Her birey birbirinden farklı özelliklere, ilgi ve yeteneklere sahiptir. Bunlar da öğrenme hızımızı ve şeklimizi etkiler. Okullarda her öğrenciye uyabilecek şekilde farklı öğrenme öğretme yaklaşımları kullanılır. Burada amaç kişinin öğrenmeyi en üst seviyede gerçekleştirmesini sağlamaktır.
Amerikalı eğitimci Benjamin Bloom tarafından ortaya atılan tam öğrenme modeli de eğitimde kullanılan öğrenme öğretme yaklaşımlarından biridir. Öğretmenlik eğitimlerinde, eğitim bilimleri derslerinden öğretim yöntem ve tekniklerinin içinde yer alan bir konudur. Bloom bu yaklaşımını Carrol’un okulda öğrenme modelinden yararlanarak ortaya çıkarmıştır.Tam öğrenme yaklaşımına göre uygun şartlar sağlandığında herkes öğrenebilir. Bunun için eğitim hayatını etkileyen değişkenler belirlenmeli ve göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu yazımda tam öğrenme modelinin özelliklerinden, değişkenlerinden, sınırlılıklarından ve nasıl uygulandığından bahsetmek istiyorum.
Tam Öğrenme Modeli Nedir?
Bu modele göre yeteri kadar zaman verildiğinde, şartlar eşitlendiğinde ve olumlu öğrenme ortamı sağlandığında tüm öğrenciler öğrenebilir. Öğrenemeyen öğrenci yoktur anlayışını savunur. Tam öğrenmeye göre öğretemeyen öğretmen vardır. Öğretim sırasında öğrenmeyi olumlu ya da olumsuz olarak etkileyen değiştirilebilen ve değiştirilemeyen birçok faktör bulunur.
Öğrencinin yetenekleri, ailesinin sosyo-ekonomik durumu, zekâsı, kişilik özellikleri ve olgunluk düzeyi değiştirilemeyen etkenlerdendir. Ancak öğrencinin derse karşı ilgisi, tutumları, ön öğrenmeleri, öğretimin niteliği ve kullanılan araç gereçler değiştirilebilir. Bunlara bağlı olarak da öğrenme tam olarak sağlanabilir.
Tam öğrenme modeli grupla yapılan bir öğretimdir. Öğrenciler arasında bireysel farklılık yokmuş gibi kabul eder. Değiştirilebilen davranışlar üzerine yoğunlaşır. Bu davranışları kontrol ederek öğrenme etkinliğinin %90’ın üzerine çıkarılabileceğini savunur. Tam öğrenme modelinin 3 tane temel değişkeni vardır. Bunalar Öğrencinin nitelikleri, öğretimin nitelikleri ve öğrenme ürünleri olarak karşımıza çıkar.
Tam Öğrenme Modelinin Değişkenleri
Öğretim yapılırken ortaya çıkan değişkenler öğrenmeyi etkilediği gibi birbirini de etkiler. Bilişsel giriş davranışlarında oluşan olumsuz durumlar duyuşsal giriş davranışlarına da yansır. Bu da öğrencinin başarısını ve zincirleme olarak sınıfın başarısını etkiler. Tam öğrenmenin amacına ulaşabilmesi için tüm değişkenlerin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Öğrenci Nitelikleri
Bu niteliklere giriş davranışları ya da hazırbulunuşluk da denebilir. Bilişsel giriş davranışları ve duyuşsal giriş davranışları olarak incelenebilir.
Bilişsel giriş davranışları, öğrencinin sahip olduğu bilgi, beceri, yetenek ve başarıdır. Bir ön koşulluk ifade eder. Örneğin Türkçe dersinde zamirlerle ilgili soru çözebilmek için zamirlerle ilgili bilgi sahibi olmak gerekir.
Duyuşsal giriş davranışları ise öğrencinin dersle ilgili duygu, tutum ve davranışlarını ifade eder. Örneğin öğrencinin matematik öğretmeni ile yaşadığı bir tartışma derse karşı tutumunu da etkileyebilir. Öğrencinin dersle ilgili başarabileceğine ya da başaramayacağına olan inancı da dersle ilgili tutumlarını değiştirebilir. Bu tutumların olumlu yönde geliştirilebilmesinde öğretmenin rolü büyüktür.
Öğretim Hizmetinin Niteliği
Öğretimin iyi sonuçlar doğurabilmesi için öncelikle etkili ve iyi nitelikte yapılmalıdır. Öğretim sırasında kullanılan bazı kavramlar bu niteliğin arttırılmasına yardımcı olur. Öğretim hizmetinin niteliği pekiştirme, ipucu, dönüt/ düzeltme ve etkin katılım kavramları ile doğrudan ilişkilidir.
Pekiştime, davranışın tekrar edilmesini arttırma davranışına denir. Bunun gerçekleşebilmesi için öğretmen davranıştan sonra öğrenciye pekiştireç sunmadır. Pekiştirme işlemi olumlu ve olumsuz şekillerde yapılabilir. Pekiştirme yapılırken öğrencinin yaşına uygun olmasına dikkat edilmelidir. Örneğin ilkokul öğrencisine çikolata ile pekiştirme yapılabilirken lise öğrencisi için çikolata bir anlam ifade etmeyebilir. Pekiştirmenin davranıştan hemen sonra yapılması davranışın anlamlandırılmasına yardımcı olur. Aksi durumda öğrenci davranış ile pekiştirme arasında bağ kuramayabilir. Bu da olumlu davranışı tekrar sergilememesine neden olur. Pekiştirme maddi ya da manevi pekiştireçlerle yapılabilir. Pekiştirmeler yerinde ve zamanında yapılmalı davranışın kazanıldığından emin olununcaya kadar devam ettirilmelidir.
İpucu, öğrencinin öğreneceği şeyin uygun yazılı, sözlü ya da görsel ifadelerle hatırlatılmasıdır. İpucu vermek öğrencinin motivasyonu ve kendini yetersiz hissetmemesi bakımından önemlidir. İpucu öğrenciye ne öğreneceğini gösterir. Öğrenmesi gerekenlere nasıl ulaşacağını belirtir. Öğrenilecekler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarır. Öğrencinin dikkatini çekmeyi sağlar. Öğrenciyi düşünmeye yönlendirir. Cevap vermeye istekli hale getirir. Tam öğrenme modelinde ipucu mutlaka kullanılması gereken bir bileşendir. Ancak öğretmenin yaptığı tüm hareketlerin öğrenci tarafından ipucu sayılabileceği unutulmamalı ve dikkatli olunmalıdır. Öğrenciyi yanlış yönlendirerek olumsuz öğrenmeler yapmasına neden olacak hareketlerden uzak durulmalıdır.
Dönüt/Düzeltme, öğrencinin yaptığı davranışın sonucunu bildirmektir. Doğru ya da yanlış gibi ifadelerle dönüt verildikten sonra bu eksikliklerin tamamlanması için düzeltme yapılır. Dönüt ve düzeltmeler sayesinde öğrenciler arasındaki öğrenme hızları ve farklılıkları da azalır.
Etkin Katılım, öğrencinin dersle ilgili konular hakkında fikir söylemesi ve sorulan sorulara cevap vermesidir. Etkin katılım için güdüleyici etmenler kullanılabilir. Etkin katılımın oluşabilmesi ve sürdürülebilmesi için öğretmen tarafından öğrenciye ipucu verilmeli, dönüt/düzeltme sağlanmalı ve pekiştireçler sunulmalıdır. Öğrenci derse katılmaya istekli hale getirilmeye çalışılmalıdır. Katılımı engelleyici unsurlar ortadan kaldırılmalıdır.
Öğrenme Ürünleri
Öğrenme öğretme etkinlikleri sonucunda ortaya çıkan, öğrenci davranışlarında meydana gelen değişikliklerdir. Öğrenme seviyesi ve öğrenme türü de öğrenme ürünlerindendir. Öğrenme hızının artması öğrenme sonucunda beklenen bir değişimdir. Dersle ilgili duyuşsal özelliklerin yükselmesi istenir. Öğrenme ürünlerinin ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol edebilmek için izleme testleri uygulanır. Sonuçlara göre de tamamlayıcı uygulamalar yapılır. Tamamlayıcı uygulamalar yöntem değiştirerek tekrar etmek, birebir tekrar etmek, ek yardımcı kaynaklardan tekrar etmek, eğitsel oyunlarla tekrar etmek ve okulda/evde ek etütle tekrar etmek şeklinde olabilir.
Tam Öğrenme Modelinin Olumlu Yönleri
Öğrencilerin bireysel hızlarında ilerlemesine fırsat verir.
Öğrenciler ihtiyaç duydukları kadar zaman kullanabilir.
Öğrenciler arasında fırsat ve imkan bakımından eşitlik oluşturur.
Öğrenciyi sürekli izleme imkanı verir.
öğrenme süreci öğrencinin seviyesine göre ayarlanır.
Öğrencilerin başarısına olumlu katkı sağlar.
Öğrencilerde özgüven artışı yaşanır.
Bir sonraki ünite için gereken beceriler kazandırılmış olur.
Öğretmenin daha iyi hazırlanmasına yardımcı olur.
Tam Öğrenme Modelinin Sınırlılıkları
Çok zaman gerektirir.
Yeni üniteye geçme süresi uzayabilir.
Konular zamanında bitirilemeyebilir.
Çok fazla hazırlık gerektirir.
Uygulanması zordur.
Öğrencilerin hepsi aynı hızla ilerleyemez.
Hızlı olan öğrencilerin sıkılmasına ve dersle ilgili olumsuz tutum geliştirmesine sebep olur.
Ek öğretim durumunda farklı ve daha çok materyal kullanmak gerekebilir.
Her ünite için yeni testler gerektirir.
Tam Öğrenme Modelinin Uygulanması
Tam öğrenme modeli uygulanırken hazırlık, uygulama, değerlendirme ve tamamlama olarak dört aşamada uygulanır. Hazırlık aşamasında işlenecek ünitedeki konunun hedef davranışları ve kazanımları belirlenir. Bu kazanımlarla ilgili ayrıntılı bir plan hazırlanır.
Öğrencilerin hazırbulunuşluklarını, eksik ve yanlış öğrenmelerini tespit etmek için bir test uygulanır. Bu test sonucunda not verilmez. Test yalnızca konuya nereden ve nasıl başlanacağını belirlemek için uygulanır. Test sonucuna göre tespit edilen eksiklikler tamamlanır. Olumsuz tutumlar iyileştirilmeye çalışılır. Uygulama aşamasında öğrencilerin aktif katılımı sağlanır. Derse geçilir.
Değerlendirme aşamasında ders işlendikten sonra dersle ilgili test uygulanır. Yapılan test ve işlenen ders değerlendirilir. Tamamlama aşamasında ise testin sonucuna göre öğrenen öğrencilere ek etkinlikler yaptırılır. Öğrenemeyen öğrencilere ise tamamlayıcı etkinlikler uygulanır. Tamamlama ve ek etkinliklerin sonucuna göre en az %70 öğrenme sağlanmışsa yeni üniteye geçilir. Eğer sağlanmamışsa yeni üniteye geçilemez. Öğrenciler öğrenene kadar konu farklı yöntem ve tekniklerle ya da ek etkinliklerle tekrar edilir. Tam öğrenme modeli öğrenme başarısını %90-95’lere ulaştırmayı amaçlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Tam öğrenme modeli uygulamalarında etkili öğretim stratejileri nelerdir?
Etkili öğretim Stratejileri
Tam öğrenme modeli kullanılarak yapılan uygulamalar, her öğrencinin öğrenme potansiyelini en üst seviyeye çıkarmayı amaçlar. Bu bağlamda etkili stratejileri şu şekildedir:
Öğrencilerin Özelliklerini Dikkate Almak
Farklı özelliklere, ilgi ve yeteneklere sahip öğrencilere yönelik hazırlayarak, öğrencilerin bireysel farklılıklarını dikkate alınması gereklidir.
Giriş Davranışlarına Odaklanmak
Öğrencinin bilgi ve beceri düzeyini belirleyen bilişsel giriş davranışları ile dersle ilgili duygu ve tutumlarını ifade eden duyuşsal giriş davranışları üzerinde çalışarak, her öğrencinin ihtiyaçlarına uygun sağlanmalıdır.
Öğrenme Ürünlerini Takip Etmek
in nitelikleri temel değişkenlerden biri olarak görüldüğünde, öğrencilerin öğrenme ürünlerini değerlendirerek in düzeyinin sürekli olarak kontrol edilmesi önemlidir.
Olumlu Öğrenme Ortamı Sağlamak
Öğrencilerin başarıya ulaşabilmesi için olumlu bir öğrenme ortamı sağlanmalıdır. Öğrenciler arasında işbirliğini teşvik eden, herkesin katılımını destekleyen bir ortam yaratılmalıdır.
İçerik ve Metodlarıyla Esnek Olmak
Farklı öğrenme stillerine ve öğrenci ilgi alanlarına uyum sağlamak amacıyla, uygulanan öğretim yöntem ve tekniklerinde esnek olunması gereklidir.
Zaman Kullanımını Optimize Etmek
Tam öğrenme modeline göre, her öğrenciye yeterli zaman verilmesi ve şartların eşitlenmesi önemlidir. Bu nedenle öğretim sürecinde zamanı verimli kullanmak ve öğrencilere gerektiğinde ek zaman tanımak gereklidir.
Sonuç olarak, tam öğrenme modeli uygulamalarında etkili öğretim stratejileri, öğrencilerin bireysel özelliklerinin ve ihtiyaçlarının dikkate alınarak, esnek içerik ve yöntemlerle, olumlu öğrenme ortamı sağlayarak ve zamanı verimli kullanarak öğrenme sürecini desteklemeyi hedeflemelidir. Bu sayede, öğrencilerin öğrenme etkinliği %90'ın üzerine çıkarılabilir ve her bireyin yetenek potansiyelini en üst düzeye çıkarmak mümkün olacaktır.
Tam öğrenme yaklaşımının öğrenci başarısı üzerindeki etkisi nasıl ölçülür ve değerlendirilir?
Tam Öğrenme Yaklaşımının Öğrenci Başarısındaki Etkisinin Ölçümü ve Değerlendirmesi
Tam öğrenme yaklaşımının öğrenci başarısı üzerindeki etkisini ölçmek ve değerlendirmek kompleks bir süreçtir. Bu süreçte birçok değişken ele alınması gerekir. İlk olarak, öğrencinin kendine ait nitelikler göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlar öğrencinin bilgi düzeyi, becerileri, yetenekleri ve başarısıdır. İkinci olarak, öğretim nitelikleri önemlidir. Bunlar öğretmenin yetenekleri, öğretim metotları ve kullanılan araç gereçlerdir.
Ayrıca tam öğrenme yaklaşımının uygulanması sonucu elde edilen öğrenme ürünleri de incelenmelidir. Bunlar öğrencinin öğrenmiş olduğu bilgiler ve kazandığı becerilerdir. Bu üç temel değişken, öğrencinin başarısının genel bir fotoğrafını çizmeye yardımcı olur. Birbirleriyle olan etkileşimleri içerisinde değerlendiren genel bir değerlendirme yapılır.
Bu değerlendirme sonucunda, eğer öğrencinin sağladığı öğrenme tam olarak gerçekleşmiş ise, bu tam öğrenme yaklaşımının öğrenci başarısında olumlu bir etki yarattığını gösterir. Ancak, eğer öğrencinin öğrenmesi tam olarak gerçekleşmemiş ise, bu durumda tam öğrenme yaklaşımının eksik kaldığı veya daha fazla çaba ve zaman gerektirdiği düşünülebilir.
Önemli olan, öğretim süreçlerinin ve sonuçlarının sürekli olarak gözden geçirilmesi ve uygun düzeltmelerin yapılmasıdır. Tam öğrenme yaklaşımı, öğrencinin başarısını artırmak için etkili bir araç olabilir, ama her öğrenci için aynı sonucu vermez. Her öğrencinin benzersiz özelliklerine, ilgi ve yeteneklerine göre uygun bir öğretim metodu belirlenmelidir. Tam öğrenme yaklaşımının etkisini ölçmek ve değerlendirmek, bu sürecin kritik bir parçasıdır.
Tam öğrenme modelinde öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal giriş davranışlarını geliştirmek için hangi yöntemler ve uygulamalar kullanılabilir?
Tam öğrenme modelinde öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal giriş davranışlarını geliştirmek için aşağıdaki yöntemler ve uygulamalar kullanılabilir:
Bireysel Öğrenme Planları
Her öğrencinin bilişsel ve duyuşsal giriş davranışlarını geliştirmek için, bireysellik prensibi üzerine oturmuş bir öğretim programı geliştirilebilir. Bu program, her öğrencinin öğrenme biçimine, hızına ve yeteneklerine uygun bir eğitim stratejisi içermelidir.
Farklı Öğretim Yöntem ve Teknikler
Öğrencileri belirli beceri ve bilgi düzeylerine çıkarırken, öğretmenler farklı öğretim yöntem ve tekniklerini uygulayabilirler. Örneğin, laboratuar çalışmaları, canlı öğretim, grup çalışması, tartışma yöntemi ve öğrenme tarzlarına göre özel materyaller kullanılabilir.
Olumlu Öğrenme Ortamı
Bir olumlu öğrenme ortamı, öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal giriş davranışları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu ortamı sağlamak için, öğretmenler farklı yöntemler kullanabilirler. Örneğin, sınıfta birlikte çalışma ve etkileşimi teşvik etmek, öğrencilere saygı ve değer vermek, yüksek beklentiler koyma ve olumlu geri bildirimler sunma.
Öğretimin Niteliği
İyi bir öğretim niteliği, öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal giriş davranışlarının gelişimine büyük ölçüde katkıda bulunur. Öğretmenler, konuları açık, ilginç ve uygulanabilir bir şekilde sunmalıdır. Bu, öğrencinin öğrenme sürecini ilerletir ve etkin katılımı teşvik eder.
Değerlendirmeler
Değerlendirmeler, öğrencinin öğrenme sürecinin etkili bir parçasıdır. Öğretmenler, öğrencinin ilerlemesini ve başarısını ölçmek, güçlü yönlerini ve zayıf noktalarını belirlemek ve gelecekteki öğrenmeyi yönlendirmek için değerlendirmeleri yapabilirler. Bu süreç ayrıca öğrencinin bilişsel ve duyuşsal giriş davranışlarının geliştirilmesine de yardımcı olur.
Sonuç olarak, tam öğrenme modeli, öğrencinin öğrenme yeteneklerini en üst düzeye çıkarabilecek uygulamalar ve teknikler içerir. Bu teknikler ve uygulamalar, bireysellik prensibi, farklı öğretim yöntem ve teknikleri, olumlu bir öğrenme ortamı, nitelikli öğretiminin önemini ve değerlendirmelerin etkin kullanımını dikkate alır.
İlgili Kurslar
Bütünsel Gelişim Eğitimi
Bütünsel gelişim için zihinsel–duygusal–davranışsal boyutları entegre edin., Kanıta dayalı egzersizler ve öz değerlendirme araçlarıyla ilerleyin.
Öğrenmeyi Öğrenme Eğitimi
Aralıklı tekrar, geri getirme alıştırmaları ve çift kodlama: bilimle öğrenin., Not alma, odak ve alışkanlık tasarımı. Hemen uygulanabilir plan.
Tükenmişlik Sendromu Eğitimi
Tükenmişliği tanıyın ve geri dönün: iş yükü, kontrol, ödüllendirme ve topluluk ekseni. Bilimsel stratejilerle enerji ve anlamı geri kazanın.
