Published on: 22 Ocak 2019 Elif Burcu Tapsız 3 Yorum
Okuma Sayısı : 535

Kanban yalın üretim sisteminin önemli tekniklerinden birisi ve JIT (Just-In-Time / Tam zamanında üretim) kavramının da aynı zamanda temelidir. Çekme üretim sistemini oluşturan temel öğedir. En basit haliyle kanban sistemi üretim akışı içerisindeki bir sonraki operasyonun ihtiyaç duyduğu miktarda malzemeyi, ihtiyaç duyduğu zamanda kendisinden bir önceki operasyondan çekmesidir.

Aynı şekilde bir önceki operasyonda, bir sonraki operasyonun çektiği malzeme kadar üretimi gerçekleştirmektedir. Özetlemek gerekirse kanban sisteminde talep son adımdan geriye dönük olarak yapılmaktadır. Kanban sisteminde amaç üretim içi ve depo stok seviyelerini sıfır seviyesinde tutarak, ihtiyaç kadar malzemenin yerinde, zamanında ve istenilen kadar kullanılmasını sağlamaktadır.

Kanban Sisteminin Kuralları

kanban sistemi, proses, proses takibi

Kanban sisteminde bir önceki prosesten ne kadar malzeme çekilmesi gerektiği kanban kartları ile belirtilmektedir. Yani prosesler arası iletişimde kanban kartları esas alınır. Kanban kartları olmadan, kanban sistemi çalıştırılamaz, yani herhangi bir ürün veya malzeme akışı gerçekleştirilemez. Ayrıca kanban kartlarında belirtilen malzemeler hasarsız olmalıdır. Hasarlı veya arızalı malzeme veya parça sonraki proses noktasına ulaşmamalıdır.

Üretim sırası kanban kartlarının geliş sırası ile aynı olmalıdır ve miktar olarak asla kanban kartlarından fazla veya eksik miktara üretim yapılmamalıdır. Kanban kartlarının kullanım oranı gitgide azaltılmalıdır, sadece üretim sürecinde tezgahın atıl kalma durumu meydana geliyorsa kanban kart sayısı arttırılabilir ve bu kartların üstüne acil anlamına gelecek şekilde işaret konulabilmektedir. Kısaca, talep son montajdan geriye dönük olarak yapılmaktadır.

Örneğin; İplik işletmelerinde ne kadar iplik üretileceği gelen siparişe göre hesaplanmaktadır.Buna göre iplik makinelerinden geriye doğru, her makinede bir öncekinden gereken miktarı talep etmektedir. Kanban uygulaması için üretim miktarı ve üretim süresi bileşenleri ile bir önceki aşamadan talep zamanı belirlenmelidir.

Kanban verimlilik sağlamak ile ilgilidir. Kanban kelimesi Japonca “imza kartı” anlamına gelir ve mümkün olan en iyi iş akışını yaratmaya yönelik bir görsel iş akışı yönetim sistemi ile ilgilidir. Görevlerin görsel olarak kartlar halinde temsil edildiği ve bir çalışan tarafından alındığı ve "yeni", "devam eden" ve "tamamlanma" kategorilerinin bazı varyasyonları arasında dolanan bir sistemdir.

Kanban Sistemi ve Süreçleri

Kanban ilk olarak 1940'ların sonlarında Toyota tarafından bir programlama sistemi olarak kullanıldı.

Japon şirketi, süpermarketlerin raf-stoklama tekniklerini çekti, burada dükkanlar sadece belirli bir zamanda ihtiyaç duyulan şeyleri depoladı. Bir mühendislik hattına çevrilen bu, üretimi bir talep tahmininden müşteriden gelen talebe kaydırmak anlamına geliyordu. Bu bir “çekme” sistemi olarak bilinir.

Bu sistemin özünde, tedarik zinciri aracılığıyla talebe işaret edebilecek fiziksel kartlar vardı. Bu sistemin görsel doğası, tedarik ipuçlarını standartlaştırmaya yardımcı olurken, tedarikçiler ve sektörel güç dengesinin sağlanması noktasında da yardımcı bir unsurdur.

Günümüze hızlı ilerlemek ve bu sistemin özü "çevik" çalışma için popüler bir sistem haline gelmiştir.

Kanban Kurulu Fiziksel veya Dijital

proses takibi, proses izlemek, not almak

Genel olarak bir Kanban sistemi, bir iş akışı boyunca kategorilere ayrılmış bir Kanban panosunu ve belirli görevleri detaylandıran renk kodlu Post-it notlarının bir kısmını içerecektir. Bu, Trello gibi bir yazılım parçasıyla fiziksel bir tahta veya dijital olabilir.

Trello'da sütunlar oluşturur ve her bir sütuna dijital kartlar atar ve bu kartlara üye eklersiniz. Görünüm filtrelenebilir ve böylece sadece iş yükünüzü görürsünüz ya da genişletebilirsiniz. Yani başkalarının üzerinde çalıştığı şeyi görebilirsiniz. İkincisi, darboğazların veya problemlerin nerede olduğunu ya da başkaları ile aynı seviyede performans gösterip gösteremediğini anlamanızı kolaylaştırır.

Fiziksel bir Kanban tahtası, akıllı bir beyaz tahta gibi veya boş bir duvar kadar basit olabilir. Yapmanız gereken tek şey alanı bölüme ayırmak ve Post-it notlarını ilgili alanlara iş adları ve üye bilgileriyle yapıştırmak. Aşağıda bir örnek verdim. Biraz karmaşık olsa da... Kanban yönetim kurulu çok daha basit olabilir ve ekibiniz ve işlerinizle büyüyebilir.

Kanban Nasıl Çalışır

Kanban sisteminizin tam olarak nasıl işleyeceği, ekibinizin ihtiyaçlarına bağlıdır. Kafanızda bir dizi görevi dengelemek yerine, yapılması gereken şeylerin miktarını ve üretim hattında birbirleriyle bağlantılı olduklarını görebilirsiniz.

Kanban'ın bir diğer önemli yönü ise, bir çalışma aşamasındaki süreyi sınırlamasıdır (WIP limiti). Bu ters etki yaratabilirken, doğru bir şekilde kullanılırsa, işlerinizi net yapmanıza yardım eder ve iş yığını arasında kaybolmazsınız.

Bu aynı zamanda bir darboğaz oluşmaya başladığında görsel olarak göstermenin yararına da sahiptir. Örneğin, "devam eden" kategorinizdeki bir aşama beş Kanban kartıyla sınırlandırılmışsa ve ekibiniz kendini yığılmş sekiz kartla bulursa, herkes bu sahneyi tekrar kontrol altına almaya odaklanabilir. Yeni görevleri başlatmak ve iş akışını tıkamak yerine, başlattığınız işi bitirmenizi teşvik eder.

Bu "süreç içinde" görevler "tamamlandı" kategorisine girdiğinde, başka bir iş yerlerini alabilir. Bu, bir süreci anlaşılabilir, parça görevlere indirir ve iyi bir iş akışını korumaya yardımcı olur.

  • kanban sistemi ,
  • üretim sistemleri ,
  • just in time ,
  • tam zamanlı yönetim ,
  • yalın üretim ,
  • operasyon süreçleri ,
  • kontrol
Yorumlar(3)
Yorumlar
4,7
Ortalama Değerlendirme
%66
%33
%0
%0
%0
Değerlendirmeler
Kartal Oytun
25.Ocak.2019

Kanban üretim sekötürnde sıkça kullanılan bir sistem. Başarılıdır da iyi yapıldıgında.

Atıf Türkyılmaz
24.Ocak.2019

Kanban doğru işlediğinde şirketlerin işlemlerini hızlandıran ve hata riskini ortadan kaldıran güzel bir sistem.

Kartal Okur
23.Ocak.2019

Kanban ilk defa duyduğum bir kavram. Aydınlatıcı olmuş.

Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

Çukurova Üniversitesi'nde Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olmuştur. İstanbul İşletme Enstitüsü blog bölümünde içerik üretmektedir.

Devamı