AnasayfaBlogİhracat Şekilleri Nelerdir?
Dış Ticaret

İhracat Şekilleri Nelerdir?

11 Nisan 2021
Sarı ve yeşil bir uçak, bir parkta hareket eden bir trenin üzerinde uçuyor. Trene bağlı kırmızı bir römork var ve uçak hem trenin hem de bir kürenin üzerinde uçuyor. Trenin yanındaki yolda kırmızı bir konteyner görülüyor ve gökyüzü açık ve mavi. Uçak yüksek bir irtifada ve kanatları genişçe açılmış. Tren, tekerlekleri yavaş ve istikrarlı bir şekilde dönerek küreye doğru ilerliyor. Küre üzerinde çok sayıda kıta ve ülke görünüyor ve kara parçalarının renkleri çeşitlilik gösteriyor. Teknolojik ilerlemenin sembolü olan uçak yukarıda süzülmektedir.
İhracat ŞekliTanımGerekli İşlemler
Özellik Arz Etmeyen İhracatÖzel bir duruma sahip olmayan ihracat şeklidir.İhracatçı birliklerine onaylatılan gümrük beyannamesi ile birlikte ihracatın yapılacağı gümrük idaresine başvuruda bulunulur.
Ön İzne Bağlı İhracatİhracı uluslararası anlaşma, kanun, kararname ve ilgili mevzuat uyarınca belli bir merciin izniyle gerçekleşen ürünlerin ihracatıdır.Gerekli ön izin alındıktan sonra ihracat mevzuatı hükümleri uygulanarak ihracat yapılır.
Kayda Bağlı İhracatİhracı yapılacak bazı ürünler için, ilgili kurumlar tarafından bazı şartlar belirlenmiştir.İlk olarak gümrük beyannamelerinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alınması gerekir.
Konsinye İhracatKesin satışı daha sonra yapılmak üzere yurtdışına mal çıkarılmasıdır.İlgi̇li̇ i̇hracatçı Bi̇rli̇kleri̇ Genel Sekreterli̇ği̇ne başvurular yapılarak mal çıkarılır.
İthal Edilmiş Malın İhracıBaşka bir ülkeden Türkiye’ye getirilen veya yurt içinde başkasından satın alınan bir malın ihraç edilmesidir.İthalatı yapılarak vergileri ödenmiş olan yabancı menşeli yeni veya kullanılmış malın ihracatı genel esaslar çerçevesinde yapılır.
Serbest Bölgelere Yapılacak İhracatSerbest bölgeler, gümrük hattı dışında olan ve mali ve iktisadi alandan muaf olan yerlerdir.Bunlar ihracat yasa ve düzenlemelere tabi değildir ve genellikle yatırım ve ihracatı teşvik etmek amacıyla oluşturulur.

İhracat, en basit şekilde bir ülkeden başka bir ülkeye bir mal satılması olarak tanımlanabilir. Gümrük Kanunu’nun ihracat ile ilgili bölümüne göre, bir ülkede serbest dolaşımda bulunan mal ve hizmetlerin ihraç amacıyla başka bir ülkeye gönderilmesi ihracattır.

İhracata ilişkin yasal düzenlemeler temel olarak, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği, 22.12.1995 tarihli İhracat Rejim Kararı, Resmî Gazetede yayımlanan İhracat Yönetmeliği ile çeşitli İhracat Tebliğleri ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinden oluşur.

İhracat, ihraç ürününün, gümrük beyannamesinin tescili ile gümrük denetiminden çıkması ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesi'ni terk etmesidir. Gümrük beyannamesinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine onaylatılarak ihracatın yapılacağı gümrük idaresine başvurmak gerekir.

Bulunduğunuz bölgedeki bir birliğe veya sektörünüze uygun olan bir ihracatçı birliğine kayıt yaptırılmalıdır. Örneğin, İstanbul’da faaliyet gösteren bir firma İstanbul İhracatçı Birliği’ne kayıt yaptırabilir. İstanbul’da yerleşik bir tekstil firması ise İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birliğine kayıt olmalıdır.

İhracat kısaca dış satım demektir. Farklı şekillerde ihracat yapılabilir, farklı statü ve özellikler taşıyan mallar, hizmetler veya durumlara göre ihracat yöntemlerinde bazı detaylar değişebilir. Her yöntem için gerekli olan iki belge ihracatın her alanında ve her şeklinde olmalıdır; gümrük beyannamesi ve ticari fatura.

Tüm farklı ihracat durumları yasal mevzuatlarla düzenlenmiştir.

İhracat Yapma Şekilleri Nelerdir?

İhracat şekilleri aşağıda sıralanmıştır:

  • Özellik Arz Etmeyen İhracat



Özel bir duruma sahip olmayan ihracat şeklidir. Bu ihracat şeklinde, ihracatçı birliklerine onaylatılan gümrük beyannamesi ile birlikte ihracatın yapılacağı gümrük idaresine başvuruda bulunulur.

  • Ön İzne Bağlı İhracat

İhracı uluslararası anlaşma, kanun, kararname ve ilgili mevzuat uyarınca belli bir merciin izniyle gerçekleşen ürünlerin ihracatıdır. Gerekli ön izin alındıktan sonra ihracat mevzuatı hükümleri uygulanarak ihracat yapılır.

Uluslararası anlaşmalar ve Türkiye madde politikalarının gereği olarak, bazı malların ihracatı yasaktır veya ön izne bağlıdır. 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı gereğince; kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış veya belli kamu kurum ve kuruluşlarının ön iznine bağlanmış olan mallar, tebliğ ekindeki listede belirtilmiştir.

  • Kayda Bağlı İhracat

İhracı yapılacak bazı ürünler için, ilgili kurumlar tarafından bazı şartlar belirlenmiştir. İhracı kayda bağlı mallar, Müsteşarlıkça yayımlanan tebliğ ile belirlenir ve Kayda Bağlı Mallar listesi olarak yayımlanır. Liste dahilindeki malların ihracatı için öncelikle gümrük beyannamelerinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alınması gerekir.

İhraç edeceğiniz ürün, “kayda bağlı mallar” listesinde yer alıyorsa kayıt için ilgili ihracatçı birliklerine müracaat etmek durumundasınız. Bu mallar ve şartların mevcut olduğu ihracat şekline kayda bağlı ihracat denir. Birliklerin onayladığı gümrük beyannamesi ile birlikte 90 gün içinde ihracatın yapılacağı gümrük idaresine müracaat edilmelidir.

  • Konsinye İhracat

Konsinye ihracat için başvurular, ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır. Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere yurtdışına mal çıkarılması, konsinye çıkış olarak adlandırılır. Konsinye şekilde çıkışı yapılan malın kesin satışı, ihracat tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Bu süre, izni veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince, haklı ve zorunlu gerekçelerle başvurulması durumunda bir yıl daha uzatılabilir. Malların, konsinye izin süresi içinde satılamaması durumunda, gümrük mevzuatı çerçevesinde ülkeye geri getirilmesi zorunludur.

İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince konsinye olarak onaylanmış gümrük beyannamelerinin 90 gün içinde gümrük idarelerine sunulması gerekir.

Konsinye malın kesin satışı yapıldıktan sonraki 30 gün içinde, durum, kesin satış faturası veya bir örneği ve gerekli diğer belgelerle birlikte izni vermiş olan İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bildirilmelidir. İzin verilen süre içinde satışı yapılan malların Kambiyo Mevzuatına göre bedellerinin, satılamaması durumundaysa malların Gümrük Mevzuatı çerçevesinde ülkeye getirilmesi gerekir.

  • İthal Edilmiş Malın İhracı

Bir malın ihraç edilebilmesi için Türkiye’de üretilmiş olması gerekmez. Başka bir ülkeden Türkiye’ye getirdiğiniz veya yurt içinde başkasından satın aldığınız bir malı da ihraç edebilirsiniz.

İthalat Rejimi doğrultusunda ithalatı yapılarak vergileri ödenmiş olan yabancı menşeli yeni veya kullanılmış malın ihracatı genel esaslar çerçevesinde yapılır. Elbette yatırım mevzuatı ile gümrük mevzuatı hükümleri saklıdır.

  • Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat

Serbest bölgeler, fiziken ülke sınırları içinde olmakla birlikte üstlendikleri misyon itibariyle gümrük hattı dışındadırlar. Serbest bölgeler, ülke siyasi sınırları içerisinde yer alan, ülkede geçerli mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin kısmen uygulandığı veya hiç uygulanmadığı özel ticari bölgelerdir. Bu bölgelerden çıkışı yapılan bazı ürünler için vergi hiç alınmaz veya bazı ürünler için kısmen alınır. Serbest bölgeler, gümrüksüz alanlardır.

Gümrük hattı dışında sayıldığından, serbest bölgeler ile ülkenin diğer yerleri arasında yapılan ticarette, dış ticaret rejimi hükümleri uygulanır. Yani Türkiye tarafından bakıldığında;

  • Türkiye’den serbest bölgeye satışı yapılan mallar için ihracat rejimi,

  • Serbest bölgeden Türkiye’ye satışı yapılan mallar için ithalat rejimi uygulanır.

Serbest bölgelere yapılacak ihracat, ihracat mevzuatı hükümlerine tabidir. Türkiye İhracat Kredi Bankası uygulamaları ve KDV uygulamalarına dair mevzuat hükümleri de saklıdır.

  • Bedelsiz İhracat

Bedelsiz ihracat, karşılığında bir ödeme alınmaksızın yurt dışına mal çıkarılmasıdır. Bedelsiz ihraç izninin geçerlilik süresi 1 yıldır. Bedelsiz ihraç edilebilecek mallar mevzuatlarca belirlenmiştir, kısaca aşağıdaki gibidir:

  • Hediyeler, numuneler, reklam ve tanıtım malları, yeniden kullanıma veya geri dönüşüme konu ithal edilmiş mal ve ambalaj malzemeleri,

  • Daha önce ihraç edilmiş malların parçaları, garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları,

  • Yabancı misyon mensuplarının, Türkiye'de çalışan yabancıların, yurt dışında görevli kamu çalışanlarının ve yabancı turistler ile yurt dışında yaşayan Türklerin götürecekleri, gönderecekleri mal ve taşıtlar,

  • Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve üniversitelerin görevleri vb. gereği gönderecekleri mal ve taşıtlar,

  • Savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık vb. afetlerde kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların gönderecekleri insani yardım malzemeleri.

İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerinin verdiği bedelsiz ihracat izninin bir örneği talep sahibine, bir örneği ilgili gümrük idaresine iletilir. Kanun, Kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış olan malların bedelsiz ihracatına izin verilmez. İhracı ön izne bağlı malların bedelsiz ihraç edilmesi de ilgili merciin ön izni ile mümkündür.

  • Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat

Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat, finansal sektördeki ticari kiralamanın dış ticarete uygulandığı versiyondur ve gümrük mevzuatı hükümlerine tabidir.

Bu şekilde yapılacak ihracata ilişkin talepler, üyesi olunan ve ilgili bölgedeki İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır. Bunun için yurt dışındaki firmayla yapılan ve kiralanacak malın cinsi, özellikleri, miktarı, teslim yeri, birim fiyatı, kira süresi, kira bedeli, ödeme şekli ve zamanı gibi bilgileri içeren kira sözleşmesi ile birlikte, Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracata İlişkin Başvuru Formu bir nüsha doldurularak talep yapılır.

Bu ihracatta süre, izin verildiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde gümrük idarelerine başvurmak kaydıyla, fiili ihraç tarihinden itibaren bir yıldır. Bu süre, bitiş tarihinden önce başvurulmak şartıyla bir yıla kadar uzatılabilir. Kiralanacak malın yurt dışında kesin satışına ilişkin talepler, ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat izninin bitiş tarihinden önce başvurulursa, satış sözleşmesine istinaden ilgili ihracatçı birliği tarafından sonuçlandırılır.

  • Transit Ticaret

Transit ticaret, bir malın başka bir ülkeye satılmasına aracılık edilmesidir. Örneğin bir İran halısının, Türkiye üzerinden Hollanda’ya satılması transit ticarettir. Transit ticaret şeklindeki ihracat talepleri, Transit Ticaret Formu ile bankalara yapılır. Transit ticaret malları için, ithalat veya ihracata ilişkin vergi, harç ve fon tahsil edilmez.

Müsteşarlığın ülke politikaları doğrultusunda transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği mallar ile uluslararası anlaşmalar çerçevesinde ticareti yasaklanmış olan mallar transit ticarete konu olamaz. İhracat ve ithalat yapılması yasaklanmış ülkelerle transit ticaret yapılamaz.

  • Kredili İhracat

Kredili ihracat için müracaat, ihracatçı birliklerine yapılır; mal cinsi, ödeme planı ve ödeme süresini içeren satış sözleşmesi aslı ve Türkçe tercümesi ile birlikte başvuru yapılır.

Müsteşarlık tarafından getirilebilecek düzenlemeler kapsamındaki mallar için kredili ihracat talepleri, Müsteşarlığın görüşü alınarak yapılır. Bunun haricindeki mallar için yapılan ihracat talepleri satış sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde ihracatçı birliklerince sonuçlandırılır.

Bu ihracat yönteminde süre, yatırım mallarında 5, tüketim mallarında 2 yıldır. Bu süreleri aşan kredili ihracat talepleri olursa bunlar Müsteşarlık tarafından sonuçlandırılır. Kredili ihracat talebi uygun bulunursa ihracatçı birliklerince gümrük beyannamesi üzerine kredili ihracat açıklaması düşülerek onaylanır.

  • Bağlı Muamele Yoluyla İhracat

Yurtdışına gönderdiğiniz bir ürün karşılığında, bir ürün veya bir miktar ürün, bir miktar para aldığınız ihracat şekline bağlı muamele yoluyla (takas) ihracat denir.

İhracatı yapılan malın tamamına veya bir bölümüne karşılık olarak mal alınan dış ticaret şeklidir. Bu şekildeki ihracat talepleri, yabancı firma/firmalar ile yapılan bağlı muamele veya takas anlaşması ile Bağlı Muamele veya Takas Başvuru Formu eklenerek bir müracaat yazısı ile birlikte üye olunan ya da bölgedeki ihracat birliklerine yapılır. Bağlı muamele veya takas anlaşması; ithal ve ihraç edilecek malların türü, standardı, kalitesi, birim fiyatları, değer tutarları, teslim yeri, teslim şekli ile anlaşmanın geçerlilik süresini içermelidir.

Özellik Arz Etmeyen İhracat, Özel bir duruma sahip olmayan ihracat şeklidir, İhracatçı birliklerine onaylatılan gümrük beyannamesi ile birlikte ihracatın yapılacağı gümrük idaresine başvuruda bulunulur, Ön İzne Bağlı İhracat, İhracı uluslararası anlaşma, kanun, kararname ve ilgili mevzuat uyarınca belli bir merciin izniyle gerçekleşen ürünlerin ihracatıdır, Gerekli ön izin alındıktan sonra ihracat mevzuatı hükümleri uygulanarak ihracat yapılır, Kayda Bağlı İhracat, İhracı yapılacak bazı ürünler için, ilgili kurumlar tarafından bazı şartlar belirlenmiştir, İlk olarak gümrük beyannamelerinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alınması gerekir, Konsinye İhracat, Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere yurtdışına mal çıkarılmasıdır, İlgi̇li̇ i̇hracatçı Bi̇rli̇kleri̇ Genel Sekreterli̇ği̇ne başvurular yapılarak mal çıkarılır, İthal Edilmiş Malın İhracı, Başka bir ülkeden Türkiye’ye getirilen veya yurt içinde başkasından satın alınan bir malın ihraç edilmesidir, İthalatı yapılarak vergileri ödenmiş olan yabancı menşeli yeni veya kullanılmış malın ihracatı genel esaslar çerçevesinde yapılır, Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat, Serbest bölgeler, gümrük hattı dışında olan ve mali ve iktisadi alandan muaf olan yerlerdir, Bunlar ihracat yasa ve düzenlemelere tabi değildir ve genellikle yatırım ve ihracatı teşvik etmek amacıyla oluşturulur
İhracat Şekilleri Nelerdir İhracat Şekilleri İhracat yapma Şekilleri ihracat nedir
Resimdeki kadının yüzünde sıcak bir gülümseme var. Gözlük takmış ve saçlarını geriye doğru toplamış. Gözleri mutlulukla parlıyor ve dudakları neşeli bir ifadeyle hafifçe yukarı kıvrılmış. Açık renkli bir bluz giyiyor ve boynunda küçük bir kolye var. Doğrudan kameraya bakıyor ve bakışları davetkâr. Cildi parlıyor ve rahatlamış ve mutlu görünüyor. Kolları iki yanında duruyor ve iyi bir ruh hali içinde görünüyor. Kendinden emin ve rahat görünüyor.
Neslihan Tatar
Blog Yazarı

Endüstri Yüksek Mühendisidir. Farklı sektörlerde kalite, verimlilik, iş güvenliği, eğitim gibi konularda çalıştıktan sonra aktif iş hayatından ayrıldı. Farklı uğraşlar ve kariyer arayışı ile enstitünün İkna Teknikleri, Yaratıcı Yazarlık, İçerik Editörlüğü ve İçerik Uzmanlığı eğitimlerini aldı. Enstitü blog sayfalarına katkı sağlıyor.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Bu online kurs, öğrencileri dış ticaret alanında eğitmek için tasarlanmıştır. İthalat ve ihracat ilkelerinin yanı sıra ilgili yönetmelik ve prosedürlerin anlaşılmasını sağlamaya odaklanmaktadır. Kurs, küresel ekonomi ve uluslararası ticaret topluluğuna genel bir bakış sağlamakta ve uluslararası ticaretin zorluklarını ve fırsatlarını araştırmaktadır. Ayrıca tarifeler, vergiler ve ticaret anlaşmaları gibi konuların yanı sıra dış ticarette lojistiğin önemini de kapsamaktadır. Devlet destekli ticaret gibi çeşitli uluslararası ticaret türlerinin yanı sıra belgelerin, formların ve elektronik sistemlerin kullanımı hakkında derinlemesine bilgi sağlar. Ayrıca, öğrenciler dış ticaretin işletmeler, çevre ve toplum üzerindeki etkilerini anlayacaklardır. Son olarak, kurs öğrencileri dış ticaret sektöründe başarılı olmak için gereken becerilerle donatmaktadır.
4.7
(82)

Dış Ticaret Eğitimi

11 Konu5 Saat
Bu görüntü, içinde bir insan olan siyah bir daireden oluşuyor. Kişi kollarını iki yana açmış, kameraya dönük bir şekilde durmaktadır. Kişi beyaz bir gömlek ve mavi bir kot pantolon giymektedir. Arka plan gri tonda. Kişinin açık kahverengi gözleri ve kısa siyah saçları var. Daire pürüzsüz, kavisli bir dokuya ve parlak bir yüzeye sahip. Kişi kendinden emin ve güçlü görünüyor. Çemberin ortasında dururken kararlı bir ifadesi var. Resmin atmosferi davetkâr ve sıcak.Ders Eğitmeni
16610
Açık mavi gömlek giyen bir adam başparmağıyla onaylıyor. Yüzünde kocaman bir gülümsemeyle sevinçli bir ifade var. Gözleri kapalı ve sakalları düzgünce kesilmiş. Ağzı hafifçe açık ve beyaz dişleri görünüyor. Sağ elini kaldırmış, başparmağını ve işaret parmağını uzatarak başparmak işareti yapıyor. Sol eli yanında, rahat bir şekilde duruyor. Duruşu rahat ve kendinden emin. Arka planda beyaz bir duvarın olduğu aydınlık bir odada duruyor. Odanın ışığı yüzünden yansıyarak sıcak bir parıltı veriyor.
5
(29)

E-Ticaret Eğitimi

25 Konu15 Saat
Resimdeki adam ışıl ışıl gülümsüyor, gözleri neşe ve sevinçle kırışıyor. Dişleri tamamen düzgün ve beyaz, yanakları mutlulukla parlıyor. Açık mavi bir gömlek giymiş ve koyu renk saçları düzgünce taranmış. Ellerini önünde kavuşturmuş, yüzünde memnuniyet ve tatmin ifadesi var. Rahat bir duruşu var, rahatlık ve konfor hissi veriyor. Resmin arka planı açık gri, bu da onun parlak gülümsemesini daha da öne çıkarıyor. Görüntü mükemmel bir şekilde yakalanmış, neşe ve memnuniyet hissi yayıyor.Sedat Ateş
13220