AnasayfaBlogEleştirel Dinleme Nedir?
Nedir?

Eleştirel Dinleme Nedir?

24 Ocak 2021
Eleştirel Dinleme Nedir?

Bilginin çok hızlı ve kolay çoğalıp yayıldığı bir dönemde yaşıyoruz. Edindiğimiz bilgileri değerlendirmemiz, doğru ve güncel bilgiye sahip olmamız için bilgilere eleştirel yaklaşmamız oldukça önem kazanıyor. Peki, biz bunu yapıyor muyuz? Nasıl yapmamız gerektiğini biliyor muyuz? Eleştirel dinlemeyi biliyor muyuz?

Eleştiri nedir?

Toplumumuzda eleştirinin yalnızca olumsuz yönde yapılacağı gibi bir algı var. Ancak eleştiri hem olumlu hem de olumsuz yönde yapılabilen bir eylemdir. 

Eleştiri sözcüğü elemek kökünden geliyor. Seçmek, ayıklamak elenen şeyin işe yarar kısımlarının yaramayan kısımlardan ayrılması anlamına geliyor. Elemek sözcüğüne gelen -tir ve -i yapım ekleriyle türeyerek ‘’eleştirmek’’ sözcüğü olarak karşımıza çıkıyor. Bir fikrin, yargının, davranışın doğruluğunu ya da yanlışlığını sorgulayıp karara varmak anlamını taşıyor.

Eleştirel Dinleme Nedir? 

Atalarımız; "Söyleyenden dinleyen arif gerek" demiş.

Eleştirel dinleme, sorgulama içerir. Dinleyicinin, konuşmacının mesajlarını çok yönlü bakış açısıyla objektif bir şekilde değerlendirdiği ve karşılaştırdığı dinleme biçimidir. Eleştirel dinlemede amaç kendi doğrularını bulmaktır. Bu sebeple dinleyici zihinsel süreçlerin bütün aşamalarını kullanır. Dinlediklerini ön bilgi süzgecinden geçirir ve karşılaştırma yapar. Eleştirel dinleme eleştirel düşünmeyi de beraberinde getirir. En sonunda da kendince doğrular oluşturur.

Eleştirel Dinleme Neden Gereklidir? 

Küreselleşen dünyanın her gün daha karmaşık bir yapıya dönüşmesi ve bilgiye ulaşma yollarının boyut değiştirmesi medya ve sosyal medya olmak üzere birçok elektronik kaynaktan ileti yağmuruna tutulması modern insanın eleştirel bir tutum içine girmesini zorunluluk haline getiriyor.

Eleştirel Dinleme Nasıl Yapılır?

Kulaklarımızı dört açıp dinlersek eleştirel dinlemiş olur muyuz? Üzgünüm ama hayır bu eleştirel dinleme için yeterli değil. Peki, ne yapmalıyız?

Fikirleri tanıma: Gerçek veya yargıya dayalı ifadeleri birbirinden ayırt etmemiz gerekiyor. Yani bize öznel bir şeyden mi bahsediyor nesnel bir şeyden mi bahsediyor. Öncelikle bunu fark edebilmemiz gerekiyor Bu işi yapabilmek için dinlediğimiz konuda bilgi birikimine sahip olmak gerekir. 

Fikirleri, yargıları ve tercihleri düzenleme: Konuşmacının fikirlerini ve yargılarını belirledikten sonra konuşmada gösterdiği kanıtların belirlenmesi ve bunları kendi zihin süzgecimizden geçirerek konuşmadan edindiğimiz yargıları ve fikirleri ortaya koyduğumuz süreçtir. 

Propagandayı fark etme ve belirleme: Reklamlar, ticari faaliyetler, haberler, sosyal medya içerikleri bazı yöntemlerle gerçeği çarpıtarak yansıtabiliyor.

Bu yöntemleri şöyle sıralayabiliriz:

  • Durumu ya da ürünü abartılı hale getirme: Kararlarımızı etkilemek için aşırı abartılı ve genelgeçer bir ifade kullanılıyor. Örneğin, bir ürünün diğer bütün ürünlerden her yönünde üstün olduğunu söylemek herkesin o ürünü tercih ettiğini söyleyip o ürünü tercih etmeyen kimsenin olmadığı algısını yaratmak...

  • Tanınmış kişilerden yararlanmak: Toplum tarafından sevilen kişileri kullanarak bir durumu veya ürünü olumlu kılmaya çalışmak.

Kemal Sunal'ın 100 Numaralı Adam filmini birçok kişi izlemiştir. Burada insanlar yalnızca Kemal Sunal oynadığı için ürünleri sorgulamadan, yargılamadan alma eğiliminde bulunuyorlardı ve aldıkları ürünler sorunlu çıkıyordu. Bu film bizim için iyi bir örnek olabilir. Filmde propagandayı belirleme gereksiniminden bahsediliyordu tabii eleştirel dinleyip izleyip anlayana...

"Her konuda her üründe nasıl bilgi sahibi olabiliriz ki?" dediğinizi duyar gibiyim. Tabii ki bu pek mümkün değil. Bunun için de işin uzmanı ve güvenilir kişileri tarafından yapılan açıklamaları takip edebilirsiniz. Gerçek anlamda ürünleri deneyip objektif yorumlar yapan blokları takip edebilirsiniz.

Son olarak eleştirel dinleme aşamalarını uygulayarak dinledikleriniz ile ilgili sonuca varabilirsiniz. Eleştirel dinleme, dinledikleriniz sonucunda yaşamınızda yanlış kararlar almanızı engeller daha doğru kararlar almanıza yardımcı olur. Aynı zamanda tüketim dünyasında mağdur olmanızı büyük oranda önler.

Eleştirel dinleme eleştirel dinleme nedir eleştirel dinlemenin önemi eleştiri eleştirel dinleme neden önemlidir
Konuk Yazar
Konuk Yazar
Blog Yazarı

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Etkili Masal Anlatımı Nasıl Yapılır?
Nasıl Yapılır?

Etkili Masal Anlatımı Nasıl Yapılır?

08 Haziran 2021
Farkındalık Ne Değildir
Kişisel Gelişim

Farkındalık Ne Değildir?

27 Mayıs 2021