AnasayfaBlogTarım Danışmanı Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

Tarım Danışmanı Nedir? Ne İş Yapar?

24 Haziran 2021
Tarım Danışmanı Nedir? Ne İş Yapar?

Türkiye, en büyük tarım ülkelerinden biri. Tarımın üretim kapasitesi 70 milyar dolar, ihracattaki payı ise 21 milyar dolar. Tarım sektöründe 5,2 milyon kişi istihdam ediliyor. Sebze ve meyve başta olmak üzere tarım üretimi yapan ve ihraç eden Türkiye, pek çok üründe küresel tarım piyasasını etkileyebilecek durumda. Peki, bu potansiyel ne kadar kullanılıyor.

Küresel tarım ekonomisinden ülkemizin aldığı pay; yüzde 1,5- 2,7 aralığında. Bu veriler Türkiye’nin var olan potansiyelini kullanmadığının kanıtı bir nevi. Tarımın hem üretimde hem ihracatta hem de dünya piyasasındaki oranını artırmak için bazı teşvikler gerekiyor. Maliyetlerin ani artışının önüne geçilmesi, üretici-tüketici fiyatları arasındaki uçurumun azaltılması, markalaşma yoluna gidilmesi ve en önemlisi gençlerin teşvik edilmesi. Bu verileri paylaşmamın sebebi, tarımın ekonomideki payının artırılması için yapılanlardan birinin de yazının konusu olan tarım danışmanlığı.

Yazının devamında tarım danışmanını daha yakından tanımak için “Tarım danışmanı nedir? Ne iş yapar? Nasıl olunur?” soruları eşliğinde devam edelim. 

Tarım Danışmanı Nedir?

Tarımda verimliliğin artırılması için Tarım ve Orman Bakanlığı bir proje başlatmıştı: Tarımsal yayım ve danışmanlık sistemi. “Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik” 8 Eylül 2006 tarihli Resmî Gazete’de yayınlandı. Yönetmelikle ilgili uygulama tebliği de her yıl düzenli olarak yayınlanır. Yönetmelik tarım işletmelerinin, çiftçilerin danışmanlık hizmeti almasını sağlıyor. Ayrıca, veteriner hekim, ziraat mühendisi, su ürünleri mühendisi, tarım alanında eğitim almış teknikerlerin istihdamı da desteklenmiş oluyor. 

Tarım danışmanı; ziraat odaları ve kooperatifler gibi tarım meslek birlikleri bünyesinde ya da freelance olarak çiftçiye ve tarımsal işletmeye danışmanlık veren kişidir. Amacı; çiftçilerin ve tarımsal işletme sahiplerinin bilgilendirilmesi ve yöntemleri konusunda ihtiyaçlarının zamanında karşılanması. Tarım üretiminde yeni teknolojilerin kullanılmasını sağlamak, ürün kalitesini yükseltmek, çiftçilerin gelirlerini artırmak ve bütün bunların sonucunda da sürdürülebilir tarımı geliştirmek tarım danışmanının temel hedefidir. Tarımın ekonomideki yeri ve payı düşünüldüğünde üretimdeki kalite, verimlilik önemlidir. Kaliteyi ve verimliliği korumak konusunda da tarım danışmanlarının büyük sorumluluk düşmektedir. 

Tarım danışmanlığı projesi, uygulamaya döküldüğünde çeşitli sıkıntıları da beraberinde getirmiştir. Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım bir yazısında tarım danışmanlığı hizmetinin aksayan yanlarına değinmiştir. Yıldırım’ın değindiği problemlerden bazıları şöyle:

  • Uygulamada karşılaşılan problemlerin başında tarım meslek birlikleri çatısı altında çalışan danışmanların asgari ücret alması, sigorta primlerinin tam olarak yatırılmaması ve devlet desteğinin büyük bölümünün kurumlara gitmesi. 

  • Danışmanların çoğu ana hedefi olan üretim ve verimliği artırmaya yönelik proje gelişmelerinden çok çiftçilerin evrak işleriyle uğraşıyor ve bürokratik işlemlerini takip ediyor. Böylece destek amacından sapmış oluyor.

  • Problemlerden biri de devletin verdiği destekten %18 KDV alınması. KDV’nin yanı sıra, danışmanların ödediği bir başka vergi daha var: Zirai mahsul gelir vergisi ve oranı %4. Zirai mahsul vergisi konusunda karışıklık devam ediyor. Özetlemek gerekirse, tarım danışmanı devletten aldığı desteğin dörtte birini vergi olarak devlete ödüyor. 

Tarım Danışmanı Ne İş Yapar?

Tarım danışmanlarının görev ve sorumlulukları da ilgili yönetmelik çerçevesinde belirlenmiştir. Danışmanın temel görevi çiftçilerin üretimini, ürün kalitesini ve verimliliğini artırmaktır. Bu görev kapsamında üreticiyi, çiftçiyi bilgilendirir. Gerekli bilgiyi vermenin ve ürün kalitesini artırmanın sonucunda da çiftinin gelirini artırır. 
Tarım danışmanının görevleri şöyle sıralanabilir:

  • Tarımsal işletme sahiplerine üretimin her aşamasında bilgi vermek ve gerekli becerileri kazandırmak, gerekli uygulamaları yapmak,

  • Sürdürülebilir tarım kapsamında; bitkisel ve hayvansal üretimi desteklemek, gerekli teknolojiler konusunda üreticilere bilgi vermek, 

  • Biyolojik çeşitliliği korumak amacıyla çiftçileri ve işletme sahiplerini bilgilendirmek, 

  • Tarım işletmelerinin rekabet düzeyini arttırmak, pazara yönelmeleri konusunda desteklemek ve gerekli bilgileri vermek, 

  • Tarım danışmanlığı konusunda işletmeleri bilgilendirmek, 

  • İşletmelerin planlamalarını ve ekonomik analizlerini yapmak, analizler sonucunda hedefleri belirlemek, 

  • Var olan problemlere yönelik çözümler üretmek, 

  • İşletmeninin verimliliğini artırmaya yönelik projeler geliştirmek, 

  • Tohum üretimi konusunda bilgilendirme ve danışmanlık yapmak, 

  • Tarlada çalışanları mesleki gelişim konusunda bilgilendirmek hem kişisel gelişim eğitimleri hem de girişimcilik eğitimleri düzenlemek,

  • Güvenilir gıda arzını desteklemek, bu kapsamda bilgilendirme yapmak, 

Tarım Danışmanı Maaşları

Tarım danışmanı, ziraat odaları ve kooperatifler gibi meslek birlikleri çatısı altında çalışabiliyor. Kooperatifler ve ziraat odaları gibi tarım birlikleri çatısı altında çalışan tarım danışmanlarının kazançları 2825 TL; asgari ücret düzeyinde ya da çok az üstünde.

Bir kurum çatısı altında çalışmak zorunlu değil, serbest hizmet veren, kendi işletmesini kuran tarım danışmanları da var. Tarım danışmanı sözleşme yaptığı işletme başına devletten 600 lira destek alıyor. Kaç işletme ve çiftçiyle çalışabileceği de yönetmelikle belirlenmiş durumda. Freelance çalışan tarım danışmanının geliri çalıştığı işletme sayısına göre değişiyor. 

Tarım danışmanının hizmet vereceği kuruluş sayısıyla ilgili bilgiyi de yine yönetmeliğin 18. maddesinde yer alan bilgilerden yola çıkarak paylaşalım. 

Kuruluşİşletme SayısıKontrol Sıklığı
60Yılda 52Seracılık
Bahçe Bitkileri60Yılda 24
Tarla (Sulu)60Yılda 15
Tarla (Kuru)60Yılda 12
Büyükbaş Hayvancılık (süt)50Yılda 40
Büyükbaş Hayvancılık (besi)80Yılda 24
Küçükbaş Hayvancılık80Yılda 24
Su Ürünleri15Yılda 24
Arıcılık50Yılda 18
Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği60Yılda 24
Organik Tarım50Yılda 24
Karma İşletmeler60

Organik tarımla ilgili detaylı bilgiler konusunda ilgili yönetmeliğe bakmak gerekir. Ayrıca uzman tarım danışmanı işletme sayısının yüzde 10 fazlasına da hizmet verebilir. 

Tarım Danışmanı Nasıl Olunur?

Tarım danışmanı olabilmek için Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Sınavı’na girmek gerekir. Bu sınavı Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Uluslararası Tarımsal Eğitim Merkezi Müdürlüğü düzenler. Sınava girmek için bazı bölümlerden mezun olmak gerekir. Ziraat Mühendisliği Bölümü, Bitkisel Üretim Bölümü ve Hayvansal Üretim Bölümü gibi lisans eğitimlerinin yanı sıra, Ziraat Meslek, Tarım ve Meslek Liselerinin de aynı bölümlerinden mezun olanlar ve ön lisans eğitimini tarım alanında tamamlayanlar da girebilir.

Sınavdan 70 ve üzeri puan alanlar tarım danışmanı unvanının ve sertifikasının sahibi olur. Bir de uzman tarım danışmanı sertifikası var. Bu sertifika sınavına en az 3 yıl tarım danışmanı görevini yapmış olanlar girebilir. İlgili iş sözleşmeleri ve SGK prim ödemelerini gösteren belge ile başvurabilir. 

Tarım danışmanı ilgili sınava girip sertifika aldıktan sonra çalışmaya başlıyor ancak evrak işleri bitmiyor. Hizmet verdiği her işletme ve çiftçi için İl veya İlçe tarım müdürlüklerinden Çiftçi Kayıt Sistemi belgesi alması gerekiyor. Bu belgeyi işletme ve çiftçi de almak zorunda.

Hem tarım danışmanı hem uzman tarım danışmanı sınavı ile ilgili süreç bakanlığa bağlı müdürlükten takip edilebilir diyelim ve yazıyı soru cevaplarımızla özetleyelim: 

Tarım Danışmanı Tarım Danışmanı nedir Tarım Danışmanı ne iş yapar Tarım Danışmanı maaşları Tarım Danışmanı nasıl olunur
Neşe Polat
Neşe Polat
Blog Yazarı

Bayburt'ta doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu. Medya sektöründe çalıştı. Yayınevlerinde editörlük yaptı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.