Close
Mobil Menu Bars

Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler

03 Haziran 2020, 1954 defa okundu.
Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler
tüketici davranışları, bilinçli tüketici, tüketici, satın alma, tüketici hakları

Tüketici davranışları; bireysel veya şirket tüm müşterilerin ihtiyaçlarını ve taleplerini karşılamak için ürünleri ve hizmetleri nasıl tercih ettiklerini, satın alma sürecini, kullanımlarını ve elden çıkarılma şekillerini inceler. Aynı zamanda tüketicilerin hareketlerini ve bu hareketlere sebep olan motivasyon arasındaki ilişkileri açıklar. Pazarlama bölümünde, tüketici satın alma hareketlerine nelerin sebep olduğunu çözümlemeye uğraşılır. Pazarın ihtiyaç duyduğu ürün ve hizmetler, talep gören ürün ve hizmetler belirlenmeye çalışılır. Tüketici gün içerisinde birçok karar verir.

Tüketici bu süreçte nelerden etkileniyor, seçim yaparken neler göz önünde bulunduruluyor, tüm bu soruların cevabı tüketici davranışlarını incelemekten geçiyor. Tüketici davranışlarını etkileyen faktörler incelendiğinde; kültürel faktörler, sosyal faktörler, psikolojik faktörler, durumsal faktörler, pazarlama faktörleri ve tüketicilerin özellikleri karşımıza çıkıyor. Bahsettiğimiz tüm faktörler, tüketici davranışları üzerinde güçlü bir role sahiptir.

tüketici davranışları, bilinçli tüketici, tüketici, satın alma, tüketici hakları

Bilinçli Tüketici Davranışları

Bilinçli tüketici davranışları, toplumun gelişmişlik düzeyini ortaya koyan önemli bir göstergedir. Bilinçli tüketici, doğru satın alma kararları veren müşteriler için kullanılan bir kavramdır. Çevre ve sosyal bilince sahiptirler. Hangi şirketten hangi ürün veya hizmeti alacaklarını tespit etmişlerdir. Satın alma sürecinde var olan olumsuz etkileri göz önünde bulundurularak dengeyi kurmak amaçlı hareket ederler.

Bilinçli tüketici sadece satın alma değil üretim içinde bir davranış belirler. Bu davranış; sürdürülebilir tarım ve çevre dostu ürünlerin üretilmesine teşvik etmektir. Bilinçli tüketici davranışlarını, Tüketici Hakları Derneği’nin tanımları ile detaylı olarak maddeler halinde inceleyelim.

  • Mal ve hizmet satın alırken temel gereksinimini ön planda tutan ve yaptığı her alışverişte fiş ve faturasını alan;
  • Önüne çıkan ya da kapısına gelen firmadan alışveriş yapmayıp satın alacağı mal ve hizmetlerin kaliteli, güvenli, ucuz ve sağlıklı olması konusunda birden çok firma ya da mağazaya girerek araştırmada bulunan ve karşılaştırma yapan;
  • Firmaların güvenilir ve tüketici haklarına saygılı olmasına dikkat eden;
  • Hakkını bilen, hakkını arayan, haklarına sahip çıkan ve savunan;
  • Çevreye karşı duyarlı olan; yurdumuzun ve dünyanın her köşesini kendi evi gibi düşünen;
  • Her çeşit savurganlık ve israfın karşısında olan;
  • Tüketici haklarının yerleştirilmesi ve savunulabilmesinin, ancak tüketicilerin birliği, organize olmaları ve örgütlenmeleriyle sağlanabileceğine inanan;
  • Tüketimin nesnesi değil öznesi olduğunu düşünen;
  • Reklamların etkisinde kalarak yanlış davranış göstermeyen ve yanlış karar vermeyen;
  • Kaliteli yerli malı satın alan ve tüketen;
  • Alışveriş yaparken aile ve ülke ekonomisine yararı ön planda tutan kişidir.

tüketici davranışları, bilinçli tüketici, tüketici, satın alma, tüketici hakları

Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Tüketici davranışları etkileyen faktörler önemli rollere sahiptir. Bu faktörler nelerdir, kendi içinde hangi unsurları bulundurur, inceleyelim.

  • Tüketici Davranışlarına etki eden pazarlama faktörleri; ürün tasarımı, fiyat uygulaması, belirlenen promosyonlar, paketleme, konumlandırma ve son olarak dağıtım faktörü önemli roller arasındadır.
  • Tüketiciye ait özellik faktörü; önemli belirleyiciler arasında yer alır. Bunlar; yaş, cinsiyet, gelir, eğitim seviyesi ve yaşadığı lokasyondur.
  • Psikolojik faktörler; en önemli faktörlerin başında gelir. Satın alma motivasyonu, ürüne karşı gelişen algı ve ürüne karşı gösterilen tutumlardır.
  • Durumsal faktörler; satın alma aşamasındaki fiziki koşullar, sosyal çevre ve satın alma zamanıdır.
  • Sosyal faktörler; sahip olunan sosyal statü ve referans grupları önemli iki unsurdur.
  • Kültürel faktörler; din, içinde bulunulan sosyal sınıf ve yöresel beğeniler olarak sıralanır.

Tüketici Davranışları ve Satın Alma Süreci

Tüketici davranışlarının özünü satın alma eylemi meydana getirir. Satın alma bir süreci ifade eder. Tüketici iki uyarıcı etkisi ile hareket eder. Bunlar içsel “yaşam şekli, kişisel özellikleri” ve dışsal “çevre etkisi, sosyal faktörler ve kültür” uyarıcılar bir ürün veya hizmete doğru yönlendirir. İhtiyaca yönelik ürün arayışı ile devam eder. Bu aşamada tüketicinin davranışlarını iyi tespit etmek gerekir.

Satın alma sürecinde öncesi, süreç içi eylemler ve sonrası olmak üzere 3 aşamalı bir davranış şekli gelişmektedir. Satın alma öncesi adımlar; ihtiyacı belirlemek, seçenekleri bulmak, seçenekleri incelemektir. Satın alma içindeki adımlar; satın alma eylemi, ürün veya hizmet hakkında deneyim kazanmadır. Satın alma sonrası adımlar ise; deneyimleme sonrası değerlendirme, geri bildirimde bulunma ve satın alma sürecini tamamlamadır. Bu süreci iyi bir şekilde çözümlemek ve ona göre hareket etmek hem tüketici hem satış ve pazarlama çalışanları için önemlidir.

Enstitü eğitimleri içinde yer alan tüketici davranışları ve satın alma eğitimi, tüketici davranışlarını analiz etmek isteyen, tüketicileri anlamak için yaklaşımları incelemek isteyen satış temsilcileri, satış yöneticileri, satış alanında çalışan ve eğitim alanlar için destekleyici olmaktadır.

tüketici davranışları, bilinçli tüketici, tüketici, satın alma, tüketici hakları

Tüketicinin Sahip Olduğu Haklar

Ülkemizde tüketici yasaları oldukça nettir. Ancak yasalar olmasına rağmen tüketici ürün veya aldığı hizmetlerden bazı sorunlar yaşayabilmektedir. Bu sorunların olmaması için tüketiciyi koruyan bazı yasalar geliştirilmiştir. Burada tüketici hakları devreye girer. Tüketicinin hakları konusunda bilinçli olması son derece önemlidir. Tüketicinin sahip olduğu hakları inceleyelim.

  • Güvenlik hakkı; satışa sunulmuş olan ürün veya hizmetin güvenli, olması ve sağlığı tehdit etmemesi gerekir.

  • Bilgi hakkı; tüketicinin edindiği ürün veya hizmet hakkında tüm bilgilere kolayca ulaşması gerekir. Bu bilgilerin net olması yanıltmaması gerekir.
  • İhtiyaç karşılama hakkı; tüketicinin tüm temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik istekte bulunma hakkı vardır. Bu temel ihtiyaçlar; barınma, ulaşım ve iletişimdir.
  • Eğitim hakkı; tüketicinin sahip olduğu hakları bilmesi ve kendi hakkını koruyabilmesi için eğitim alması gerekir.
  • Temsil ve se duyurma hakkı; tüketicilerin haklarını koruyabilmek ve mağduriyetini giderebilmek için ekonomik ve politik haklarını bilmeye ve yerine getirmeye hakkı olmalıdır.
  • Sağlıklı çevre hakkı; sağlıklı bir çevrede, doğal kaynakların dengesini bozmadan yaşama hakkına sahiptir.
  • Zararlarının karşılanması hakkı; tüketici aldığı ürün veya hizmetten bir zarar yaşadıysa giderilmelidir.
  • Seçme hakkı; tüketici uygun kalitede ve uygun fiyatlarda ürün veya hizmete istediği zaman ulaşabilmesi gerekmektedir.
  • Ekonomik haklarının korunması; tüketici ürün kıyaslaması yapabileceği seçeneklerle karşılaşmalıdır. Satış sonrasında ise ihtiyaç duyduğu teknik desteği alabilmelidir.

Tüketici davranışlarını etkileyen faktörler hangileridir?

Tüketici Davranışlarına etki eden pazarlama faktörleri; ürün tasarımı, fiyat uygulaması, belirlenen promosyonlar, paketleme, konumlandırma ve son olarak dağıtım faktörü önemli roller arasındadır. Tüketiciye ait özellik faktörü; yaş, cinsiyet, gelir, eğitim seviyesi ve yaşadığı lokasyondur. Psikolojik faktörler, durumsal faktörler, sosyal faktörler ve kültürel faktörlerdir.

Tüketici davranışlarını etkileyen psikolojik faktörlerin unsurları nelerdir?

Tüketici davranışlarını etkileyen psikolojik faktörler, en önemli faktörler arasında yer alır. Satın alma motivasyonu içlerinde en önemli unsurdur. Bunun yanında ürüne karşı gelişen algı ve ürüne karşı gösterilen tutumlar diğer önemli psikolojik faktör unsurlardır. 

Bilinçli tüketici davranışları ne ifade eder?

Bilinçli tüketici davranışları, toplumun gelişmişlik düzeyini ortaya koyan önemli bir göstergedir. Bilinçli tüketici, doğru satın alma kararları veren müşteriler için kullanılan bir kavramdır. Çevre ve sosyal bilince sahiptirler, hangi şirketten hangi ürün veya hizmeti alacaklarını doğru bir şekilde tespit etmişlerdir.

Bu yazıyı beğendiysen
şimdi paylaş!
Blogger
Özgeçmiş

İşletme Eğitimimi tamamladıktan sonra uzun yıllar eğitim sektöründe hizmet verdim. Eğitim alanında çalışmalara devam ederek, her alanda içerik üreterek, kendimi geliştirmeye devam ediyorum.

Devamı
Yorumlar(0)
Ortalama Değerlendirme 5

Yorum yapabilmek için Oturum Aç'manız gerekmektedir.

Yorum yapılmamış, yapan ilk sen ol!