AnasayfaBlogKameraman Nedir? Nasıl Olunur?
Pozisyonlar

Kameraman Nedir? Nasıl Olunur?

18 Aralık 2020
Kameraman Nedir? Nasıl Olunur?

“Bir gün herkes 15 dakikalığına ünlü olacak” demiş Amerikalı ressam ve yapımcı Andy Warhol. Yıllar öncesinden günümüze dair çıkarımında haklı mıymış? Soruya net cevap verebilmek kısmen mümkün: Akıllı telefonlar ve sosyal medya herkesi olmasa da pek çok kişiyi ünlü yaptı.

Hayatımıza bir etkisi daha oldu akıllı telefonlar ve sosyal medya ikilisinin. Herkesi 15 dakikalığına da olsa ünlü yaptığına dair kesin bir şeyler söylenilmez belki ama herkesi kameraman ve fotoğrafçı yaptığı bir gerçekti. Öyle ki hayatımızın bir parçası haline geldi kameralar. Akıllı telefonu olan herkes ki -olmayan da yok denecek kadar az- birer fotoğrafçı ve kameraman oldu. Sosyal medya sayesinde de çektiklerini paylaşan yapımcı. 

Telefonlarımız sayesinde güzel fotoğraflar kaliteli videolar çeksek de kameramanlık profesyonel anlamda yapılabilecek ve eğitim isteyen bir meslek. Peki kamera ve kameraman ne demek? Kamera, görüntüyü ışığın yardımıyla kaydeden optik araca verilen isimdir. Kameralar, dizi, film, haber ve video sektörlerinde kullanılır.

Kameramanın tanımı için ilk önce Türk Dil Kurumu’nun (TDK) sözlüğüne kulak verelim. TDK Sözlük’te kameraman, “Alıcıyı doğrudan doğruya çalıştıran ve yöneten, alıcı hareketlerini gerçekleştiren, görüntülerin filme alınmasını sağlayan kimse, çekimci, kamera.” ifadeleriyle tanımlanıyor. Daha kısa tanımına gelecek olursak; kameraman, kameraları kullanarak görüntüleri kaydeden kişi. Görüntü kaydını haber, dizi, film, reklam ya da organizasyon gibi farklı amaçlarla yapar. 

Tabii, kameramanlık bilgi ve donanım gerektiriyor. Sadece görüntüyü kaydetmek yetmiyor. Çekim öncesi hazırlık ve kamera ayarlarını yapmak gerekiyor. Çekilen görüntüye estetik yorum katmak da işin olmazsa olmazı. 

Kameramanlar işi bazen bireysel bazen de ekiple birlikte yapıyor. Haber takip ederken tek başına çalışıyor. Ancak dizi ya da film setinde, televizyon stüdyosunda ise yönetmenin isteklerine göre hareket ediyor. 

Ufak da olsa kameramanlık mesleğine dair bilgi sahibi olduk diye düşünüyorum. Gelelim ikinci kısma; kameraman nasıl olunur?

Kameraman Nasıl Olunur?

Günümüzde kameraman olmanın ilk adımı bu işin okulunu okumaktır. Eskilerden mektepli olmayan alaylı yani bir kameramanın yanında başlayıp kendini geliştiren ve kameramanlık yapanlardan bahsedilirdi. Ancak şimdilerde çok mümkün olduğunu zannetmiyorum. 

Kameraman olmak için okunulacak programların başında Fotoğrafçılık ve Kameramanlık gelir. Ön lisans programıdır. Bölümden Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile pek çok bölüme geçilebilir. İletişim ve Güzel Sanatlar fakültelerinden bazı bölümlerde okunarak da kameramanlık öğrenilir. Fotoğraf ve Video; Görsel İletişim; Radyo, Televizyon ve Sinema ile Sinema ve Televizyon bölümleri örnek verilebilir. 

Kameramanlık mesleğinde yerinde işi öğrenme öğrencilikte önem kazanıyor. Televizyon kanalında, sette ya da haber ajansında çalışan bir kameramana ulaşmak ve onun çıraklığını yapmak işi uygulamalı öğrenmek anlamına geliyor. Nasıl ulaşılabilir; okul aracılığıyla ya da kendi kurduğu iş ağıyla. Öğrenci iken uzun dönem stajyer kameraman ya da asistanı olmak hem işi öğrenmeye yardımcı olur hem sektör tecrübesi kazandırır hem de iş ağı kurmayı sağlar. Mezun olduğunda bölüm arkadaşlarının bir adım önüne geçirir. 

Kameraman olmak isteyenlerin unutmaması gereken bilgi; kameramanlığın riskli meslek grupları arasında olmasıdır. Yaş ilerlediğinde omuzda kamera taşımak hiç kolay olmayacaktır. Omuzda taşınan kameraların sebep olduğu bel ve sırt ağrılarını hemen her kameraman yaşar. Ya da tek gözle kamera objektifinden bakılarak saatlerce yapılan çekimlerin gözleri bozmama ihtimali çok azdır.

Bir de çatışma ortamında, savaş bölgesinde görev yapan kameramanlar vardır. Hayatları pahasına dünyayı bilgilendirdiler. Şöyle bir hafızamızı yokladığımızda çatışma bölgesinde ve savaşta ölen basın mensuplarıyla ilgili haberleri görmüş okumuşuzdur. 

Kameramanların Çalışma Alanları

Sınava girdik, bölümü kazandık ve okulu okuyup tamamladık. Kameraman olduk. Nerede çalışacağız? Kameramanlar; film, dizi, haber, belgesel, reklam, spor ve organizasyon çekimi yaparlar. Çalışma alanları geniştir. Stüdyo ve aktüel kameramanlar diye iki ana gruba ayırabiliriz. Her iki alanında kendi içinde zorlukları vardır. 

Haber kameramanı nedir?

Haber kameramanı, çekimlerini haber amaçlı yapar. Diğer kameramanlardan ayrılır. Bunun sebebi çalışma şartlarının, ekipmanların ve çekim yerlerinin farklılık göstermesidir. Genelde dışarıda çalışır. Güncel olayları takip eder; siyasetçiler, magazin, spor karşılaşmaları ve hayatın içinden haberler çalışma konularıdır.

Haber kameramanlığında en zor şartlar altında çalışanlar savaş ve çalışma bölgesindeki kameramanlardır. Hayati tehlikeleri bulunur. ailelerinden, ülkelerinden uzakta zor şartlar altında, ölüm tehlikesiyle karşı karşıya günler hatta aylar geçirirler.

Spor kameramanlığı haber kameramanlığının bir dalı kabul edilebilir. Kendi içinde de farklılık gösterir. Maç öncesi ve sonrası röportajlar yapmak, antrenmanları takip etmek ve sporcularla röportajlar yapmak haber kısmına girer. Bir de yayıncı kuruluşun verdiği maçlardaki kameramanlar vardır. Stadyumdan ya da spor salonundan çekim yaparlar. Stüdyo kameramanlığıdır. Sahada dışarda çalışır ancak rejisi vardır. Ekrana gelen görüntülere yönetmen karar verir. Uzmanlık isteyen kameramanlık alanlarındandır.

Stüdyo Kameramanı nedir?

Televizyon programları, canlı yayınlar ve filmler için özel kurulmuş platolarda çalışan kameramanlardır. Stüdyolarda ışık ve kamera açıları önceden hazırlanır. Çekim için herşey hazırdır. Kullanılan kamera çeşitleri de farklıdır. Haberin aksine en gelişmiş kameralar tercih edilir. Stüdyo kameramanlığı ekip işidir. Yönetmen, görüntü yönetmeni vardır. Genelde kameramanın çekeceği açı da bellidir, özellikle televizyon stüdyolarında. Kameraman yönetmenin direktifleriyle çekimi yapar. Ekrana verilecek görüntüleri yönetmen seçer.

İster haber- aktüel kameraman olsun isterse stüdyo kameramanı mesai saatleriyle çalışmazlar. Genelde çalışılan saatler esnektir. Yoğun iş tempoları vardır. Bu kadar çok çalışmaya ne kadar maaş alırlar?

Kameramanların aldığı maaş sektöre göre değişir. Televizyon kanallarında özellikle haber merkezlerinde asgari ücret belki biraz daha üstü maaş alır. Sadece yemek ve yol ücretine stajyer gibi çalıştırılan kameramanlar da çoktur; özellikle yeni mezunlar. Dizi ve sinema sektöründe ise maaşlar dolgundur.

Kameraman Ne İş Yapar?

Kameramanın görev tanımı ve yaptığı iş çalıştığı alana göre değişir. Haberde yaptığı işlerle stüdyodaki işler farklıdır. Yine de sıralamak gerekirse; 

  • Haber takip edecekse öncesinde araştırma yapar,

  • Haberde olayın görüntü kaydını yapar,

  • Çektiği görüntüleri haber merkezine ulaştırır,

  • Yönetmen ile koordineli çalışır,

  • Çekim öncesi senaryoyu inceler ve çekimle ilgili bilgi alır, 

  • Kamerasını ve ekipmanlarını kurar,

  • Kamera açılarını ayarlar, 

  • Beyaz ayarını ve kameranın diğer ince ayarlarını yapar, 

  • Çekim yerindeki ışığa uygun filtreler belirler, 

  • Ses ve time code (zaman) ayarlaması yapar, 

  • Çekimden sonra görüntüleri kontrol eder, 

  • Teknik soruları çözer, 

Öğrenmeye açık iyi kameramanlar, iş hayatlarının ileriki yıllarında görüntü yönetmeni olabilir. Özellikle dizi ve film setlerinde çalışan kameramanlar. Peki iyi kameraman nasıl olunur? İyi kameraman olmak için de bazı özelliklere sahip olmak gerekir. 

  • Çekim tekniklerini bilmek, 

  • Ekipmanlar ve araç gereçler hakkında detaylı bilgi sahibi olmak, 

  • Ekiple çalışabilmek, 

  • İleri düzeyde ışık ve renk bilgisi, 

  • Çalışkan ve araştırmacı olmak,

  • Öğrenmeye açık olmak, 

  • Esnek çalışma saatlerine yatkın olmak, 

  • Dikkatli ve gözlemci olmak, 

  • Detaylara dikkat etmek, 

  • Olaylara farklı açılardan bakabilmek

  • Yeniliklere ve gelişime açık olmak, 

  • Planlı çalışmak,

  • Yaratıcı olmak, 

  • Zamanı iyi kullanmak, 

iyi kameraman olmanın şartlarındandır. 

Kameraman nedir ne iş yapar haber kameramanlığı spor kameramanlığı kameraman nasıl olunur stüdyo kameramanı nedir
Neşe Polat
Neşe Polat
Blog Yazarı

Bayburt'ta doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu. Medya sektöründe çalıştı. Yayınevlerinde editörlük yaptı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.