AnasayfaBlogMotivasyon Türleri Nelerdir?
Motivasyon

Motivasyon Türleri Nelerdir?

10 Ağustos 2021
Motivasyon Türleri Nelerdir?

Bir eylemi gerçekleştirirken, bunu sürdürürken veya yeni bir şeye başlayacak olduğunuzda nelere ihtiyaç duyarsınız? Belki güvendiğiniz birinden onay alma, başaracağınıza dair bir ışık ya da heyecan uyandıran bir söz olabilir. Aslında ihtiyaç duyduğunuz şey motivasyonun kendisi. Sizin hevesinizi perçinleyecek, harekete geçirecek, ‘yapabilirsin’ diyecek bir kaynaktır aradığınız. Hayattaki yeri bu kadar önemli olan motivasyon ne demekmiş detaylıca bakalım.

Motivasyon Nedir?

Motivasyon kelimesinin Latince "movere" kelimesinden geldiğini biliyor muydunuz? Movere, hareket etmek anlamına geliyor. Daha sözlükvari bir tanım söyleyecek olursak da; bireyleri belli davranışlara yönelten, bu davranışların enerji düzeyini belirleyen ve bunlara yön veren, sürekliliğini sağlayan nedenlerdir diyebiliriz. Yani motivasyon da aslında harekete geçme etkenimiz olarak tanımlanabilir. Harekete geçmek için nedenim, amacım ne? Motivasyon kaynağı işte bu sorunun cevaplarını içinde barındırıyor.

Bizi motive eden şeyler sayesinde bizler bir eylemi gerçekleştiriyor, sürdürüyor veya sonlandırıyoruz. Motivasyon kaynakları bazen bize bir amaç kazandırırken bazen isteklerimizi karşılama azmini verir. Örneğin, yıllar boyunca eğitim alınıyor, peki bu uzun süreçte bizi motive eden ne? İleride iyi bir statü edinip ekonomik refaha erişebilmek, bilgi sahibi olmak, aile kurmak, dünyayı gezmek ve bunlar gibi birçok motivasyon kaynağı sayabiliriz. Hayatımızı şekillendirmede motivasyonun öneminin siz de farkında mısınız?

Motivasyon Nasıl Sağlanır?

Öncelikle kendinize bir motivasyon kaynağı edinmelisiniz. Yani siz ne istiyorsunuz, amacınız ne veya gerçekleştirmeniz gereken şeyler ne? Bunu bulduktan sonra kendinizi nasıl motive edeceğinize odaklanma zamanı. Öncelikle motivasyon kaynağınızı kendinize devamlı hatırlatın. Bu sizin süreçte kalmanıza, daha azimli olmanıza, yola devam etmenize yarayacak ve vazgeçmenizi engelleyecektir. Örneğin üniversiteye hazırlanan bir öğrenciyi baz alalım:

  • Yorgun geçen günler, göz altlarını morartan geceler belli bir süre sonra insanı usandırabilir. Böyle anlar gelip çattığında kendinize hedeflerinizi hatırlatın.

  • Ne için bu süreçte olduğunuzu unutmayın.

  • Arada dönüp bakın. Neler başardığınıza, ne kadar ilerlediğinize ve ne kadar yolunuzun kaldığına.

  • Kendi başarınızı kutlamayı unutmayın.

  • Ve en önemlisi kendinize her zaman güvenin, başardığınızda da başaramadığınızda da.

Motivasyon Türleri Nelerdir?

Bizi harekete geçiren, bazen amaç edindiren bazen ise cesaret veren motivasyon kaynaklarımızı çeşitli türlere ayırıyoruz. Şimdi gelin bunları tek tek inceleyelim.

  • Dışsal Motivasyon

"Eğer ödevlerini yaparsan sana dondurma vereceğim." "Bu projeyi tamamlarsan puanını alırsın." veya "Garajın önüne park edersen araban çekilir." gibi cümlelerle ödül, ceza şartlanmasıyla ortaya çıkan motivasyon türüne dışsal motivasyon diyoruz. Görüldüğü üzere dışarıdan bir baskı veya etkiyle insanı güdülüyor. Yani bireyin ödevini yapması için motive olduğu şey sonunda yiyebileceği dondurma. Ya da arabasını farklı bir yere çekmesini sağlayan ceza korkusu. Daha hayatın genelinden dem vuracak olursak; ileride iyi bir sosyal statü ve ekonomik durum elde edebilmek için eğitim alıyor veya çok çalışıyoruz. İşte insanı belli bir şeyler yapmak veya konuma gelebilmek için güdüleyen, adeta ittiren kaynaklardır.

  • İçsel Motivasyon

Peki aslında biz ne istiyoruz? Kendimizi tatmin etmek için hayatta neler yapıyoruz? İşte içsel motivasyon kaynağımız kendi ruhumuz oluyor bu durumda. Yani kişi kendi istekleri, arzuları, tatmin duygusu, değerleri için bir eylemi gerçekleştiriyor. Dış etkenlerdense içsel motivasyon kaynaklarımız bizi başarıya daha iyi götürmez mi sizce? Örneğin siz küçüklükten beri resim yapmayı seviyorsunuzdur ve hayatınızda tutku duyduğunuz bu hobiyi mesleğe taşıma kararı almışsınızdır. İşte içsel motivasyon kaynağınız olan duygularınız sizi ileride sevdiğiniz işte mutlu, verimli ve başarılı bir kişi yapabilir.

  • Olumlu Motivasyon

Yazdığınız blog yazısında gördüğünüz olumlu bir yorum size ne hissettirir? Temelinde mutlu olursunuz, sonrasında ise yenisini yazıp ne olacağını beklersiniz. İşte olumlu bir yanıt alınan, çağrışım uyandıran motivasyon türüne olumlu motivasyon diyoruz. Ebeveynler çocukları üzerinde bu motivasyon türünü çok kullanırlar: "Oyuncaklarını toplamışsın aferin sana." diyerek çocuğa başarı hissini verirler ve sonrasında çocuk bu eylemi sürdürmeye başlar. Artık her zaman toplu bir oda bırakarak alışkanlık haline getirirler. 

  • Olumsuz Motivasyon

Olumsuz motivasyon türünde kişi negatif, kötü sonuçlardan kaçınma amacıyla bir eylemi gerçekleştirir. Örneğin trafik kazasına uğrama korkusuyla ışıklara çok dikkat etmek veya sınıf ortamında küçük düşüp utanmamak için sormak istediği soruyu soramamak. Olumsuz motivasyon uzun vadede anksiyeteye sebep olabildiğinden pek tercih edilmez. Fakat doğru durumlarda kullanıldığında kişinin kendini koruması için olumlu etkilerini de görebiliyoruz.

  • Temel Motivasyon (Birincil Motivasyon)

Temel motivasyon, bireyin yaşamak için, kendi sağlığı için ihtiyaç duyduğu kaynaklardır. Bunlara en bariz örnekler; açlık, susuzluk, acı, uyku etkenleri olacaktır. Mesela siz bir diyabet hastasısınız ve uzak durmanız gereken besinler, almanız gereken ölçüler, iğne dozlarınız belli. Siz hayatta kalabilmek için bunlara bire bir uyarsınız. İşte hayatta kalmak iç güdüsü sizin temel motivasyonunuzu sağlayan şeydir. 

  • Sosyal Motivasyon (İkincil Motivasyon)

İletişim esaslı bir motivasyon türüdür. Yani çevrede tanınmak, sosyal bir hayata sahip olmak, bir gruba dahil olmak gibi motivasyon kaynaklarıdır. Yeni bir okula geçiş yapan çocuğun sınıfa alışmaya çalışması, arkadaş edinme ve kabul görme çabası sosyal motivasyon kaynaklı davranışlara oldukça iyi bir örnek olacaktır. Fakat bazen bu durum kişinin benliğinden uzaklaşmasına da sebep olabilmekte. Örneğin çocuk sırf kabul görmek için istemediği eylemlerde bulunabilir, hiç alışkanlığı olmayan yeni şeyler deneyimleyebilir. Buna sigara içmeye başlamayı örnek olarak verebiliriz. Sırf bir arkadaş çevresi edinmek, onlarla daha çok vakit geçirmek için kişi kötü bir alışkanlığa sürüklenebilir.
Spor psikolojisi literatüründe de birkaç motivasyon türü hakkında bilgi sağlanmıştır. Şimdi onlara bakalım.

  • Ego Merkezli Motivasyon

Daha iyisi olmak hatta en iyisi olmak, diğerlerine göre farklı olduğunu ispatlamak gibi güdülerdir. Özellikle çalışma hayatında ve sporda bu hırsı çok görüyoruz. Aslında temelinde yine başarılı olmak yatıyor. Bunun yanındaysa takdir görmek, ilgi çekmek ve kişisel tatmin duygusu var. Bunlar gibi motivasyon kaynakları sayesinde sporcular daha sıkı çalışıyor, insanlar iş hayatında daha çalışkan olup terfi için rekabete giriyor.

  • Görev Odaklı Motivasyon

Kişinin özel veya çalışma hayatında gelmesi gereken yer veya gerçekleştirmesi gereken görevin motivasyon kaynağı olarak görülmesidir. Yani her gün şu saat boyunca antrenman yaparsan maçı kazanabilirsin veya şu kadar makale okursan tez yazabilirsin gibi motivasyon kaynaklarını örnekleyebiliriz.

  • Günlük Motivasyon

Kısa günün karı gibi görülen, o gün içinde amaçlanan eylemleri gerçekleştirmek üzerine kurulu bir motivasyon türüdür. Örneğin sporcunun o gün hedeflediği antrenman saatini gerçekleştiriyor olması diyebiliriz.

Motivasyon Nedir?

Bireyleri belli davranışlara yönelten, bu davranışların enerji düzeyini belirleyen ve bunlara yön veren, sürekliliğini sağlayan nedenlere motivasyon deriz. Bizi motive eden şeyler sayesinde bizler bir eylemi gerçekleştiriyor, sürdürüyor veya sonlandırıyoruz. Motivasyon kaynakları bazen bize bir amaç kazandırırken bazen isteklerimizi karşılama azmini verir.

Motivasyon Nasıl Sağlanır?

Öncelikle kendinize bir motivasyon kaynağı edinmelisiniz. Yani siz ne istiyorsunuz, amacınız ne veya gerçekleştirmeniz gereken şeyler ne? Bunu bulduktan sonra kendinizi nasıl motive edeceğinize odaklanma zamanı gelir.

Motivasyon Türleri Nelerdir?

Bizi harekete geçiren, bazen amaç edindiren bazen ise cesaret veren motivasyon kaynaklarımızı çeşitli türlere ayırıyoruz. Dışsal, içsel, olumlu, olumsuz, sosyal, temel, günlük, ego merkezli, görev odaklı bu motivasyon türlerimizdir. Hepsiyle ilgili detaylı bilgi için yazımızın üst başlıklarına göz atabilirsiniz.

Motivasyon Türleri Motivasyon Türleri nedir Motivasyon Türleri nelerdir
Beyda Çalışkan
Beyda Çalışkan
Blog Yazarı

Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği 4. sınıf öğrencisidir. Okumak, yazmak, araştırmak dışında müzikle ilgilenmeyi seviyor. Fakülte sosyal kulüplerinden birinin de kurucuları arasında. 

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Motivasyon Eğitimi
5
(4)

Motivasyon 3.0 Eğitimi

8 Konu4 Saat
Sultan CüneyitSultan Cüneyit
16039
İş hayatında ve eğitim sürecinde sık karşılaşılan konsantrasyon problemini ortadan kaldırın. Konsantrasyon eğitimi odak seviyenizi arttırmaya yardımcı olur.
5
(82)

Konsantrasyon Eğitimi

6 Konu5 Saat
Zeynep KökdenZeynep Kökden
12059
NLP eğitimi ve sertifikası
5
(40)

NLP Eğitimi

26 Konu10 Saat
Buket GüngenBuket Güngen
230105