AnasayfaBlogPazarlamanın Gelişimi
Satış - Pazarlama

Pazarlamanın Gelişimi

17 Mart 2021
Pazarlamanın Gelişimi

1950’li yıllardan itibaren iktisat bilimci Galbraith, dünya da meydana gelen değişimlerden birinin üretilen ürünlerin satmaya yönelik teşvik ve ikna unsurlarındaki esaslı büyüme olduğuna işaret etmiştir. İktisatçı bilimcinin bu tespiti, o döneme kadar hakim olan üretim kabiliyeti ve kapasiteleri ile ilgili niteliklerin ön planda tutan bir yaklaşımdan daha ileri bir nokta olan, ürünlerin talep edilen ve arzulanan bir seviyeyi işaret etmesi açısından oldukça değerlidir. Durum böyle iken üretilen malların satmaya yönelik gösterilen çalışmalar, yerini kısa zamanda işletmelerin talep edilen ürünleri ürütmeye teşvik etmiştir. Aslında pazarlamanın temelinde de yatan anlayış talep edilen ürünler oluşturmaktan geçer.

1925 yılından itibaren pazarlama reklam ve tanıtım faaliyetleri olarak anlaşılmış; hatta pazarlamanın işletmelerin satış performansına olan etkileri de ölçülmüştür. Bu dönem doğrultusunda daha fazla talep tahminleri ve fiyatlandırmalarda konularında başabaş analizler yapılmaya çalışılmıştır. Fakat pazarlama karma unsurlarının varlığının tanınmasıyla işletme faaliyetleri içindeki uygulama sahasından hızla geliştiği görülmektedir.

Her ne kadar pazarlama uygulamaları kar amacı güden özel işletmeler tarafından gerçekleşse de 1969 yılında Kotler ve Levy bilimciler tarafından sendikalar, vakıflar, müzeler, sağlık kurum ve kuruluşları gibi üçüncü sektör olarak da ifade edilen organizasyonlar tarafından kullanabileceğini açıklamıştır. Fakat kamusal nitelik taşıyan organizasyonlarda genellikle öncelikli hedef hizmet sağlamaları olmuş, pazarlama ise hizmetin sağlanacağı kitler açısından kendisine yüklediği misyonu ifade etme becerisini sağlamaktadır.

Sadece bunlarla sınırlı kalmayarak pazarlamanın kapsamı oldukça geniş görülmüş, sorumlu olduğu kitlelerin ihtiyaçlarını daha iyi anlaşılmasına ve bu ihtiyaçlara olabilecek en uygun hizmet tasarımını gerçekleştirmek adına sorumluluğu altına girdiği misyonun daha iyi sağlanmasına, bunun sonucunda ise sağlanan hizmetin duyulan tatminin yükselmesinde önemli bir araç durumuna gelmektedir.

Neden Pazarlama?

İktisat biliminin ortaya çıkmasının en temel kaynağı insan ihtiyaçlarının sonsuz olması ve buna karşılık kaynakların sınırlı gösterilmesidir. İktisat tam olarak, insan ihtiyaçlarını ilgili ihtiyaçların karşılanabilmesine yönelik mal ve hizmetlerin üretimi noktasındaki durumunu anlamaya çalışarak bir denge görevini yerine getirmeye çalışır. Bu nedenle iktisadın temel uğraş alanı ekonomik aktörlerin kaynak kısıtlılığı karşısında üretim tercihlerini anlamak ve tercihlerini ortaya koymak gibi temel çalışmaları yürütür.

Hükümetler ve ilgili politikalarının belirlenmesinde, mevcut ihtiyaçların kıt kaynaklar karşısında ilk sıraya almaları nedeniyle, hangi ihtiyaçları hangi kaynaklarla sağlanacağı, diğer bir ifadeyle refahın paylaştırılması yönündeki tercihleri ise, politik diyebileceğimiz iktisadın konusunu oluşturmaktadır.

İnsanların talep etmiş oldukları mal ve hizmetlerin karşılanması üretimle sağlanabilir. Üretim, tam olarak kaynak girdilerini amaçlanan çıktı hedeflerine dönüştürüldüğü bir döngü sürecidir. Değişen dünyada akılcı çözümlerin ortaya çıkması sanayi devriminin üretimi zanaat denilebilecek usta çırak ilişkisi içinde çıkartarak seri üretimi yapılabilen büyük tesisleri ortaya çıkarmıştır. Giderek artan üretim hacmi ve üretim süreçlerinin tam net olamaması iş bölümünü doğurmuş, farklı uzmanlıklara sahip çalışanları işletmenin varlık sebebi olan karşılamayaı amaçladığı ihtiyaçlar doğrultusunda mal ve hizmetlerin üretimine yönelik idare ve sevk ihtiyacı, yönetimi bir sanat değerinden bir başka önemli değer olan bilime dönüştürmüştür.

Tüm bu gelişmelerin ışığında 20. yüzyılın ilk yıllarında bir disiplin olarak görülmeye başlanan işletme yöneticiliği, işletmeler nezdinde altı fonksiyon ayrılmıştır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Üreticiler tarafından üretilen mal ve hizmetlerin tüketiciler tarafından alındıktan sonra destek servisiyle ilgili sağlanan teknik çalışmalar

  • Bazı girdi ve varlıkların satın alınması; satın alınan veya üretilen ürünlerin satışı kapsamında ticari faaliyetler

  • Varlıkların ve diğer parasal değerlerin değerlendirilmesiyle ilgili finansal çalışmalar

  • Kurum veya işletmeyle ilgili çalışmaların kayıtların alındığı muhasebe çalışmaları

  • Çalışanların işletmeye ait verileri ve müşterileri, bina ve donanımlarını korumaya yönelik güven çalışmaları

  • Yukarıda belirtmiş olduğumuz toplamda beş faaliyetle ilgili olarak örgütleme, planlama, yürütme, eşgüdüm ve kontrol fonksiyonlarının sağlandığı yönetim faaliyetleri arasında yer alır.

Bu kapsamda yönetim faaliyetleri arasında pazarlamanın bir uzmanlık alanı şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Çağımızda işletme, sistem yaklaşımını gözeterek bir açık sistem halinin olduğu çeşitli kaynak girdileriyle sağlandığı, veri ve ürün akışı içinde yer alan bir alt sistemler ağı olarak ifade edilebilir. Bunlar şöyledir;

  • Lojistik alt sistemleri ve satınalma

  • Finans ve muhasebe alt sistemleri

  • Hizmet ve üretim yönetimi alt sistemleri

  • Satış, pazarlama ve dağıtım alt sistemleri olarak gösterilmektedir. Buradan anlaşılacağı üzere pazarlama çalışmaları işletme fonksiyonlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Pazarlamanın Görevi Nedir?

Örgüt içinde üstlenmiş olduğu rol gereği, pazarlama, işletmenin varlığını ve misyonunu devam ettirebilmesi adına ihtiyaç duyulan sağlıklı ve örgütlenebilir bir nakit akışını oluşturabilmek için üretim, tedarik ve satış fonksiyonları arasındaki eşgüdümü sağlamak gibi bir görevi vardır.

Netice itibariyle varlık sebebi ortadan kalkan artık gerek duyulmayan bir işletme meşruiyetini nasıl kaybederse, varlık sebebi olan çalışmaları da yerine getiremeyecek ve bu açıdan kurum yasal olarak yaşamını sağlayamayacaktır. Bu nedenle pazarlamanın işletmeler için hayati öneme sahip olduklarını belirtebiliriz.

Pazarlama, piyasa ve tüketici talep ve ihtiyaçlarını görerek, olabilecek talep tahminlerinde bulunur. Bunun için ayrıntılı raporlar hazırlayarak programlar oluşturur. Sonrası için üretim ve üretimi girdi sağlayan satın alma, tedarik, satış ve tahsilat gibi departmanlara, oluşturulmuş planları bir koordinasyon kapsamında faaliyete dökecek adımları atar. Buradan da anlaşılacağı üzere pazarlama operasyonel olmaktan daha fazla stratejik bir durumu temsil etmektedir.

Sağlık hizmetleri kapsamında üretim unsurları; tıbbi hizmetlerin arzını sağlayabilecek ayakta tedavi poliklinikleri, doğumhaneler, ameliyathaneler, yatan hasta servisleri ve tıp hizmetleri arzı kapsamında farklı girdilerde bulunan nükleer tıp, radyoloji, biyokimya laboratuvarları, eczane ve patoloji gibi destek birimlerini oluşturmaktadır. Hastaneye ait depo ve satın alma birimleri ise yardımcı tıp ve tıp bilimlerindeki çalışmaların sürekli devam edilebilmesi adına ihtiyaç olunan ilaç, enjektör ve eldiven benzeri girdileri geçmişte oluşmuş ve olabilecek taleplere göre hazır bulundurmakla görevlidirler.

Elbette sağlık kurumunun sağlamış oldukları hizmetlerin karşılığı olarak alacaklarının tahsil edilme yeteneği ve zamanlama durumu, çalışmaların devamlılığı için ihtiyaç duyulan girdilerin sağlanması ve kurumun farklı yükümlülüklerinden sadece biri olan borçlarını ve diğer yükümlülüklerini yerine getirebilmesi adına oldukça önemli olup “nakit akışı" olarak ifade edilmektedir.

Pazarlamanın Gelişimi neden pazarlama pazarlamanın görevi nedir pazarlama pazarlama nedir Pazarlama Reklam Mıdır
Nevzat Yüksel
Nevzat Yüksel
Blog Yazarı

Sağlık Yönetimi bölümünde öğretim görevlisi. Sağlık hukuku, Türk sağlık sistemi ve sağlık kuruluşlarında teknoloji yönetimi alanında dersler vermektedir. Birçok uluslararası dergi, kitap ve bildirilerde yazı ve bölümleri vardır.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Pazarlama Bölümü Lisans ve Ön Lisans
Bölümler

Pazarlama Bölümü Nedir?

28 Temmuz 2020
Dijital pazarlama, pazarlama yöntemlerinin dijitale taşındığı ve dijitale özgü hedef kitle pazarlamasına olanak sağlayan bir pazarlama türüdür. İşletme ve markaların, sosyal medya ve web siteleri aracılığıyla hedef kitleye ulaştığını biliyoruz. Fakat her işletmenin bu konuda başarılı olduğunu söyleyemeyiz. Kimi işletmeler ise hâlâ dijital pazarlamaya ve sosyal medyaya bulaşmamakta kararlı ve bu kararlılık hedef kitleye kolaylıkla ulaşma olasılığını bile ortadan kaldırıyor. Neyse ki konumuz bu tür işletmeler değil, dijital pazarlama hizmetinden bir şekilde yararlanmak isteyenlere yönelik.
Dijital Pazarlama

Dijital Pazarlama Danışmanlığı Nedir?

14 Ağustos 2021
4P Pazarlama Nedir?
Satış - Pazarlama

4P Pazarlama Nedir? 4P Pazarlama Ne İşe Yarar?

11 Ağustos 2021