AnasayfaBlogİç Denetçi Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

İç Denetçi Nedir? Ne İş Yapar?

28 Nisan 2021
İç Denetçi Nedir? Ne İş Yapar?

Rekabet çağındayız. Hayatın her alanında faaliyet gösteren firmalar, kurum ve kuruluşlar en iyi olma yarışı içindeler. Başarıya ulaşmanın yolu en iyi işi çıkarmaktan değil sektörde en iyi olduğunu kanıtlamaktan ve duyurmaktan geçiyor. Bunun için de ellerini taşın altına koymaktan kaçınmıyorlar. Reklam ve tanıtım faaliyetlerine ve de kurum imaj çalışmalarına ciddi bütçeler ayırıyorlar. Bu arada gelişimlerini devam ettirmek adına belgelendirme çalışmaları da yürütmekteler.

ISO gibi belgelendirme sistemleri beraberinde bir dizi çalışma gerektirir. Kalite çalışmalarının belki de en önemli ayağı iç denetimdir. Kurum kültürüne yatkın, kurumun tüm süreçlerine hâkim ve kalite sistemleri konusunda yetkin iç denetçiler kurumun gelişim ve verimliliği üzerine kıymetli katkı sunarlar. Bu noktada raporlamaları oldukça önemlidir. İç denetim faaliyetleri aynı zamanda iç denetçilere saygın bir kariyer fırsatı sunar.

İç Denetçi Nedir?

Kamu ya da özel şirketlerde işleyişi süreç bazlı değerlendirip raporlayan kişilere iç denetçi denir. İç denetçiler aynı zamanda risk yönetimi çalışmalarını değerlendirir. 24.12.2003 tarihinde resmi gazetede yayınlanan 5018 nolu kanunda ise şu şekilde tanımlanır: “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir.” Aynı kanun içeriğinde: “İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır.(Ek cümle: 22.12.2015)ibaresi yer alır. Şüphesiz bu saygın iş alanında çalışacakların taşıması gereken vasıflar vardır. Dilerseniz bu vasıfları listeleyelim:

  • Görev yaptığı kurumun tüm süreçlerine hâkim olmak.

  • Bireysel olarak çalışabilme yetisine sahip olmak. Aynı şekilde ekip çalışmasına da yatkın olmak.

  • İnsiyatif kullanabilmek.

  • Gözlem yeteneğine sahip olmak. 

  • Dikkatli ve detaycı olmak.

  • Yazılı, sözlü ve sözsüz iletişim becerisine sahip olmak.

  • Etkin şekilde soru sormak ve dinlemek.

  • Zamanı etkin kullanmak.

  • Analitik düşünme becerisi.

  • Disiplinli olmak

  • Sorumluluk sahibi olmak.

  • İç tetkik yapacağı birimlerle ilgili teknik bilgiye sahip olmak.

  • DÖF (Düzeltici Önleyici Faaliyet) konusunda rehberlik etmek.

  • Düzgün bir diksiyona sahip olmak.

  • Çalışanları KYS (Kalite Yönetim Sistemleri) çalışmalarına aktif katılmaları için motive edebilmek.

İç Denetçi Ne İş Yapar?

İç denetçiler görev yaptıkları kurumun tüm süreçlerinin denetiminden sorumludurlar. Zaten bütüncül bir bakış açısı yakalayabilmek için bu bir zorunluluktur. İç denetçilerin üstlendikleri görevler geniş bir alanı kaplasa da aşağıdaki gibi listelememiz mümkün. İç denetçiler:Kurum hakkında gerekli kayıtları inceler. Kurumun faaliyet alanındaki tüm mevzuatları göz önünde bulundurur.

  • Risk yönetimi süreçlerinin tüm aşamalarını değerlendirir.

  • İş akış şemaları, talimatları, görev tanımları vb. dokümantasyon sisteminin KYS’ ye uygunluğunu değerlendirir.

  • Değerlendirme sonunda raporlama yaparak üst yönetime iletir.

  • Hizmet içi eğitimler düzenler.

  • Kurumun misyon, vizyon ve hedeflerini belirlemede fikirlerini paylaşır.

  • İç tetkik planı hazırlar ve ilgili birimlere iletir.

  • Kalite direktörü ve kalite çalışanları ile işbirliği yapar.

  • Belgelendirme amaçlı dış denetimlerde gerektiği durumlarda kalite denetçilerine rehberlik eder. Raporlamalarıyla ilgili bilgilendirme yapar.

Kamu kurumlarında görev alan iç denetçilerin görevleri ise yasal mevzuatlarla çerçevelenmiştir:

  • Nesnel risk analizlerine göre yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek.

  • Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması yönünde inceleme yapmak ve önerilerde bulunmak.

  • Harcamaların yasal uygunluk denetimini yapmak.

  • Mali süreçlerin sistem denetimini yapmak ve önerilerde bulunmak.

  • İyileştirme çalışmalarına rehberlik etmek.

  • Üst yönetime raporlama yapmak.

Özel sektörde görev yapan iç denetçilerden farklı olarak kamu kurumunda iç denetçi statüsüyle görev yapanlara farklı bir görev verilemez.

İç Denetçi Maaşları

Kamuda belgelendirme süreçlerinde görev yapan iç denetçiler sadece iç denetçi görevini yürütmezler. Asli bir görevleri vardır ve ilaveten iç değerlendirici sorumluluğunu üstlenirler. Maaşlarını asli kadroları üzerinden alırlar. İç denetçi olmaları nedeniyle kurumdan kuruma değişiklik gösteren ek ödemelerini avantajlı alabilirler.

Özel sektör için de benzer durum söz konusu olabilir. Kurum/ kuruluş/ firma çalışanları mevcut görevine ek olarak iç denetçilik görevini yerine getirebilirler. Üretim sektöründe faaliyet gösteren kurumsal firmalar istisnadır. Bu tarz işletmeler iç denetim faaliyetlerini kurumun gelişmesi yönünde fırsat olarak görürler. Dolayısıyla gerekli yetkinliğe sahip iç denetçilerin görevlerini en iyi şekilde yapabilmeleri için gerekli şartları sağlarlar. Özel sektörde İç denetçi ücretleri 3000 TL/ 7500 TL aralığında değişebilir. Ortalama 5000 TL civarında olduğu söylenebilir.

Kamuya “iç denetçi” statüsünde atananların konumu ise farklıdır. 1/1 derecede kamuda görev yapan iç denetçi brüt 10.166.91 TL maaş almaktadır. 1.580.99 TL kesintiler çıktıktan sonra net 8.585.92 TL ödeme yapılır. İç denetçinin evli olması durumunda 268.31 TL AGİ ödemesi ilave edilir.

İç Denetçi Nasıl Olunur?

İç denetçi olmak isteyenlerin asgari lisans diplomasına sahip olması gerekir. İç denetçi olmak için belirli bir bölüm mezuniyeti sorgulanmaz. Nitekim iç denetçi adı altında bir ön lisans ya da lisans bölümü yoktur. Yine de bazı lisans bölümü mezunları tüm kalite çalışmalarında öncelikli olarak tercih edilir: İktisat, işletme, mühendislik ve iş idaresi bölümü gibi…. Bunun dışında iç denetim yapılan bölümün faaliyet alanına hâkim olmak daha avantajlı olacaktır.

Özel sektörde iç denetçi olmanın en önemli koşulu iç denetçi sertifikasına sahip olmaktır. Bu noktada güvenilir kurumları tercih etmenizi ve verilen sertifikanın MEB onaylı olmasını sorgulamanızı öneririm. Yeri gelmişken İstanbul İşletme Enstitüsü bünyesinde online olarak verilen İç Denetçi Eğitimini tavsiye etmek isterim. Eğitim kayıt sıralamasına göre belirli bir kontenjana ücretsiz veriliyor. Eğitim sonunda sertifika alabilmek için iç denetçi sınavında başarılı olmak gerekir.

Kamuya “iç denetçi” statüsüyle atamalar ise mevzuatlarca tanımlanmıştır: Kamu idarelerinin personel sayısı ve yapısı göz önüne alınarak üst yöneticiye bağlı olarak iç denetim birimi başkanlıkları kurulur. Bu başkanlıkta iç denetçiler görevlendirilir. İç denetçi atamalarında adayların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde belirlenen şartları taşıması gerekir:

  • En az lisans düzeyinde eğitim almak.

  • Kamu idarelerinde denetim elemanı olarak en az 5 yıl veya belirli alanlarda en az 8 yıl çalışmış olmak.

  • Mesleğin gerektirdiği ehliyet, bilgi, bilgi ve temsil yeteneğine sahip olmak.

  • İç Denetim Koordinasyonunca belirlenen diğer şartları taşımak.

Bu şartları taşıyanlar iç denetim eğitimine alınır. Sonrasında sertifikalandırma yapılır. Atamalar üst yönetimin teklifi ve Bakan onayı ile yapılır. Kamuda isteğe bağlı belgelendirme başvurusu yapan kurumlar, kendi iç denetimcilerini ve kalite denetçilerini yetiştirmek için bakanlık bünyesinde açılan eğitim programlarını değerlendirirler.

İç denetçi denetim kalite iç denetim KYS İç denetçi nedir İç denetçi ne iş yapar İç denetçi maaşları İç denetçi nasıl olunur
İlknur Işık
İlknur Işık
Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.