AnasayfaBlogYurttaş Gazeteciliği Nedir?
Nedir?

Yurttaş Gazeteciliği Nedir?

29 Eylül 2021
Yurttaş Gazeteciliği Nedir?

Teknolojinin haberciliğe etkisi nedir? İnsanlığın ilkel çağlarından başlayarak, bilgi çağına kadar olan süreçte önemini artıran bir kavram olan haber alma hakkı, günümüzde farklı boyutlara ulaştı. Geleneksel, yani gazete ve televizyon haberciliği dünyanın milenyuma girmesiyle beraber önemini yitirerek, yeni haber alma kaynakları üretilmeye ve yaygınlaşmaya başladı. Bu kavramlardan arasında yurttaş gazeteciliği (haberciliği) kuşkusuz önemli bir yere sahip.

Yurttaş Gazeteciliği Neleri Değiştirdi?

İletişim Fakültesinde mezun öğrencilerin, dost mu yoksa düşman mı belli olmayan bu yeni kavramla tanışmaları uzun sürmedi. 19 yüzyılda muhbir, görgü tanığı haberin içeriğine bir şekilde dahil oluyordu. Haberci filtreleme yaptıktan sonra bilginin doğruluğundan emin olarak, fikri takip sürecini tamamlayabilirdi. Günümüzde ise bir zamanlar sadece görgü tanıklığı alınan kişi haberin merkezi durumunda. Fotoğraf makinesi ve mikrofonuyla kendi içeriklerini oluşturabilirken, hiçbir sansür ve engellemeye bağlı kalmadan sosyal medya hesabında haber içeriklerini ve röportajlarını paylaşarak gündem yaratabiliyor.

Yurttaş Gazeteciliği Nedir?

1990'lı yıllarda ABD'de yaygınlaştı. Bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle haber sürecinin mutfağına dahil olan ekipman ve araç gereçler, haberin akışını, haberin hızını, ve fikri takip sürecini etkilemekte. Gelişen teknolojiyle birlikte, bir muhabir ve kameramanın yol arkadaşı olan mikrofon ve kamera her bireyin, ceplerine girmiş durumda. Dışarıda başınıza gelen yahut şahit olduğunuz haber niteliği taşıyan her olayı cep telefonlarınızla kayıt altına alıp haberi ilk duyuran siz olabiliyorsunuz.

Bu sayede habercilerin birbirlerine sıkça yaptıkları haber atlatma kavramını, siz farkında olmadan gerçekleştirebilirsiniz.

Yurttaş Gazeteciliğinin 3 yolu

Terry Flew’a göre yurttaş gazeteciliğinin üç unsuru var: Açık yayın, kolektif üretim ve içeriğin yaygınlaştırılması.

J.D. Lasica’nın sınıflandırmasına göre ise bu faaliyetin dört yoldan yapılabilir:

  1. Yurttaşlar var olan haberlere yorum, bloglama, fotoğraf ve video ekleyerek katkıda bulunabilir.

  2. Bağımsız haber enformasyon siteleri açabilir.

  3. Haberlerin işbirliği halinde üretildiği siteler kurabilirler.

Yurttaş Gazeteciliğinin Avantajları

Olayı sıcaklığı ile paylaşarak hızlı etkileşim sağlanır. Hızlı bilgi, hızlı tepkiyi doğurarak haberiniz sosyal medyada viral olarak milyonlara ulaşabilir. Haberinizi geleneksel medya kuruluşlarının ihbar hatlarına göndererek yayınlanmasını sağlayabilirsiniz. Çağımızın kavramları etkileşim ve hız. Bilgi kirliliğinin bu kadar yoğun olduğu bu dönemde, saf ve ilk bilginin herhangi bir kuruma bağlı olmayan kişiler tarafından üretilip paylaşılması, habere olan güveni ve doğallığı arttırabilir. 

Yurttaş Gazeteciliğinin Dezavantajları

Teknolojinin hızla ilerlemesi ve makineleşme en büyük darbeyi şüphesiz emek kavramına vurmuştur. İnternet Haberciliği Eğitimi olmayan insanların, sahip oldukları teknolojiyle birlikte, sürece dahil olması habercilerin aleyhine olabilir.

Gazetecilik Bitiyor Mu?

Değişen dünya içerisinde gazetecilik kendisine yer bulabilir. Fakat değişimden nasibini alması gerekecek. Günümüzde TV kanallarının reytingleri düşüşe geçti gazete ve dergilerin tirajları azaldı. Lakin bu düşüşe zıt olarak aynı mecraların online halleri artışa geçti. E-gazete ve e-dergilerin okunma oranları arttı. Ben gazetemi ancak çayımın, kahvemin yanında okurum. Elim kağıdını hisseder kokusunu hissederim diyen kişi sayısı günümüzde yok denecek kadar aza indi. Gazetecilik ve buna bağlı haber alma hakkı tükenmese de şekil değiştirerek devam edeceği kesin. Mutasyon geçirmiş iletişim tekniklerine hazırlıklı olmak lazım. 

Geleneksel Medya Nedir?

Geleneksel medya milenyum teknolojilerden önce kullanılan ve son derece popüler olan gazete,dergi ve televizyondur. Bu mecralarda belirli ilke ve kurallara uygun haber üretilir. Mecranın bağlı olduğu kurum ya da holding haber içeriğinin yayın politikalarını belirler. Yurttaş haberciliğinin, habercilere olan negatif etkisinin yanı sıra özgünlük, özgürlük ve doğallık içerdiği kesindir. Etkileşim hızı sayesinde geleneksel medya kavramıyla arasında fark yarattı. Yakın zaman içerisinde çoğu gazetecinin kendi sosyal medya hesaplarının etkinliğini artırarak birer yurttaş habercisi olmaması kaçınılmaz görünüyor.

yurttaş gazeteciliği nedir internet haberciliği gazetecilik
Konuk Yazar
Konuk Yazar
Blog Yazarı

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.