AnasayfaBlogİş Analizi Nedir? Nasıl Yapılır?
Nedir?

İş Analizi Nedir? Nasıl Yapılır?

08 Ocak 2020
İş Analizi Nedir? Nasıl Yapılır?

İş analizi, iş analisti tarafından çeşitli iş analiz teknikleri kullanılarak gerçekleştirilen, gereksinimleri belirleme ve bunları karşılayacak çözümler geliştirme sürecini ifade eder. İnsan kaynaklarından azami verimi almak amacıyla kullanılacak araçların geliştirilmesi ve yönetiminde söz konusu iş ile ilgili bilgilerden yararlanır.  Bu bilgilerin elde edilebilmesi için etkili bir iş analizi yapılmalıdır.

İş analizi, verilerin toplanması ve raporlanması yoluyla işletmelerin ve kuruluşların başarılarını ve pazar avantajlarını geliştirmelerine yardımcı olmaya odaklanmaktadır. Genel tanım benzer olmakla birlikte, uygulamalar ve prosedürler çeşitli endüstrilerde değişiklik gösterebilir. Bilgi teknolojileri endüstrisinde, çözümler genellikle bir sistem geliştirme bileşeni içerir, ancak aynı zamanda süreç iyileştirme veya organizasyon değişiminden de oluşabilir.

İş Analisti Kimdir?

İş analisti, bilgi teknolojileri bölümünde çalışan, sistem geliştirme, iş süreçlerinin iyileştirilmesi, organizasyonların yönetilmesi ve stratejik planlama kısmından sorumlu olan uzmandır. Bir iş analisti, bir kuruluşu veya iş alanını analiz eden ve işini, süreçlerini veya sistemlerini belgeleyen, iş modelini veya teknolojiyle entegrasyonunu değerlendiren kişidir. Organizasyon içindeki unvanı analist, iş analisti, iş sistemleri analisti ya da sistem analisti olacak şekilde değişiklik gösterir. İş analisti, süreçleri değerlendirmek, gereksinimleri belirlemek için yöneticilere ve paydaşlara veriye dayalı öneriler ve raporlar sunar. Bunun için veri analizi yöntemlerini kullanarak bilgi teknolojileri ve iş arasındaki boşluğu doldurmaktan sorumludur.

İş analisti, süreç, ürün, hizmet, yazılım ve donanımdaki veriye dayalı değişikliklerin verimliliği nasıl artırabileceğini ve değer katabileceğini anlamak için iş liderleri ve kullanıcılarla bağlantı kurar. Role bağlı olarak, ürünleri, donanımı, araçları, yazılımı, hizmetleri veya işlemi geliştirmek için veri kümeleriyle çalışabilir. Enstitü bünyesinde pek çok nitelikli online eğitim verilmektedir. Ücretsiz olarak sağlanan İş Analizi ve Görev Tanımı Eğitimi ile iş analizinin amaçları, bilgi toplama yöntemleri, görev tanımı ve iş gerekleri hakkında kapsamlı bir eğitim alabilirsiniz.

İlgili Eğitim: İş Analizi ve Görev Tanımı Eğitimi

İş Analizi Nasıl Yapılır? 

Yeni bir projeye başlarken projeye yaklaşmanın yollarını düşünmek gerekir. Göz önüne alınması gereken en önemli şey; iş analizi sürecidir. Analiz, etkili hazırlığın anahtarıdır ve çok çeşitli iş analizi ve görev tanımı içerir. İş analizi ile proje yöneticileri projenin gereksinimlerini belirleyebilirler. Aşamaların her biri belirli görevler, ilkeler ve belgelerle ilişkilendirilir. Ayrıca, bir iş analizi sürecinde izlenen adımların süresi, projenin türüne göre değişebilir. Her aşamaya ilişkin bilgiler içeren analiz süreç akışını özetlemeye çalışalım. Projenin sadeliğini artırmada iş analistinin rolünü gözlemlemenize yardımcı olacaktır.

İş Analizi Sürecinde Yer Alan Adımlar

İş analizi süreci, bir proje yaşam döngüsünde tam olarak nerede olduğunuzu ve hedeflerinizi anlamanıza yardımcı olur. Bir iş analizi sürecinde yer alan adımlar şunlardır:

Bilgi Toplamak

Bir iş analizi süreç modelinin en önemli adımı, arka plan bilgilerinin toplanmasıdır. Bu adımla iş analizinin büyük bir bölümünü kapsayabilirsiniz. İş analizi her zaman proje ile ilgili önemli miktarda arka plan bilgisi toplayarak başlamalıdır. İster yeni bir projeniz isterse mevcut bir projeniz olsun, bilgi proje için ortam hazırlar. Yeterli bilgi olmadan, sadece karanlıkta yürürsünüz. Hemen hemen her iş analizi yaklaşımı bilgi toplamakla başlar. Bu aşamada belirlemeniz gereken ilk şey, projenin dahil edildiği etki alanıdır.

Trendler ve mevcut endüstri ortamı gibi sektörle ilgili bilgiler, iş analizi sürecinde harikalar yaratabilir. İş analisti endüstri ile ilgili yeterli bilgi bulamazsa, çözüm araştırmadır. Projenin dayandığı endüstri hakkında daha fazla bilgi edinmek gerekir. İş analistleri, belirli bir endüstri ile ilgili terminolojileri anlamak için çok çaba sarf etmelidir.

Paydaşların Belirlenmesi

İş analizi süreç modelinin ikinci aşaması, projedeki paydaşları tanımaktır. Bir projedeki paydaşlar karar veren kişilerdir ve öncelikleri ve gereksinimleri belirlemede önemli bir role sahiptirler. Dolayısıyla, projenin erken aşamalarında paydaşların belirlenmesi esastır. Paydaş analizi, iş analizi sürecinin bu aşamasında en iyi sonucu verebilir. Bu teknik, her bir paydaşın ve proje üzerindeki etkilerinin seviyesinin tanınmasına yardımcı olur. Bu iş analizi yaklaşımı, paydaşların davranışlarının proje koşullarını nasıl etkileyebileceğini bulmaya yardımcı olabilir. Bu aşamada gerekli olan önemli belgeler paydaş matrisidir. Paydaş matrisi, grupların ve her kategoride sınıflandırılan paydaşların ayrıntılarını sağlar.

İşletme Hedeflerinin Belirlenmesi

İş analizi süreç akışındaki bir sonraki aşama, iş hedeflerinin tanımlanmasıdır. İş analistleri iş stratejisini ve hedeflerini planlamaya çalışmalıdır. Bu, proje yöneticilerinin proje vizyonuna odaklanmalarına yardımcı olabilir. Hedefler aynı zamanda proje için kapsam tanımının hazırlanmasında da yardımcı olabilir. Hedefler ayrıca düzeltilmesi gereken alanlara ilişkin bilgiler de sağlayabilir. İş hedeflerini bulmaya yardımcı olabilecek en önemli soru, projeye duyulan ihtiyaçtır. Analistler ilk olarak bir projenin uygulanma nedenlerinin farkındaysa, hedef oluşturmak daha kolay hale gelir.

Seçenekleri Daraltma

İş analizi sürecinin dördüncü aşaması, mevcut seçeneklerin değerlendirilmesi ile ilgilidir. Bunu başarmak için birçok alternatif var. Ancak, beyin fırtınası ve grup toplantıları seçenekleri tanımlamak için yararlı araçlardır. Seçenekler mevcut bir çözümün özelleştirilmesini veya geliştirilmesini içerebilir. Mevcut bir hizmeti veya sistemi satın almayı da seçebilirsiniz.

Mevcut tüm seçeneklerin bir listesini aldıktan sonra, seçenekleri azaltabilirsiniz. Hedefleri daraltmaya yardımcı olabilecek faktörler arasında hedefler için fizibilite ve iş gerekçesi yer almaktadır. Ayrıca, fonların kullanılabilirliğini ve olası yatırım getirisini de dikkate almalısınız. İş analistleri bu aşamada iş analizi gereksinimlerini etki analizi, risk analizi ve maliyet-fayda analizi ile karşılayabilir.

Kapsam Tanımı

Kapsam tanımı, iş analizi sürecindeki önemli adımlardan biridir. Bir projenin kapsamı, proje hedeflerine ve paydaşların görüşlerine göre tanımlanır. Kapsam tanımı, farklı proje geliştirme hedeflerinin ve projenin dışında tutulan öğelerin özetlenmesini içerir. Kapsam tanımındaki farklı öğeler, kapsamın içindeki ve dışındaki geliştirme öğelerini ifade eder. Kapsam tanımı ayrıca kapsam içi ve kapsam dışı entegrasyonları da özetlemektedir.

İş Analisti Teslim Planı Geliştirin

Bir iş analisti teslim planının oluşturulması, iş analizi sürecine bir sonraki adımdır. Bu aşamada, proje sahibi ve iş analisti, geliştirme ekibine gereksinimlerin karşılanması için ayrıntılı bir zaman çizelgesi sunabilir. İş analizi gereksinimleri için zaman çizelgesinin proje kapsamına ve metodolojisine dayanması gerekir. Ayrıca, paydaşlar ve projenin kullanılabilirliği de zaman çizelgesinin oluşturulması için önemlidir.

İş analistleri, gereksinimleri çıktılar olarak sınıflandırmalı ve gerçekçi son tarihler atamalıdır. Sonuç olarak, kaynakların planlanması ve proje son tarihleri iyileştirilebilir. Bu aşamada üretilen en önemli belge iş analisti teslim planıdır. Bu belge, söz konusu proje için oyun planı görevi görmektedir.

Proje Gereksinimlerini Tanımlama

İş analizi sürecinin en önemli aşaması proje gereksinimlerinin tanımlanmasıdır. Bu aşamada analistler proje gereksinimlerini sahiplere bildirmek ve onaylarını almak zorundadır. Farklı gereksinimler işlevsel ve işlevsel olmayan kategorilere ayrılabilir. İşlevsel olmayan gereksinimler güvenlik, performans ve ölçeklenebilirlik öğelerini ifade eder. Bu gereksinimler, bir iş gereksinimi belgesinde açıkça belirtilebilir. İşlevsel gereksinimler wireframeleri, kullanım senaryolarını, prototipleri ve storyboardları içerir.

Proje İmplementasyonunun (Uygulamasının) Desteklenmesi

İş analizi sürecindeki bir sonraki önemli aşama uygulamayı desteklemektir. İş analistleri, proje gereksinimlerinin teknik uygulamasına dahil edilmelidir. Projenin her yönünün plana göre yürütülmesini sağlamalıdırlar. İş analizi sürecindeki bu aşama belirli adımlar içermektedir.

  • İş analistleri, gereksinimlerle ilgili teknik çıktıları gözden geçirmelidir.

  • Ayrıca geliştirme ekibinden geri bildirim almalı ve uygulama için gereksinimleri güncellemelidir.

  • Bu aşamada iş analistlerinin önemli görevlerinden biri, kalite güvence uzmanlarıyla iş birliği yapmaktır. Bu, gereksinimlerin test edilmesini ve gereksinimlerin etkili bir şekilde anlaşılmasını sağlamak için gereklidir.

  • İşletme analistleri, işletme sahibi tarafından talep edilen projedeki değişiklikleri yönetmekten de sorumludur.

  • Değişikliklerin yönetimi, ilk gereksinimlerin karşılanması ve uygulanmasından sonra gerçekleştirilir.

İş Analiz Teknikleri

Günümüzün hızla değişen iş ortamında, yeni fırsatları tanımlayabilen ve bunlara uyum sağlayabilen şirketler, diğer şirketlere göre daha kolay başarı elde edebilir. İster kariyer alanlarınızı değiştirmek ister mevcut şirketinizde ilerleme kaydetmek isteyin, iş analiz teknikleri edinmek çok sayıda fırsat açabilir.

İş analiz teknikleri, uygun bir plan oluşturmak ve bu planı uygulamaya koymak için kullanılır. Nitelikli iş analisti, bir işletme yapısının hayati bir parçası olabilir, çünkü büyük resmi yönetilebilir parçalara ayırabilir ve belirli durumlarda işgücü ve kaynakların nasıl tahsis edileceğini belirlemeyi mümkün kılar. En önemli iş analiz teknikleri aşağıda özetlenmiştir.

MOST Analizi

MOST Analizi, bir kuruluşun neyi başarmayı amaçladığını (misyon ve hedefler) ve bunu nasıl başarmayı hedeflediğini (strateji ve taktikler) analiz etme tekniğidir. Birçok kuruluşun tanımlanmış bir misyonu ve hedefleri vardır, ancak bazen bu hedeflerden uzaklaşılabilir. Sonuç olarak, yürütülen strateji ve taktikler bu genel vizyonu tam olarak destekleyemez hale gelir. Yüzlerce iş analizi tekniğinden biri olan MOST Analizi, bir kuruluşun genel stratejisini, destekleyici faaliyetlerin uyumlu olup olmadığını değerlendirmek için stratejik analiz sırasında gerçekleştirilir.

PESTLE Analizi

Bu model, işletme analistlerinin kuruluşlarını etkileyebilecek tüm dış faktörleri değerlendirmelerine ve bunlara nasıl hitap edeceklerini belirlemelerine yardımcı olur. Bu teknik özellikle yeni bir işe başlarken veya yabancı bir pazara girerken faydalıdır. Genellikle bir durumu ve ilgili iç ve dış faktörleri net bir şekilde anlamak için kurumsal SWOT analizi ve Porter’ın Beş Kuvvet modeli gibi diğer analitik iş araçlarıyla birlikte kullanılır.

SWOT Analizi

Bu teknik hem güç hem de zayıflık alanlarını bulmanıza yardımcı olur. Aynı zamanda kaynakların uygun şekilde tahsis edilmesini de sağlar. Herhangi bir yeni stratejiye karar vermeden önce kuruluşun mevcut konumunu değerlendirmek için SWOT analizi kullanılır. Güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditleri değerlendirmek için kullanılır. Olası tehdit ve olumsuzluklara hazırlıksız yakalanmamak için etkili bir tekniktir.

Önceliklendirme (MoSCoW) Tekniği

MoSCoW yöntemi veya MoSCoW analizi olarak da bilinen MoSCoW önceliklendirmesi, gereksinimleri yönetmek için popüler bir önceliklendirme tekniğidir. Yöntem, kilit paydaşların, girişimlerin önemini anlamalarına yardımcı olmak için yaygın olarak kullanılır. Bir MoSCoW analizi yapmadan önce birkaç şey olması gerekir. İlk olarak, kilit paydaşların ve ürün ekibinin hedefler ve önceliklendirme faktörleri ile uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Ardından, tüm katılımcılar hangi önceliklerin değerlendirileceği konusunda anlaşmalıdır.

CATWOE Analizi

Sorunlara çözüm bulmak için basit bir kontrol listesidir. Şaşırtıcı çözümler sunar ve çoklu yaklaşımları harekete geçirir. CATWOE analizi, sorunlu alanların belirlenmesini, bir şirketin neyi başarmak istediğine ve hangi çözümlerin paydaşları etkileyebileceğini görmeyi mümkün kılar.

iş analizi iş analisti iş analiz teknikleri bilgi teknolojileri iş analistleri 
Gökşah Taşyürek
Gökşah Taşyürek
Blog Yazarı

İzmir Namık Kemal Lisesi mezunuyum. Girişimcilik, Bilgisayar Programcılığı ve Seo eğitimleri aldım. Anahtar kelime çalışması, short-tail ve long-tail keyword kullanımı, anahtar kelime gruplandırması, SEO’yu destekleyen site yapısı, teknik seo, site içi SEO konularında bilgi sahibiyim. 20 yıllık süreç içinde bu konular ile yakından ilgilendim. Pek çok okumalarım oldu. Bu alanlarda içerik üretmekte zorlanmıyorum.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
İş Analizi ve Görev Tanımları
İnsan Kaynakları Yönetimi

İş Analizi ve Görev Tanımları

01 Aralık 2018
İş Analizi ve Görev Tanımı Nedir?
İş Tanımı

İş Analizi ve Görev Tanımı Nedir?

16 Nisan 2016