Published on: 15 Ocak 2020 Gürcan Puy 0 Yorum
Okuma Sayısı : 713

Eski Roma tarihinde bir kurumda yapılan tahsilat ve ödemelerin detayları bu konuda görevli kişiler tarafından işinin uzmanı olan bireylere anlatılmıştır. Görevlileri dinleme yoluyla, ilgili konudaki hata ve eksiklikler bulunmaya çalışıldığı için denetim kelimesinin kökeni Latince “duymak” “işitmek” anlamına gelen “auditus” sözcüğüne dayanıyor.

Bir işletmede ekonomik yada ekonomik olmayan faaliyetlerle alakalı olayların önceden saptanmış kriterlere uygun olup olmadığının araştırılması gerekir. Bu amaçla objektif ve ispatlanabilir faaliyetlerin sistematik olarak raporlanması oldukça önemlidir. Bir organizasyonun hedeflerine ulaşmasına aracılık eden kurumsal iletişim, işletme yönetimi ve kurumsal risk yönetimi süreçlerinin daha iyi analiz edilmesi ve geliştirilmesine yönelik değerlendirme faaliyetlerinin toplamına iç denetim adı verilir. İşletmelerin sürekliliğini sağlayıp kuruma değer katacak danışmanlık hizmetlerini kapsar.

İç denetim faaliyetlerinin iki önemli ana unsuru güvence ve danışmanlıktır. Güvence kolu organizasyonun sigortası gibidir. İç denetimin etkinlik ve verimliliğinin tetkik edilmesini sağlar. Danışmanlık kolu ise organizasyonun stratejik hedeflere ulaşmasını sağlayacak yapılandırmanın temelini oluşturur. İç denetim bu iki ana unsurun birleşimiyle işletmelerde  katma değer yaratır.

İç Denetim Süreci

iç denetim, iç denetim süreci, iç denetçi, risk yönetimi, online eğitim, sertifika, risk,

İşletmelerin verimliliğine ve faaliyetlerinin değerlendirilme sürecine ilişkin raporlamaların düzenli bir biçimde yapılmasını sağlayan çeşitli kontrol mekanizmaları vardır. Raporlamaların güvenilirlik derecesiyle ilgili mevzuat, yasa ve prosedürlere uygunluğunun denetlenebilir şeffaflıkta olması gerekir. İşletmenin sürekliliği bu noktada güvencenin sağlanarak sürecin iyi işlemesine bağlıdır.

İç denetim, organizasyon faaliyetlerinin iç kontrol basamaklarıyla değerlendirilmesini sağlar. Bu konuda sistematik ve disiplinli bir şekilde şirket hedeflerine ulaşılmasına yardımcı olur. Organizasyon içerisinde risk oluşturabilecek  yada riskli olan durumların belirlenmesini sağlar. Aynı zamanda tespit edilen risklerin yönetimi ve bunun sonucunda ortaya çıkabilecek hataların engellenmesine yönelik olarak planlanır ve dizayn edilir.

İç denetimin amacı kontrol edilen faaliyet alanlarına ilişkin analiz, değerlendirme, iyileştirme ve yorumlamalar yaparak işletme sorumluluklarının yerine getirilmesini sağlamaktır. İç denetim, risk yönetimini işletme yönetiminin bir fonksiyonu olarak değerlendirirken bir yandan da yönetim yaklaşımının tutarlılığını sorgular ve tavsiyeler verir.

İç denetimi yapan çalışanlar işletme hedefleri dahilinde iç denetim esaslarını belirleyen riske dayalı planları tasarlar ve denetim raporlarına ilişkin sonuçlar oluşturulur. İç denetim süreci dört bölüme ayrılır:

  • Hazırlık aşaması
  • İç Denetimin yürütülmesi
  • Sonuçların raporlanması
  • Sonuçların değerlendirilmesi ve izlenmesi

İç Denetçi Nedir?

Özel sektör yada kamu sektöründeki risk yönetimine ilişkin iç faaliyetlerin etkinliğini izleyip analiz eden, yorumlayan, değerlendiren ve raporlayan uzmanlara iç denetçi adı verilir. Bu uzmanlık alanında çalışan bireyler organizasyon ve kurumların iç denetim yeterliliğiyle iş süreçlerinin tutarlılığı ve performans kalitesinin belirlenmesine ilişkin konularda üst yönetime rapor verirler.

İşletmelerde karmaşıklaşan işlemler ve kurumun büyümesine paralel olarak görev ve sorumlulukların artması sonucunda iç denetçiler şirkette gerektiğinde birden fazla olmak zorundadır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda hileli ve hatalı işlemlerin tespiti noktasında aktif bir sorumluluk üstlenen iç denetçiler, böylece maddi kayıpların ve olası risk taşıyan unsurların önüne geçmektedirler.

iç denetim, iç denetim süreci, iç denetçi, risk yönetimi, online eğitim,

İç denetim süreci, iç denetçi tarafından objektif ve sistematik bir biçimde incelenir ve onaylanır. Eksik ve hatalı durumlarla karşılaşılması durumunda yasal prosedürlere uygun soruşturmanın başlatılması konusunda gerekli aksiyonlar alınır. Gerekli değerlendirmeler sonrasında konuyla ilgili yönetimin hesap vermesini destekler.

Ekonomik ve ekonomik olmayan olayları ve durumları konu alan denetimlerle işletme sahibi ile yönetici arasında  ortaya çıkabilecek olası çıkar çatışmalarını önler. İyi bir iç denetçi, bütün işletme birimlerinin işleyişine ve bu konudaki teknik detayların belirlenmesiyle ilgili süreçlere hakimdir. Risk analizlerine dayalı işletmenin yönetim ve kontrol sistemleri değerlendirilir.

Organizasyon kaynaklarının gerekli ve verimli kullanılıp kullanılmadığı konusunda tetkikler yapılır. Yapılan yada yapılacak ödemelerin yasal mevzuat ve işletme politikalarına uygunluğunun tespiti iç denetçi tarafından yapılmaktadır. Bu incelemelerin stratejik hedeflere uygunluğu da ayrıca kontrol edilir. 

Denetim sonuçlarına göre gerekli aksiyonlar alınır ve üst yönetime bu konuda bilgi verilir. Bilgi güvenliği ve gizliliği korunur. Bu amaca ters düşen durumlarda soruşturma açabilir. İç denetçinin görev ve sorumluluklarına ilişkin uygulamalar sürekli olarak güncellenmektedir. Bundan dolayı mesleğe ilişkin gelişmeler iç denetçi tarafından yakından takip edilmelidir.

İç Denetçi Nasıl Olunur?

İç denetçi olabilmek için belli bir fakülte ya da bölümden mezun olma gerekliliği yoktur. Ancak genelde iç denetçi adayları İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi yada Mühendislik Fakültesi lisans programlarından mezun olan kişiler arasından seçilmektedir. Mezun olduktan sonra çeşitli sertifika programlarına katılmanız ve başarılı olmanız gerekiyor. Uluslararası iç denetim enstitüsü tarafından iç denetçilerin uzmanlıklarını ispatlamak amacıyla verilen bilgisayar destekli sertifika olarak adlandırılan ve ücretli olan CIA sertifikasını almalısınız. Ayrıca en az iki yıllık tecrübesi olan birinin yanında çalışma şartı aranmaktadır.

Yüksek lisans mezunuysanız bu durum bir yıllık iç denetim tecrübesine eşdeğer sayılmaktadır. Yani ilgili alanda yüksek lisans diplomanız varsa bir yıllık tecrübeli sayılıyorsunuz. Ayrıca lisans öğrencisiyken CIA sınavına başvuru yapabilir ve başvurunuza kayıtlı olduğunuz üniversiteden alacağınız tam zamanlı öğrenci belgesini ekleyerek indirimli olarak başvurabilirsiniz.

 iç denetim süreci, iç denetçi, risk yönetimi, online eğitim, sertifika, risk,

Başkasının yanında çalışmak istemiyorsanız CIA sertifikası almış bir denetçi tarafından sizin adınıza olumlu bir referans verilmesi gerekiyor. İç denetçi olmak isteyen bireyler, genel etik kuralları adı altında belirtilen kuralları bilmek ve bunları kabul etmek zorundadır. Mesleki yaşamını da bu kuralları dikkate alarak devam ettirmesi son derece önemlidir.

Kamu kurumlarında çalışmak istediğiniz takdirde durum biraz daha farklıdır. Maliye Bakanlığına bağlı İç denetim müdürlüğü tarafından belirlenen şartların yerine getirilmesi gerekir. İç denetçi adayı eğitimi verilir ve eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olunduğu takdirde ilgili aday kamu iç denetçisi sertifikası almaya hak kazanır.

İç Denetim Eğitimiyle İlgili Seçenekler

 İyi bir iç denetçi adayının uluslararası geçerliliği olan birçok sertifika alma imkanı var. Bu alanda online eğitim veren birçok kurum bulunmaktadır. İç denetçi alanına uygun olan bireylerin araştırma ve inceleme konusunda sıkılmayacak kişiler olması gerekir. Bu alanda uzmanlaşmak istiyorsanız, öncelikle Enstitü tarafından iç denetim konusunda detaylı olarak verilen ücretsiz eğitime katılabilirsiniz. Bu eğitimde kapsamlı olarak CIA eğitimi sertifikasyon sürecinden iç denetim mevzuatları ve bu alanın geleceği noktaya kadar birçok bilgiye sahip olacaksınız.

Risk tabanlı düşünme eğitimi riskleri azaltma ve bu konuya dair önlemler alınması konusunda size bir fikir verebilir. Ayrıca kurumsal risk yönetimi kavramları öğrenmenizde fayda var.

İç Denetime Neden İhtiyaç Duyulur?

Şirketlerde karmaşık süreçlerin ve sorumlulukların gittikçe artması iç denetimi gerekli hale getirdi. Hileli ve hatalı işlemlerin belirlenmesi ve ayıklanması oldukça önemlidir. Bu durum maddi kayıpların yaşanmasını da önlemektedir.

Nasıl İç Denetçi Olunur?

Türkiye İç Denetim Enstitüsü tarafından verilen CIA sertifikasına sahip olmak gerekir. Kamu kurumlarında Maliye Bakanlığına bağlı sınava giriş zorunluluğu vardır. Ayrıca lisans programından mezun olma şartı aranmaktadır.

İç Denetçide Aranılan Nitelikler Nelerdir?

Güçlü gözlem ve takip yeteneğine sahip olmanız gerekmektedir. Aynı zamanda disiplinli olmanız yanında analiz ve yorumlama kabiliyeti olması da aranılan özellikler arasındadır. Takım çalışmasına ve işbirliğine yatkın olmak lazım.

  • iç denetim ,
  • iç denetim süreci ,
  • iç denetçi ,
  • risk yönetimi ,
  • online eğitim ,
  • sertifika ,
  • risk
Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

Finans Uzmanı olan Gürcan Puy 1984 yılında İstanbul'da doğdu. Lisans eğitimini Dumlupınar Üniversitesi İşletme bölümünde, Yüksek lisansını ise Marmara Üniversitesi MBA , Yönetim ve Organizasyon dalında tamamladı. Eğitimi sırasında Örgütsel Davranış ve Yönetim Kuramlarına  ilişkin projeler ve anket çalışmaları yapmıştır. 

Çalışma hayatına Müşteri İlişkileri yönetimi alanında başladı. Bu alanda Telekominikasyon, Medya ve Sigorta sektöründe toplam  5 yıl çalışmış, daha sonra Finans sektöründe kariyerine devam etme kararı alarak bu alanda uzmanlaşmıştır. İş dışında doğa fotoğrafları çekmeyi seviyor ve bu alanda daha iyi kareler çekebilmek uğruna adeta canını dişine takıyor.

Öğrenmenin biten bir süreç değil , aksine sonsuza kadar bitmeyecek bir serüven  olduğuna inandığından dolayı İstanbul Üniversitesi  İnsan Kaynakları Yönetimi eğitimine şuanda devam  etmektedir.

Devamı