AnasayfaBlogMesai Ne Demek? Fazla Mesai Nedir?
Ne Demek?

Mesai Ne Demek? Fazla Mesai Nedir?

16 Temmuz 2021
Mesai Ne Demek?

Sosyal yaşam içerisinde birçok kavram ile karşılaşırız. Bu kavramların bazıları hakkında hiç bilgiye sahipdeğilken bazıları ise yaşamlarımızın ta içinde yer alır. Yaşamlarımızın nasıl yön alacağıyla ilgili olarak bizi yönlendirir. Bazı kavramlar da sosyal yaşam içerisinde çok sık duymamıza rağmen o kavramın ne demek olduğuyla ilgili bir bilgiye sahip değilizdir. Siz bu belirtilenlerden hangisine aitsiniz bilmiyorum ama bugün ben sizlere mesai kavramının ne demek olduğuyla ilgili bilgi vereceğim. Bu kavram özellikle pandemi sürecinde oldukça fazla duyulan bir kavram haline gelmiştir.

Mesai, Türk Dil Kurumuna göre emek ve çalışmak anlamlarına sahip bir kavramdır. Sosyal yaşam içerisinde oldukça fazla kullanılmaktadır. Dilimize Arapça dilinden geçmiş bir kavramdır. Emek ve çalışmak anlamlarını taşır. Peki, bu kavramların anlamı nedir? Emek, bireyin bilinçli olarak bir amaca ulaşmak için giriştiği çalışma süreci demektir. Çalışma, bir yapı elemanının yapı altında biçim değiştirmesi olarak tanımlanır. Çalışmak ve say anlamları taşır. Mesai kavramı da buradan yola çıkarak emek+çalışma formülünden oluşur.

Mesai, İş Kanunu gereği bir çalışanın haftada 45 saati geçmeyecek iş zaman dilimini belirtir. Ülkemizde bu saat haftada 45 saat olarak belirtilmiştir. Batı ülkelerinde bu zaman dilimi daha az saat ile ifade edilir. Ülkemizde genel olarak 8.00-9.00 aralığında başlayıp 17.00-19.00 aralığında biten zaman dilimini ifade eder. Mesai kavramıyla ilgili Batılı ülkeler son zamanlarda radikal adımlar atmaya hazırlanmaktadır. Haftalık olarak çalışma günlerini 4 güne indirmeye hazırlanmaktadır. Konuya giriş yaptıktan sonra daha fazla bilgi edinmeye ne dersiniz? Hazırsanız başlıyoruz!

Mesai Nedir?

Çalışma ve emek kavramlarının bir araya gelmesidir. Ülkemizde çalışan bir bireyin haftalık olarak 45 saatlik zaman dilimini doldurarak çalışmasını gösterir. Bir kişinin bilinçli bir şekilde işini gerçekleştirmek için giriştiği çalışma süresine denir. Mesai, ülkeden ülkeye değişiklik göstermektedir. Gelişmiş olan ülkelerde çalışma saatleri daha azdır. Ancak gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerde çalışma saatleri oldukça fazladır. Bu saatlerin daha fazla olması insana verilen önemin ne kadar az olduğunun bir göstergesidir. Bir bireyin iş yerinde emeğini sergilediği zaman dilimini gösteren kavramdır. Bu kavram kendi içerisinde birçok alt kavramlara ayrılır. Gelin hep beraber derinlemesine mesai hakkında bilgi sahibi olalım.

Fazla Mesai Nedir?

Fazla çalışma olarak da adlandırılır. Günümüzde çalışan ile işveren arasında çıkan en büyük anlaşmazlıkların başında yer alır. Fazla mesai bir işçi ve işverenin temel hakları arasında yer alır. Ancak, fazla mesai sonucu harcanan fazla emeğin karşılığının alınmaması durumunda anlaşmazlıkları da beraberinde getirir. Fazla mesai, bir kişinin haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar demektir. Ülkemizde yasalara göre haftalık çalışma saati 45 saat olarak belirlenmiştir. 45 saatlik çalışma süresini aşan çalışmalar fazla mesai olarak adlandırılır.

Günlük olarak ise bir çalışan 11 saatten fazla kesinlikle çalıştırılamaz. Çalışanın kendi rızası dahi olsa 11 saati aşmaya kesinlikle izin verilmemesi gerekir. 18 yaşını doldurmamış, yeni doğum yapmış, bebek emziren ve sağlık durumu çalışmaya elverişli olmadığı tespit edilen kişilerin fazla mesai yapma hakkı yoktur. Ülkemizde fazla mesai kavramı ile ilgili olarak bir kanun bulunmaktadır. 4857 Sayılı iş Kanunun 41. 42. ve 43. maddeleri fazla mesai ile ilgili maddelerdir. Buna ek olarak 2004 yılında Resmi Gazete ’de fazla çalışma ile ilgili “İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma Ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği” yayınlaşmıştır.

Ülkemizde İş Kanununa göre haftalık çalışmanın saati 45 saattir. Bu yüzden işveren tarafından verilen asıl ücret çalışma karşılığı alınan ücreti temsil etmektedir. 45 saati aşan çalışmalar ise fazla çalışmayı temsil etmektedir. Fazla çalışmayı da işveren, çalışanına ayrıca ücret hesaplayarak ödeme zorunluluğu bulunur. Bu durum fazla mesai ücreti olarak adlandırılır. Her ne kadar fazla ücret alınsa da İş Kanunu fazla çalışma sürelerine bir kısıtlama getirmiştir. Bu kanun, işçinin vücudunun kaldırabileceği çalışma düzeyinin üzerine çıkılmamasını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu kanun işçiyi koruma görevi görmektedir. Bu başlık hakkında bilgi sahibi olduktan sonra şimdi de kademeli mesai konusunu öğrenelim.

Kademeli Mesai Nedir?

Kademeli mesai, bir çalışanın işe giriş ve çıkış saatlerinin yeniden düzenlemesi demektir. Çalışma saatleri ile giriş ve çıkış saatlerinin yeniden planlaması anlamı taşımaktadır. Özellikle kademeli mesai kavramı Korona virüs salgını döneminde adından söz ettirmiştir. Koronavirüsün pik yaptığı dönemlerde şehirlerde oluşan yoğunluğu azaltmak için kademeli mesai yapılmıştır. Kademeli mesai sisteminde çalışmalar belirli gruplara ayrılıyor. Örnek olarak 7.00, 8.00, 9.00 ve 10.00 saatleri için çalışacak gruplar belirleniyor. Her saat için belirlenen grupta yer alan kişi o saatte çalışmaya başlıyor.

Kademeli mesai ile amaçlanan iş yerinde, durakta, toplu taşıma araçlarında vb. yerlerde kolaylık sağlanması ve yoğunluğun azaltılmasını sağlamaktır. Aynı zamanda çalışanların güvenliğini sağlamaktır. Pandemi döneminde uygulanması nedeniyle sağlık tedbirleri için düşünülmüştür. Aynı zamanda başta İstanbul olmak üzere büyükşehirlerde yaşanan trafik sorununun en alt seviyede yaşanması için kademeli mesai uygulanmıştır. Konu hakkında bilgi sahibi olduktan sonra şimdi de esnek mesai konusu hakkında bilgi sahibi olalım.

Esnek Mesai Nedir?

Esnek mesai, esnek çalışma saatleri doğrultusunda çalışmak olarak tanımlanır. Esnek mesai, çalışanlara iş ve özel yaşam arasında denge kurmalarını sağlayan bir avantaj sunmaktadır. Bir işveren perspektifinden bakıldığında da esnek mesai, firma giderlerinde tasarruf etme olanağı sağlamaktadır. Esnek mesai, emek saatlerinin normal çalışma saatlerinden farklı saatlere sahip olması durumudur. Esnek mesai sistemi günümüzde özel ve kamu kuruluşlarında kullanılan bir sistem olarak bilinmektedir.

Esnek mesai ile firmalar emek sürelerine bağlı kalmak koşulu ile çalışanları için işe başlama ve işi bitirme saatleri belirler. Bu sebepten dolayı bu sistemi uygulayan şirketlerin işe başlama ve işi bitirme saatleri diğer şirketlere göre farklılık gösterir. Çalışma saatlerinde esnek giriş ve çıkış saatleri sunan bir sistemdir. Esnek mesai, günlük, haftalık ve aylık olmak üzere üçe ayrılır.

Bu model ile çalışan bireyler diğer modellerle çalışan bireylere göre bazı avantajlara sahiptir. Mesela kişisel sorumluluklara, aileye, arkadaşlara, kendinize ayırabileceğiniz zaman diğer modellere göre daha fazladır. Esnek mesaide çalışacağınız saat dilimini trafik yoğunluğunun en az olduğu dilimler içerisinde seçersiniz trafik stresi sorunundan kurtulmuş olursunuz. Arkası kesilmeyen izin alma, işe geç kalma, kısa sürede iş değişikliği vb. sorunların azaldığını görürsünüz. Çalışan kişilerin konsantrasyon, verimlilik, iş tatmini artar. Bu da daha kaliteli işlerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Böyle çalışanlara sahip bir işletme olarak tercih edilen ve aranan bir işletme konumuna yükselirsiniz.

Mesai kavramı hakkında sizlere aktardığım bilgiler umarım sizlerin aklındaki soruları cevaplar niteliktedir. Bu sayede kafanızdaki sorulara bir cevap bulmuş olur ve yazılarımızı okumaya devam edersiniz.

Mesai Ne Demek Mesai Nedir Fazla mesai ne demek Mesai Kademeli mesai
Sezer Açiler
Sezer Açiler
Blog Yazarı

Sezer AÇİLER, 19 Haziran 1995 tarihinde Sakarya’da dünyaya geldi. 2018 yılında Sakarya Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdi. Gayrimenkul danışmanı, stajyer sosyolog ve Felsefe Grubu öğretmeni olarak çalıştı. Sertifika programlarına katıldı. 2019 yılında İstanbul İşletme Enstitüsünde blog yazarı olarak çalışmaya başladı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.