AnasayfaBlogİş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?
Nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?

07 Ekim 2019
İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?

Dünya tarihinde bilinen ilk M.Ö. 5. yüzyılda Hipokrat ve Eflatun (Platon) tarafından zanaatkarların çalışma koşullarından kaynaklanan sorunları tespit edilmiştir. Yakın tarihte 18. yüzyıla kadar insanların kendi ihtiyaçları doğrultusunda yaptıkları tarım ve el sanatları ekonomisi hakimken, 18. yüzyılda batıda kapitalizmin ihtiyaçları doğrultusunda sömürgecilikten elde edilen kaynaklarla hızla gelişen teknoloji ve makineleşme neticesinde endüstri devrimine geçilmiştir. 

İş Kazaları

Yaşanan bu geçiş sürecinde insan adeta göz ardı edilmiştir. İnsana değer verilmeyen çalışma ortamlarında yaşanan iş kazalarıyla çok miktarda yaralanma ve can kayıpları görülmüştür. Yaşanan hastalıkların çalışılan mesleklerden kaynaklandığının tespiti ve meslek hastalığı olarak kabul edilmesi zaman almıştır. Bu iş kazaları ve meslek hastalıkları Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) çalışmalarıyla devletlerin gündemine alınarak iş güvenliği kavramı ortaya çıkmıştır.

İş Güvenliği Nedir?

İş güvenliği insanların bulundukları çalışma ortamında kendileri veya çalışma arkadaşlarının yaptıkları iş nedeniyle oluşabilecek kazaları veya sonradan ortaya çıkabilecek sağlık şikayetlerini önlemeye yönelik çalışmalardır. Kurumlarda iş sağlığı ve güvenliği kurallarının kesintisiz ve sürdürülebilir bir şekilde uygulanabilmesi için üç temel öge; devlet, işveren ve çalışanlardır.

Devlet vatandaşının çalışma hayatını sağlıklı olarak sürdürebilmesi için iş güvenliği ile ilgili kanunları yapar, uyulmasını denetler ve yaptırımları uygular. İş güvenliği konusunda en büyük sorumluluğu ise işverene yükler. Çalışma ortamlarında çalışanların can güvenliğinin sağlanması hususunda işverenler aslî sorumlu görülür. Ancak iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve çalışan temsilcisi de çalışan sıfatıyla üçüncü ana unsur olarak bu çalışmaların belirleyici bir parçasıdır. İş güvenliği konusunda çalışmalar arttıkça ortaya çıkan en değerli keşif ise bütün iş kazaları ve meslek hastalıkları alınan önlemlerle kesinlikle önlenebilmektedir.

Neden İş Güvenliği? 

İş güvenliği uygulamalarının çalışma hayatına olumlu katkılarını anlamak için öncelikle iş kazası, ramak kala olay ve meslek hastalığı tanımlarına bakalım.

İş Kazası Nedir? 

İş kazası; “iş yerinde meydana gelen ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay şeklinde tanımlanır. Bunun yanı sıra İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu için iş kazası “Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,  meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmaktadır.

Ramak Kala Olay Nedir? 

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği ramak kala olayı “İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olay” şeklinde tanımlar.

Meslek Hastalığı Nedir? 

Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir. Bu tanımlardan anlaşılacağı gibi yaşanan iş kazaları ve meslek hastalıkları karşılığı para ile ölçülemeyecek uzuv ve can kayıplarına sebep olmakta, ramak kala olaylar da bunlara eklendiğinde çalışma verimini, çalışan memnuniyet ve motivasyonunu düşürmektedir. 

Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre ülkemizde 2017 yılında 359.653 iş kazası yaşanırken, yaklaşık 636.643 gün iş göremezlik oluşmuş, en az 2006 ölüm yaşanmıştır. Tespit edilmiş meslek hastalığı sayısı ise 691 adettir. Ekonomik olarak bu kayıpların gelişmekte olan ülkelerde gayri safi yurt içi hâsılanın yüzde 4’ü kadarına denk geldiği kanıtlanmıştır. Bu miktar ülkelerin hem vatandaşlarının can güvenliğini sağlayabileceği hem de ekonomisinde geri kazanabileceği önemli bir kaynaktır. 

Bu sebeple faaliyet konusu iş için maliyetleri artıran olağan dışı bu unsurlar proaktif uygulamalarla problemi kaynağında çözmeyi hedef alan iş güvenliği çalışmalarının önemini ortaya koymaktadır. İş güvenliği çalışmaları işyeri tehlike sınıfına ve faaliyette bulunulan iş koluna göre değişiklik göstermektedir. Tespit edilen tehlikelere karşı özel olarak üretilen iş güvenliği malzemeleri de kullanılmaktadır. 

iş sağlığı ve güvenliği iş güvenliği uzmanı işyeri hekimi çalışan temsilcisi iş kazası meslek hastalığı
Konuk Yazar
Konuk Yazar
Blog Yazarı

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.