilgili fiziksel ve sosyal ortam hazırlanır. 

  • Adayın işe alım süreçleri yerine getirilir. 

  • Adayın ortantasyon sürecindeki çalışma koşulları ile ilgili olanaklar sağlanır. 

  • Oryantasyon eğitim sürecindeki değerlendirmeler ve gözlemler raporlanır.

Oryantasyon Süreci Aşamaları

Oryantasyon süreci aşamaları, insan kaynakları departmanı tarafından yerine getirilir. Oryantasyon sürecinin başlıca önemli aşamaları şunlardır:

İş Başlangıç Öncesi: Bu aşamada, aday çalışana pozisyon, kurum ve iş tanımı ile ilgili tanıtım bilgiler verilir. Ortantasyon sürecinden haberdar edilir. 

Başlangıç: Başlangıç süreci, kurumun pozisyonuna ve oryantasyon eğitim amacına göre değişir. Bu aşamada aday ortanyasyona başlar ve genel olarak 1 hafta ile 1 ay süren oryantasyon sürecine girilir. 

İlk Hafta: İlk hafta sonucunda hem aday hem kurum yavaş yavaş birbirini tanır. İlk hafta aşamasında, adayın eğitime nasıl uygum gösterdiği ile ilgili gözlemler değerlendirilir. Ayrıca adayın sorularına ilgili birimlerce cevap verilir ve oryantasyonun kritik eşiği aşılır. 

İlk Ay ve Sonraki Aylar: Genellikle oryantasyon 1 ay sonra sona erer. Fakat pozisyon ve kurum ik politikasına göre bu süre 3 ile 6 ay değişebilir. Fakat bu aylarda, adayın kuruma alışma ve uyum sağlama süreci büyük ölçüde tamamlanır. Hem kurum hem de aday çeşitli gözlemleri tamamlayarak iş süreci hakkında net bilgi ve fikre ulaşır.

 

Oryantasyon Hazırlama Eğitimi Nedir?

İnsan kaynaklarının önemli bir uygulaması olan oryantasyon, maalesef her kurum ve işletmede yer almıyor. Oysa oryantasyon uygulaması, hem işletmeye hem de çalışan adaylara önemli kazanımlar sunuyor. Peki yeni bir insan kaynakları departmanı kuran veya oryantasyon uygulamasına yer açmak isteyen kurumlar, nasıl oryantasyon hazırlayabilir?

Oryantasyon da insan kaynakları gibi uzmanlık isteyen bir aşama dizinidir. Burada kurumun yöneticilerinden ziyade insan kaynakları personellerine ihtiyaç vardır. Aynı zamanda eğer imkân varsa işe alım uzmanı ve ik danışmanı da oldukça fayda sağlar. Oryantasyon hazırlama işi için planlama ve işe alım prosedürlerini yerine getirmek gerekir. Doğru ve destekleyici bir oryantasyon hazırlamak için ik personellerinin de eğitime ihtiyacı vardır. 

İk personellerin oryantasyon süreçlerinde aktif olarak işlerini doğru yapmaları için önerebileceğimiz bir eğitim bulunuyor. Oryantasyon hazırlama eğitimi, süreç içinde kurum ve personel tanışmasına yönelik neler yapılabilir sorusunu yanıtlıyor. Enstitü bünyesinde yer alan oryantasyon hazırlama eğitiminin ders içeriklerini ise şöyledir:

  • Oryantasyon Neyi İfade Eder?

  • Oryantasyon Planı Nasıl Hazırlanır?

  • Oryantasyon Eğitimi Nasıl Hazırlanır?

  • Ortanyasyon Sürecinin Planlanması ve Takip Edilmesi

  • Oryantasyon Sürecini Ölçme ve Değerlendirme

  • Oryantasyon Koçluğu

Oryantasyon başlı başına emek gerektiren bir süreç olduğu için İK uzmanları ve insan kaynakları personelleri bu konuda uzmanlaşarak kendilerini geliştirebilirler. Ayrıca alacakları eğitim neticesinde, kuruma ve kendi mesleki gelişimlerine de ciddi katkılar sunabilecekler. 

Oryantasyon Süreci Nedir Oryantasyon Süreci Oryantasyon Süreci Neyi İfade Eder Oryantasyon Süreci Nasıl Planlanır Oryantasyon Süreci Aşamaları
Emine Büşra Kanat
Emine Büşra Kanat
Blog Yazarı

Ankara Üniversitesi Halkla ilişkiler ve tanıtım bölümünden mezun oldu. Lisans öğreniminde sosyal farkındalık kampanyalarında görev aldı. İstanbul İşletme Enstitüsü’nde fotoğrafçılık, iletişim, kişisel gelişim ve diğer farklı konularında yazmaya başladı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Oryantasyon Ne Demek?
İnsan Kaynakları

Oryantasyon Ne Demek?

22 Haziran 2020
İnsan Kaynakları Ne İş Yapar?
İnsan Kaynakları

İnsan Kaynakları Ne İş Yapıyor?

06 Aralık 2019
İlk İş Günü Yapılacaklar Listesi
İş Hayatı

İlk İş Günü Yapılacaklar Listesi

20 Şubat 2020