AnasayfaBlogGenetik Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

Genetik Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?

11 Haziran 2021
Genetik Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?

İngiliz anatomist William Harvey, 1600 yıllarında erken dönem gelişimi alanında çalışmalarda bulunmuş epigenez teorisini olarak öne sürdüğü bilimsel çalışmalarında pek çok organın temelde yumurtada olmadığını embriyoda çok sonraları meydana geldiğini belirtmektedir. Bu alanda meydana gelen yeni değişimler birçok mesleği de beraberinde getirmiştir. Genetik uzmanı da bu mesleklerden biridir.

Organizmaları meydana getiren DNA benzeri genetik şifreleri çözümlemeye çalışan, oluşumunu bilimsel veriler ışığında araştıran ve elde etmiş olduğu bu verileri farklı tıp alanlarında kullanılması amacıyla yorumlayan ve aynı zamanda raporlayan uygun olabilecek şartlarda arşivleyen kişilere genetik uzmanı denmektedir. Bu yazımızda genetik uzmanı mesleğine yer verdik.

Genetik Uzmanı Nedir?

Genetik, tam olarak fertilizasyon neticesinde neler olduğunu inceleyen katılım bilimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Canlı tüm organizmalarda kalıtım ve değişikliklerle ilgili farklı konularla ilgilenmektedir. Genom ise herhangi bir organizmanın kromozomlarında yer alan genlerin bütünü olup, vücudun bütün hücrelerinde bulunan genetik bilgi olarak ifade edilmektedir.

Genomik, insan genomunun bütün genlerini ve onların etrafıyla etkileşimini, psikososyal ve kültürel etkilerini tedaylı olarak incelemektedir. Genomik biliminin hemşirelik eğitim faaliyeti için gerek duyulan bir bileşeni olduğu ifade edilmektedir. Genomik ve genetik bilimi bilimsel araştırmalarda, en başta kişi ve sonrasında toplum sağlığı çalışmalarına pozitif katkıda bulunduğu ve insanoğlu için çok büyük önem taşımaktadır. İnsan gelişim süreci, yenidoğan çocuğunun tam olarak kime benzediği sorusu, kalıtımın ilk gözlemleri olarak kabul edilmektedir. Bunun bir rastlantı olmadığı, çocukların akrabalarına benzeyebileceği ve bunun çok eski dönemlerden beri bilinen bir gerçek olduğu bilinmektedir. Bu sebeple, kimi toplumlarda yakın akrabalar arasındaki evliliklerin yasaklandığını, evcil halle getirilen hayvanların uygun olabilecek özellikteki bireyleri tarafından çiftleştirilmiştir. Çok eski dönemlere ait olan bir Babil yazıtında, beş nesle ait bir at soyunda, yele başının değişimini gösterilmektedir. Buna ek olarak, genetiğin bilimsel olarak ifade edilmesi, 19. yüzyıla kadar dayanmaktadır.

Kalıtım konusundaki ilk bulguları ve kurguları Yunan filozofları tarafından gerçekleştirilmiştir. Günümüzde bu fikirlerin komik olarak görülmesi, kalıtımın ilk temel fikirlerini oluşturması sebebiyle büyük önem taşıdığını ifade edebiliriz. İngiliz anatomist William Harvey, 1600 yıllarında erken dönem gelişimi alanında çalışmalarda bulunmuş epigenez teorisini olarak öne sürdüğü bilimsel çalışmalarında pek çok organın temelde yumurtada olmadığını embriyoda çok sonraları meydana geldiğini belirtmektedir. Bu alanda meydana gelen yeni değişimler birçok mesleği de beraberinde getirmiştir. Genetik Uzmanı da bu mesleklerden biridir. Organizmaları meydana getiren DNA benzeri genetik şifreleri çözümlemeye çalışan, oluşumunu bilimsel veriler ışığında araştıran ve elde etmiş olduğu bu verileri farklı tıp alanlarında kullanılması amacıyla yorumlayan ve aynı zamanda raporlayan uygun olabilecek şartlarda arşivleyen kişilere genetik uzmanı denmektedir.

Genetik Uzmanı Ne İş Yapar?

Genetik uzmanının görev ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir;

  • Hastane başhekimine idari yönden bağlı olup teknik yönden ise genetik laboratuvarı şube amirine karşı sorumludur.

  • Sağlık servislerinde ve genetik hastalıklarıyla ilgili olarak laboratuvarlarda hizmet verir.

  • Mesleki alanı kapsamında diğer ilgili laboratuvar sorumluları ve teknik ekiple işbirliği yapmak

  • Görev yapmış olduğu kurumda genetik ve diğer ilgili laboratuvarların reaktif ve tıbbi malzemenin hangi noktalarda harcandığını izlemek. Bu konuda ilgili yerlere bildirimde bulunmak ve kullanabileceği kadar malzemeyi aylık olarak kurumdan temin etmek

  • Görev yapmış olduğu ve sorumluluğu altında bulunan laboratuvarda ki araç gereçlerin eksiksiz ve çalışır durumda olmasını sağlar

  • Laboratuvarda yapılan çalışmaların istatistiklerini ortaya çıkarmak ve bunları bir üstüne sunmak.

  • Adli vaka konularında ihtiyaç duyulması halinde herhangi bir ücret talebinde bulunmadan şahadette bulunmak

  • Amirleri tarafından kendisine verilen görevleri vakit kaybetmeksizin yerine getirmek

  • Anne ve babaların talepleri doğrultusunda tüp bebek tedavilerini gerçekleştirmek

  • İlaç araştırma ve geliştirme çalışmalarında bulunmak

  • Kök hücre tedavilerini gerçekleştirmek gibi bir çok görev ve sorumluluğu bulunmaktadır.

Genetik Uzmanı Maaşları

Genetik uzmanı maaş alımları özel ve kamu olarak ikiye ayrılmaktadır. Özel sektörde maaş alımlarının daha fazla olduğunu belirtebiliriz. Çünkü özel ar-ge faaliyetlerine devam eden kurum sayısı oldukça fazladır. Son yıllarda ülkemizde mezun olan genetik uzmanı sayısı fazla olsa da bu olanın halen çok sayıda personele ihtiyacı olduğunu belirtebiliriz. Bu durum nitelikli personel bulmaya çalışan kurum sayısının daha da fazla olduğu anlamına gelir. Sonuç olarak maaş alımlarını doğrudan yükseltmektedir. Özel bir kurumda çalışan genetik uzmanı ortalama 5000 TL, en yüksek 12.000 TL en düşük ise 4300 TL varan ücretler verilmektedir.

Maaşların bu kadar değişken olmasının en temel nedeni, kişinin mesleki bilgi birikimi ve tecrübesi yatmaktadır. Örneğin bir özel ilaç firmasının ar-ge çalışmalarında bulunan ve 6 yıllık bir hizmet geçmişi olan genetik uzmanın alabileceği maaş 9800 TL’dir. Kamu kurumlarında maaşlar bu kadar yüksek değildir. Fakat devletinde özel yatırımlarda bulunduğu çalışmalarda çalışan genetik uzmanları çok daha yüksek maaş aldıklarını söyleyebiliriz. Bu rakam yaklaşık 18.000 TL civarındadır. Örneğin Türkiye’deki güvenlik güçlerine ilaç tedariğinde bulunan ilaç fabrikası iyi bir örnektir. Kamu kurumlarında maaşlar en düşük 4800 TL, ortalama ise 5200 TL kadar dayanmaktadır. Genel rakamlarıyla değerlendirdiğimizde ise özel sektörde maaşların daha iyi durumda olduğunu söyleyebiliriz. İlgili rakamların tamamı 2021 yılı için geçerlidir.

Genetik Uzmanı Nasıl Olunur?

Genetik uzmanı olabilmek için iyi bir eğitim geçmişine sahip olmak gerekir. Bu eğitim lise öğrenimiyle başlamaktadır. Lise öğreniminin sayısal bölümlerden mezun olunması gerekir. Çünkü bütün öğrenim hayatı boyunca sayısal dersler ağırlıklı olacaktır. Bu sayısal dersler matematik, geometri, biyoloji, kimya ve fizik olacaktır. Lise eğitimi sonrasında Yüksek Öğretim Kurumunun (YÖK) her yıl düzenlemiş olduğu Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve sonrasında ise Alan Yeterlilik Testi (AYT) sınavlarına girmeleri ve iyi birer puan almaları beklenir. Almış oldukları puan sonrasında lise ortalamaları da eklenerek üniversitelerin Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümlerini tercih etmeleri gerekir.

Lisans eğitimi sonrasında ise uzman olabilmeleri için yüksek lisans eğitimlerine devam etmeleri gerekir. Bunun için Akademik Lisansüstü Eğitim Sınavına (ALES) girmeleri ve sonrasında ise Yabancı Dil Sınavlarına girerek yüksek lisans programının gerektirdiği yeterlilik puanlarını sağlamaları gerekmektedir. Bu puanlar alındıktan sonra bireysel olarak üniversitelere başvuru da bulunmaları ve bilimsel yeterlilik sınavlarına girmeleri gerekir. Kabul edilmeleri halinde bir yılı ders diğer bir yılı tez olmak üzere toplam da 2 yıl yüksek eğitime devam etmeleri ve sonrasında ise başarıyla mezun olduktan sonra uzmanlık unvanını alarak, genetik uzmanı olunabilmektedir.

Genetik Uzmanı Genetik Uzmanı nedir Genetik Uzmanı ne iş yapar Genetik Uzmanı maaşları Genetik Uzmanı nasıl olunur
Nevzat Yüksel
Nevzat Yüksel
Blog Yazarı

Sağlık Yönetimi bölümünde öğretim görevlisi. Sağlık hukuku, Türk sağlık sistemi ve sağlık kuruluşlarında teknoloji yönetimi alanında dersler vermektedir. Birçok uluslararası dergi, kitap ve bildirilerde yazı ve bölümleri vardır.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Biyoenformatik ve Genetik
Bölümler

Biyoenformatik ve Genetik Bölümü

07 Haziran 2020
Geleceği Olan Meslekler
Meslekler

Geleceği Olan Meslekler

12 Temmuz 2020
2035 Yılının Popüler Meslekleri
Meslekler

2035 Yılının Meslekleri

07 Mayıs 2021