AnasayfaBlogRestoratör Nedir? Ne İş Yapar? Maaşı Ne Kadar?
Meslekler

Restoratör Nedir? Ne İş Yapar? Maaşı Ne Kadar?

24 Mayıs 2021
Restoratör Nedir? Ne İş Yapar? Maaşı Ne Kadar?

Restorasyon dediğimizde hepimizin bu konuyla ilgili bir fikri vardır. Peki, “Restoratör”ün içeriğinde neler olduğunu, bu meslekteki kişilerin hangi işleri yaptığını kaç kişi bilir? Eminim çok da fazla değildir.

Bu yazımızda, pek önemsenmeyen ve unutulan bir meslek olan, “restoratör”leri incelemeye çalışacağız. Mesleğin içeriğine gelmeden önce, “restorasyon” kavramına bir bakalım… 

Restorasyon; tarihî bir eserdeki bozulmuş olan veya hasar gören alanlarının, orijinal özelliklerine bağlı kalarak onarılmasıdır. Eserin bir nevi, yenilenmesi demektir. Ancak buradaki temel şart, eserin orijinal malzemelerinin ve orijinal görünümünün korunmasıdır. Restoratör de işte bu hasar gören eserlerin, orijinal sanatsal özelliklerini koruyacak bir şekilde onaran uzman kişilerdir. Bu kişiler, kültürel varlıklarımızın korunması işini de yaparlar. Dolayısıyla da restoratörleri “kültürel varlıklarımızı koruyan sanat bekçileri” olarak tanımlamak yanlış olmaz. Çünkü bu uzmanlar, tarihe ve sanata dair ne kadar kültür mirasımız varsa, onları koruyarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlar. 

İşte tam da bu noktada, kıymeti tam olarak bilinmeyen, hatta görünmez bir meslek olarak görülen restoratörlüğün önemi ortaya çıkıyor. Eğer bir ülkede restorasyona önem verilmezse, o ülkenin tarihini ve sanatını oluşturan eserler yok olmaya yüz tutar. Kültürel varlıklar dediğimiz bu tarihî eserler ve sanat eserleri yok olursa da, o ülkenin geleceğine bir miras kalmaz. Gelecek nesiller de bu eserleri göremediği için, kitaplarda anlatıldığı kadarıyla, soyut olarak öğrenebileceklerdir. Bu yüzden de zamanla unutulmaya mahkûm olacaktır. Tarihle ve sanatla doğudan ilgili olan restoratörlerin hangi işleri yaptığını hep beraber öğreneceğiz. Bu mesleğin önemini anlamak için, bu yazıyı okumak yeterli olacaktır. 

Restoratörlerin üzerinde çalıştığı yapılar arasında; tarihî camiler, kiliseler, saraylar, konaklar gibi mimarî yapılar bulunuyor. Ancak restoratörler sadece mimarî yapılar üzerinde çalışmaz. Tarihî eser değeri olan her türlü kültürel varlık üzerinde çalışabilirler. Bir heykel, bir duvar resmi veya bir el yazması bile olabilir. 

Restoratör olmak isteyenlerin öncelikle sanat tarihi, sanat eserleri ve tarih gibi konulara ilgileri olmalıdır. Çünkü restorasyonda en önemli konu orijinalliği korumaktır. Bunun için bir restoratörün, sanat eserinin ruhundan anlaması ve aynı ölçüde restorasyon yapması gerekir.

Bu yazımızda, “Restoratör nedir?”, “Restoratör ne iş yapar?”, “Restoratör nasıl olunur?” ve “Restoratör maaşları” gibi konu başlıklarını bulabilirsiniz. Restoratörlük mesleğiyle ilgili merak edilen konulara gelince…

Restoratör Nedir?

“Restoratör Nedir?” sorusuna cevap vermeden önce; dilimize Fransızcadan geçmiş olduğunu söylememiz gerekir. Fransızcada kullanılan “restaurateur” sözcüğü, resim veya heykelleri onaran kişileri tanımlayan ve restorasyon uzmanı anlamında kullanılan bir kavramdır.

Restoratör; çoğunlukla tarihî eserlerin bakımı, korunması ve onarılması için gereken işlemleri yapan uzmanlardır. Bu uzmanlar, restore işlemlerini yaparken, eserlerin aslını bozmadan ve bilimsel teknikler kullanarak çalışırlar. Üniversitelerde verilen restorasyon eğitimlerinin amacı; kültürel varlıklarımız olan tarihî eserlerin aslına göre onarılması ve korunmasıyla ilgili tekniklerin öğretilmesidir. Akademik ortamlarda yapılan bilimsel ve teknik çalışmalar sayesinde, kültürel varlıklarımız korunarak gelecek nesillere sağlam bir şekilde aktarılabilecektir.

Restoratörler, Kültür ve Turizm Bakanlığı kuruluşlarında devam eden mimarî restorasyon projelerinde çalışabilirler. Kamu veya özel sektörde çalışan mimarî, kültürel, sanatsal kurum ve kuruluşlarda danışmanlık yapabilirler. Ayrıca restoratörler, akademik alanlarda araştırmacı olarak da çalışabilirler. 

Restoratörler, üniversitelerin “Restorasyon ve Konservasyon” lisans bölümü ve “Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım” lisans bölümlerinden mezun olurlar. Bu bölümlerde aldıkları derslerde öğrendikleri restorasyon tekniklerini tarihî binalara diğer mimarî eserlere uygularlar. 

Restoratör Ne İş Yapar? 

Restoratör, mimarî eserler üzerinde çalışır. Tarihten gelen eski mimarî eserlerimizin bakımını yapar, onarılması gereken alanlarını onarır. Ayrıca, gelecek nesillere daha sağlam ulaşabilmeleri için, bu eserlerin üzerinde koruma teknikleri uygular. Bir restoratörün yaptığı en önemli ve en öncelikli işler bunlardır.

Restorasyon uzmanlarının, çalıştıkları yerlerde yaptığı diğer işler şunlardır;

  • Restorasyon yapmadan önce eseri detaylıca incelemek ve fotoğraflamak,

  • Eser için yapılacak işlemleri belirlemek ve bu işlemleri kayıt altına almak,

  • İşlemler için gerekli olan malzemeleri tespit etmek ve temin edilmesini sağlamak,

  • Eserin bozulmasıyla ilgili nedenleri belirlemek ve ilgililere açıklamak,

  • Bozulmalardaki boyutu tespit ederek, durdurmak için gerekli önlemleri almak,

  • Restorasyonu yapılacak eserin onarımı ve korunması için gerekli tedbirleri almak,

  • Eser için yapılacak restorasyon işlemleri konusunda maliyetleri belirlemek,

  • Restorasyon işlemleri için gerekli olacak malzeme teminini yapmak,

  • Kültürel miraslarımızın korunması için ilgili kurumlara tavsiyelerde bulunmak,

  • Restorasyon teknikleri ve uygulamaları ile ilgili araştırmaları takip etmek. 

Bu uzmanların çalışma alanları; müzeler, laboratuvarlar, kazı alanları, kültürel mirası koruma konusunda çalışan kamu ve özel kurumlardır. 

Restoratörlerin çalışabilecekleri kurumlardan bazıları şunlardır:

  • Kültür Bakanlığına bağlı ilgili kuruluşlar,

  • Mimarlık ofisleri,

  • Mimarî restorasyon kuruluşları,

  • Mimarî danışmanlık kuruluşları,

  • Belediyelerin ilgili birimleri,

  • Üniversitelerin yaptıkları arkeolojik kazılar,

  • Kamu ve özel sektörde iş yapan müzeler.

Restoratör Maaşları

Restoratör maaşları, bağlı bulundukları kuruma ve yaptıkları işlerin niteliğine göre değişkenlik gösterebiliyor. Restoratörler kamu kurumlarında çalışabildikleri gibi, özel kurumlarda da çalışabilirler. Aynı zamanda bireysel olarak serbest çalışma da yapabiliyorlar. 

Restoratörler kamu kurumlarında çalışabilmek için KPSS'den yeterli puanı almalıdırlar. Daha sonrasında, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışabilirler. Kamu kurumlarına bağlı olarak çalışan Restoratörlerin 2021 yılı için açıklanan ortalama maaşları 3.768 TL- 4.710,58 TL aralığındadır. 

Bir restoratör; özel kurumlarda, mimarî restorasyon ve sanat eserleri alanında çalışmalar da yapabilir. Ancak özel kurumlardaki alınan maaşlar, kamu kurumlarındaki maaşlardan daha farklı olabiliyor. Kurumun bütçesine ve büyüklüğüne göre restoratör maaşları değişken olabiliyor. Bu duruma sebep olarak, serbest piyasa ekonomisi ve kurum politikaları gösterilebilir. Büyük firmaların verdikleri maaşlar kamu kurumlarında verilen maaşlardan daha yüksek olabiliyor. Ancak küçük firmalar kamudaki maaşlardan daha düşük olabiliyor. 

Restoratörlerin kamu veya özel sektör olsun, maaşlarını arttırmak için yapmaları gereken şeylerin başında akademik kariyer geliyor. Yüksek lisans yapan bir restoratör, kamuda veya özel sektörde, lisans mezunlarına göre daha yüksek maaş alabiliyor.
Ayrıca akademik kariyer yapanlar için, üniversitelerde akademisyen olmak gibi bir şansları da oluyor. Akademisyenler, üniversitede verdikleri ders saati oranında ve unvanları doğrultusunda yüksek maaşlar alabiliyorlar.

Restoratör Nasıl Olunur?

Restoratör olmak için öncelikle üniversiteye giriş sınavlarında yeterli puan almak gerekiyor. Sonrasında, “Restorasyon ve Konservasyon” ve “Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım” lisans programlarından birini kazanmak gerekiyor. Daha sonra ise bu programdan başarıyla mezun olmak şartını yerine getirmek gerekiyor. Bu bölümden mezun öğrenciler “Restoratör” unvanını hak ediyorlar. 

Üniversitelerin “Mimarî Restorasyon” ön lisans bölümünden mezun olanların da, lisans tamamlama yapmaları halinde Restoratör olabilme olanakları bulunuyor. Mimarî Restorasyon ön lisans mezunları, “Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım” veya “Restorasyon ve Konservasyon” bölümlerinden birinde lisans tamamlama yapabilirler. Böylelikle “restoratör” unvanını alarak bu mesleği edinebilirler.

Bu lisans bölümlerinden mezun olanların, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde iş bulmaları mümkündür. Restoratörler için, Belediyelerin ilgili birimlerinde ve özel sektörde de kariyer olanakları bulunuyor. Kamu kurumlarından bazıları olan, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Belediyeler gibi yerlerde çalışabilmek için KPSS şartı bulunuyor. Yeterli bir KPSS puanı alarak, bu kurumlardan birini tercih edilebilir ve kamu personeli bir restoratör olunabilir.

Restoratör Nedir?

Restoratör, tarihî ve kültürel miraslarımız üzerinde bakım, onarım ve koruma konusunda teknik işlemler yapan uzmanlardır. Restoratör kavramı, Fransızcadan gelen bir kelimedir “restaurateur” olarak geçer. Bu kelimenin Fransızcadaki anlamı, heykel ve resimlerdeki onarım işlerini yapan uzmandır.

Restoratör Ne İş Yapar?

Restoratör, bozulmalar görülen bir eserin onarılması ve gelecek kuşaklara sağlam bir şekilde aktarılması için gerekli işlemlerin yapar. Bu işlemleri yerine getirirken, bilimsel teknikler kullanır ve bunu da eserinin aslını koruyacak şekilde yapar. Ayrıca restoratörler, kültürel varlıklarımızın korunması için ilgili kurum ve kuruluşları bilgilendirir. 

Restoratör Nasıl Olunur?

Restoratör olmak için öncelikle üniversite okuma şartı vardır. Bu yoldaki ilk adım, üniversite sınavında “Kültürel Varlıkları Koruma ve Onarım” ile “Restorasyon ve Konservasyon” lisans bölümlerini seçmektir. Bu iki bölümden birini tercih edip kazandıktan ve mezun olduktan sonra “Restoratör” unvanı hak edilebiliyor. Sonrasında KPSS’den yeterli puan alıp atananlar veya özel sektörde çalışmak isteyenler “restoratör” olarak çalışabiliyor.

Restoratör Restoratör nedir Restoratör ne iş yapar Restoratör maaşları Restoratör nasıl olunur Restorasyon
Emel Keskin
Emel Keskin
Blog Yazarı

1998-1999 yılları arasında, Yalova'da bulunan bir reklam ajansının Koleksiyon adlı dergisinde; reklam koordinatörü ve köşe yazarı olarak çalıştı. 2003’te Mimar Sinan Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü'nden mezun oldu. Halen İstanbul Üniversitesi, Çocuk Gelişimi Bölümü öğrencisi.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.