AnasayfaBlogKonsolos Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

Konsolos Nedir? Ne İş Yapar?

28 Nisan 2021
Konsolos Nedir? Ne İş Yapar?

Ülkelerin birbiriyle olan iletişimi ve alışverişi arttıkça ülkeler arasında gidiş gelişler de yaygınlaştı. Öyle ki bu gidip gelmeler turistik gezilerle sınırlı kalmadı. Beyin göçü, işçi göçü ya da öğrenim görmek gibi sebeplerden dolayı yurt dışında yaşamaya başlayanlar arttı. Hal böyle olunca her devlet haklı olarak kendi vatandaşının haklarını başka ülkelerde de korumak istedi. Bunun sonucunda ülkelere konsolosluk ve büyükelçilik adı verilen kurumlar kuruldu. Bu kurumlara konsolos, büyükelçi, ateşe gibi adlarla bazı devlet memurları getirildi. Ancak konsoloslar bir diğer üst düzey devlet yetkilisi olan büyükelçilerle sık sık karıştırıldı.

Bu yazımızda aslında yüzyıllardır var olan konsolosun görevleri, yeterlilikleri, maaşları ve nasıl olunacağına değinerek büyükelçi ile olan farklarını ele alacağız.

Konsolos Nedir?

Temsil ettikleri ülke için resmi görevleri yerine getiren ve başka ülkelerde yaşayan vatandaşların işlemlerini yapan görevlilere konsolos denir. Latince consul kelimesinden gelir. Anlamı da istişare etmektir. Konsolos, Orta Çağ’da yabancı ülkede bulunan temsilciye verilen ad haline gelmiştir.

O dönemden beri çeşitli isimler ve görevlerle var olduğu bilinen konsolos Türklerde, Osmanlılar döneminde belirgin olarak görülmeye başlanmıştır. Osmanlılarda “emin” adı ile İstanbul’da bulunmuşlardır. Zamanla yaygınlık kazanarak konsolos adını almışlardır.

Konsoloslar hangi ülkeyi temsil ediyorsa o ülkenin işlemlerinin yaparlar. Diplomatik olmayan resmi görevleri yürütme sorumlulukları bulunur. Ekonomik, kültürel ve siyasi işleri yürütürler. Konsoloslukla ilgili mali ve hukuki iş ve işlemlerden de sorumludurlar. Devlet tarafından atanarak sürekli görevle gönderilen konsolosların imza yetkisi bulunur.

Konsolos olabilmek için en az üniversite mezunu olmak gerekir. Yurt dışında çalışacakları için yabancı dilinin çok iyi olması gerekir. Ayrıca başvuru sırasında adayların 35 yaşını doldurmamış olmaları önemlidir. Yüz kızartıcı bir suçtan hüküm giymemiş olmak, erkek adaylar için askerlikle ilişiği bulunmamak, kamu haklarından mahrum olmamak da aranan diğer şartlardandır.

Ülkelerin hukuki olarak başka ülkelerde konsolos bulundurma zorunluluğu yoktur. İyi ilişkilerin bulunduğu tüm ülkelerde konsolosluk açılabilir. Konsoloslukların bulunduğu topraklar o ülkenin toprağı kabul edilir. Bu sayede vatandaşlar ister o ülkenin pasaportuna sahip olsun isterse sadece turist olarak gitmek istesinler konsolosluklardan istedikleri gibi bilgi alabilirler.

Ülkemizde birçok ülkenin konsolosu bulunur. Aynı şekilde iyi ilişkilere dayanarak ülkemiz de birçok ülkeye konsolos göndermiştir. Bazı ülkelerde hem elçilik hem de konsolosluk bulunurken bazı ülkelerde ise sadece elçilik bulunur. Tüm konsoloslar vatandaşını koruyabilmek için gerekli imkan ve yetkilere sahiptir. Yetkisi en geniş ve derecesi en yüksek olan konsolos başkonsolostur. Konsoloslar ticari ve ekonomik ilişkilerin yürütüldüğü tüm şehirlerde bulunabilirken başkonsoloslar yalnızca ülkenin büyük şehirlerinde ya da başkentlerinde bulunabilir.

Dışişleri personeli olmadığı halde büyükelçi bulunmayan ülkelerde konsolosların işlerini yapan kişiler de bulunur. Bu kişilere fahri konsolos denir. Aynı anda birden fazla ülkenin fahri konsolosu olunabilir. Fahri konsoloslar genellikle iş insanları arasından seçilir. Temsil ettiği ülke tarafından herhangi bir maaş ödenmez. Fahri konsolosların vergi muafiyeti, silah taşıma serbestliği ve görev sırasındaki fiilleri nedeniyle yargı dokunulmazlığı gibi ayrıcalıkları bulunur. Konsolosların ve ailelerinin de diplomatik dokunulmazlığı bulunur. Konsolosların görev ve yetkileri genellikle büyükelçilerin görev ve yetkileri ile karıştırılır. İki görevli arasındaki farklar şunlardır:

  • Konsoloslar diplomatik olmayan görevlilerken büyükelçiler ise temsil ettikleri ülkenin en diplomatik görevlisidir.

  • Büyükelçi görevde bulunduğu ülkede kendi ülkesinin devlet başkanını temsil eder.

  • Büyükelçi vize ya da pasaport veremezken konsolos bu türdeki belgeleri verebilir.

  • Konsolosluktaki idarecilerin aldıkları unvanlar ülkeden ülkeye değişebilir.

  • Konsoloslukların dokunulmazlığı bulunur.

  • Büyükelçiler bulunduğu ülkeyle ilgili siyasi, askeri, ekonomik ve hukuki alanlarda raporlar hazırlayıp kendi ülkesine gönderir.

  • Büyükelçiler temsil ettikleri ülkenin vatandaşı olmak zorundadırlar. Ancak konsoloslar için her zaman bu kural geçerli değildir.

Konsolos Ne İş Yapar?

Konsoloslar Dışişleri Bakanlığına bağlı olarak çalışır. Devletin yurt dışındaki en önemli temsilcilerinden biri olarak bulunur. Ancak işin doğası gereği ülkeden uzakta çalışırlar. Bu da memleket özlemini fazlasıyla arttırır. Konsolosların görevlerini ağırlıklı olarak bulunduğu ülkenin vatandaşlık işleri oluşturur. Bunun yanında zaman zaman ticari, kültürel ve mali görevleri de bulunur. Bütün bu işleri yapabilmek için disiplinli bir çalışma gerekir. Aynı zamanda empati duyguları gelişmiş olmalıdır. Konsolosun görevleri her ülkede farklı olabilir. Konsolosların görev ve sorumlulukları arasında bulunanlar şöyle sıralanabilir;

  • Ülkesini en iyi şekilde temsil etmek

  • Ülkeyi temsil etmek adına toplantı, davet ve organizasyonlara katılmak

  • Ülkesinin çıkarlarının koruyup kollamak

  • Kendi ülkesinin vatandaşlarını sahip oldukları haklarla ilgili bilgilendirmek

  • Ülkesinin vatandaşları için talep halinde doğum, ölüm, evlilik ve pasaport alma gibi durumları yetkili kuruluşlara bildirmek

  • Vatandaşların vize vb. konularda yaşadıkları sorunları çözmek

  • Kendi ülkesinin vatandaşlarının tutuklanması durumunda yasaların işleyişini takip etmek

  • Yabancı ülke vatandaşlarını oturma izni, çalışma izni ve göçmenlik durumunu hakkında bilgilendirmek

  • Kendi ülke vatandaşlarının askerlik kontrollerini sağlamak

  • Ülkesinin sanayi ve ticaret faaliyetlerine destek olmak

  • Uluslararası örgüt ve ilgili bakanlıklarla müzakereler yapmak

  • Çeşitli kuruluşların dış politikayı etkileyen faaliyetleri ve ilişkilerinin devletin dış politikasıyla uyumlu olmasını sağlamak

  • Ülkesinin reşit olmayan ya da akıl sağlığı zayıf olan bireylerine kayyumluk yapmak

  • Ülkesinin gemi ve hava araçlarının denetimini yapmak

Konsolos Maaşları

Konsoloslar Maaşlarını döviz kuru üzerinden alırlar. Yerine getirilen görevin önemi ve tehlikeli olup olmaması da maaşı etkiler. Konsoloslar maaşın dışında çalışacakları bölgeye ulaşabilmek için de devletten maddi destek alırlar. Bulunduğu yerde ödediği kira miktarı maaşının belli bir yüzdesini aşan konsoloslar da kira yardımı alır.

Konsolosların maaşları 5000 lira ile 11000 lira arasında değişir. Ortalama olarak 7000 lira aldıkları söylenebilir. Başkonsolosların maaşları konsoloslardan daha yüksektir. 10000 lira ile 20000 lira arasında değişiklik gösterir. Bu kadar farklı maaşlar alınması her ülkenin kendi ekonomik şartlarına göre düzenlenmesinden kaynaklanır.

Konsolos Nasıl Olunur?

Konsolos olabilmek için 4 yıllık üniversite mezunu olmak gerekir. Üniversitelerin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinin Uluslararası İlişkiler bölümlerinden mezun olanlar öncelikli olarak tercih edilir. Çünkü konsolos adaylarının uluslararası hukuk, diplomasi tarihi ve dış politika analizi, uluslararası örgütler gibi dersleri almış ya da bu alanlarda yüksek lisans ve doktora yapmış olmaları istenir. Ancak diğer bölümlerden mezun olanlar da başvurabilir. İyi bir akademik kariyere sahip olmak kariyerde yükselmeyi kolaylaştırır.

Üniversiteden mezun olunduktan sonra Dışişleri Bakanlığı tarafından açılan sınava başvurulur. Konsolosluk sınavı yazılı ve sözlü sınav olarak iki aşamada gerçekleşir. Sınavlar Ankara’da yapılır. Yazılı sınavdan 70 ve üzerinde puan alanlar mülakata girmeye hak kazanır. Sözlü sınavdan başarılı olmak için de en az 70 puan alınması gerekir. Bu sınavlarda istenen temel yabancı dil İngilizcedir. Başka bir yabancı dili iyi derecede bilenler yine de İngilizce sınavına girmek zorundadır. İstenen yeterlilikleri taşıyanlar sınavda başarılı olmaları halinde konsolos olabilirler.

Konsolosluk açılacak ülkeye konsolosun bilgileri devlet tarafından yollanır. Karşı devlet bu belgeyi onaylar. Konsolosu gönderen devlet gönderdiği devletin de rızasını almak koşuluyla isterse başka ülkelerde de görevlendirebilir. Mesleğe başlayanlar belli çalışma yılını tamamladıktan sonra konsolosluk yeterlilik sınavına girerek yükselme şansı elde edebilirler. Bu sınava en erken mesleğin 9.yılında girilebilir. Sınavda iki defa başarısız olanlar mevcut başkatip ve konsolos unvanlarını kaybederler. Üst rütbelere de yükseltilemezler.

Konsolos Nedir?

Ülkelerin başka ülkelerdeki vatandaşların işlemleri ile uğraşan görevlileridir. Yabancı dili çok iyi olmak zorundadır. Ülkeyi iyi bir şekilde temsil etmelidir.

Konsolos Her Ülkede Bulunur Mu?

Her ülkede konsolos bulunmak zorunda değildir. Ülkeler genellikle aralarının iyi olduğu ülkelerle karşılıklı olarak konsolosluklar açarlar. Bir ülkede görev yapan konsolos görevlendirme ile aynı zamanda başka ülkelere de gönderilebilir.

Konsolos Olmak İçin Hangi Eğitimi Almak Gerekir?

Konsoloslar üniversite mezunu olurlar. Genellikle uluslararası ilişkiler bölümü mezunları bu işe kabul edilir. Ancak diğer bölümlerden mezun olanlar da başvuru yapabilir.

Konsolos Konsolos nedir Konsolos ne iş yapar Konsolos maaşları Konsolos ne iş yapar
Seray Akyüz
Seray Akyüz
Blog Yazarı

Selçuk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden 2015 yılında mezun oldu. Mezun olduktan sonra çeşitli okullarda edebiyat öğretmeni olarak çalışan Akyüz, pandemi sürecinde İstanbul İşletme Enstitüsü'nde çeşitli eğitimler aldı. Aldığı bazı eğitimler sonucunda ajanslarda içerik üretmeye başladı. Edebiyat, eğitim, sağlık ve dekorasyon gibi konularda yazılar yazmakta.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.