Published on: 05 Temmuz 2019 Konuk Yazar 0 Yorum
Okuma Sayısı : 691

Karar alma tarih boyunca devletlerin kuruluş ve yıkılışlarına kadar etkili olmuş. Biriken tarih bilinci bizlere hükümdarların, kralların, imparatorların zeka ve düşünceleri doğrultusunda  iyi karar alma becerilerini gösterir. Genelde zevklerimize, alışkanlıklarımıza ve isteklerimize göre bir yaşam benimseriz. 

Bu yaşam stili hayatımızın her evresinde devamlı olarak farklı seçeneklerle karşımıza çıkar. ve biz bu seçenekler arasından birini tercih eder ve uygularız. Aldığımız her karar yaşamımızı doğrudan veya dolaylı olarak etkiler. Herhangi bir kararın  daha sonra bize pişmanlık yaşatıp yaşatmayacağından emin olmak isteriz. Bu yüzden karar verme ve uygulama sırasında tercihleri doğru değerlendirmek çok önemli. 

Anlık Karar Alma

İnsan devamlı olarak düşünen ve hisseden bir canlı olarak yaşar. Bu durum değişkendir. Bir önceki an hissedilen ile daha sonra hissedilen aynı olmayabilir. Farklı zamanlarda aynı olaylara farklı tepkiler bile verebilir. Bu durum alınan kararın o anki hissedilen his ile ilişkisini görmemiz için önemlidir. Çünkü kızgınken alınan karar ile sakin bir anda alınan karar çoğunlukla aynı olmaz. 

Karar almak istediğimiz konuyu genellikle o an hemen sonuçlanması için değerlendiririz. Bu durum bizleri çoğunlukla yanlış veya istemediğimiz karara itebilir. Atalarımızdan miras bir söz olan ‘Öfke ile kalkan, zarar ile oturur’ atasözü bu yüzden kıymetlidir. Yukarıda bahsettiğimiz biriken tarih bilinci aynı zamanda iyi ve kötü kararların bir toplamıdır.  

Kriz Anında Nasıl Sağlıklı Karar Alabiliriz?

Yaşamımızda bazı zamanlar diğer anlardan çok farklı gelişebilir. Böyle bir zamanda çok ani bir karar alma ve uygulama zorunda kalmak mümkün. Bu kararı düşünmek için vaktimiz bile olmayabilir. Genellikle bu durumlar çalışma hayatında kriz yönetimi adı altında toplanır. Yönetim kelimesi alınan kararı temsil eder. Peki nasıl kriz anında karar alacağız?

Bu gibi zor zamanlarda öncelikle soğukkanlılığımızı korumamız gerek. Gelişen olay ne olursa olsun tam detaylarıyla öğrenmek gerekir. Kısıtlı olan zamanı en iyi şekilde değerlendirmek için hızlı düşünmeli ve birikim doğru kullanılmalı. Bu birikim çalıştığınız işin tüm detayları hakkında az da olsa bilgi sahibi olmayı gerektirebilir. 

Alınan Kararın Arkasında Durmak Neden Gerekli?

İş haricindeki durumlarda ise yaşanılan tecrübeleri göz önüne getirmeli ve en yakın şekliyle karar alma yoluna gidilebilir. Şayet birikimsiz ve bilgisiz alınan karar olumsuz sonuçlar doğurabilir. Ancak birikiminize güveniyor ve karar almak gerektiğinde birleştirebiliyorsanız harika sonuçlar da doğabilir. Bu durum sizi bir felaketten kurtarabilir.

Bununla birlikte kriz anında karar almanın en önemli kurallarından birisi de sağlam durabilmek. Aldığımız kararın arkasında durmayı bilmeli ve her türlü sonucunu kabul edebilmeliyiz. Kararın arkasında durmamak ciddiye alınmamayı beraberinde getirebilir. En doğru kararı bile alsak uygulanmayabilir. Aldığınız kararın siz farkında olmasanız bile arkasında birçok tecrübe yatabilir. Bu bilinçaltımızda yatan birçok hatıranın birleşimi sonucu olabilir. 

Karar Alma Örneği

2. Dünya Savaşı sırasında bir kruvazör gemide radar personeli olarak çalışan bir askere orada bulunan füze ateşleme tuşuyla gemiyi füze saldırısından kurtarması emri verilebilir. Bu durum sonucu kahraman ilan edilen personele bunu nasıl yaptığı sorulduğunda, aslında çok rahatsız olduğunu ve telaşlandığını hatta en sonunda içgüdülerini dinleyerek düğmeye bastığını ifade eder. 

Dönem radar teknolojisi bir füze ile geminin uçağını aynı nokta şeklinde göstermektedir. Personeli kendi uçağımızı havaya uçurabilirdi gerekçesiyle mahkemeye çıkarırlar. Milimetrik bir fark ile füze ve uçak farklı yerlerde konumlanmış. Personel o kadar çok uçak radarı görmüştür ki zihni fark etmese bile bir değişiklik olduğunu algılamış ve ani karar ile düğmeye basmış. Bu deneyim karar alma eyleminin arkasında durmanın önemini anlatır. Sonuçlara odaklanıp onlardan korkmaktansa karar alma konusunda gösterdiğiniz cesaret için kendinizi tebrik edin. Bu konuda karar verme teknikleri ve Sağlıklı Karar Vermenin Altın Kuralları başlıklı blog yazıları size yardımcı olabilir.

Yazar: Tuna Taş

  • karar alma ,
  • karar ,
  • ani karar ,
  • tecrübe ,
  • kriz yönetimi ,
  • Karar verme
Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı