Published on: 09 Ağustos 2018 Konuk Yazar 0 Yorum
Okuma Sayısı : 385

Türkiye'de 4857 sayılı "İş Kanunu" iş hukuku ile ilgili düzenlemelerin temelini oluşturmaktadır. Bu kanunda işçi, işveren, işyeri, iş sözleşmesi gibi kavramlar açıklanmış, işçi ve işverenin hakları ve yükümlülükleri belirlenmiştir. İşverenlerin kanunda belirtilen yükümlülükleri aynı zamanda işçilerin haklarını ifade etmektir. 

Bu yükümlülüklere misal olarak ücret ödeme, işçiye çalışması için gereken malzeme ve donanımı sağlama, işçiyi koruma, işçiye doğum izni ve kanunla belirtilen diğer izinleri sağlama, eşit davranma gibi yükümlülükleri belirtebiliriz. İşçiler ise sözleşmede belirtilen şekilde ve saatlerde çalışmak, iş yerinin kurallarına uymak, onlara verilen işleri tam ve zamanında yapmak, yeteri kadar özen ve sadakat göstermek yükümlülükleri taşımaktadırlar. 

Hizmet Sözleşmesi

İşçilerin kanunla onlara sağlanan haklardan yararlanabilmesi için en temel kural işverenle aralarında hizmet sözleşmesinin yapılmış olmasıdır. İş hukuku ile ilgili bu kanunda hem de işçi ile işveren arasında iş sözleşmesinin kurulması, türleri ve feshi yani karşılıklı veya tek taraflı olarak iptali hakkında hükümler de yer almaktadır. 

İş hukuku söz konusu olduğunda değinmemiz gereken diğer önemli konu ise işçi lehine yorum ilkesidir. Bu ilke, eğer yasal belgelerdeki hükümlerde anlatılmak istenen konu yeterince açık değilse devreye girmektedir. Bu zaman mevcut hüküm işçinin yararına olacak şekilde yorumlanır. 

Görüldüğü üzere iş hukuku işçinin haklarının korunması ihtiyacından doğan, işçinin korunmasına yönelik kurallar belirleyen, işçi ve işveren arasında eşitlik ilkesinin temin edilmesini amaç edinen, işçinin zayıf konumunu hukuk ilkeleri ile güçlendirmeye çalışan ilkeler bütünüdür. İş hukuku toplumda denge kurmak amacıyla meydana çıkmış bir alan olmakla işçiler için çalışma motivasyonu oluşturmaktadır.

İş Hukuku Nedir? 

İş hukuku kavramı işçi ve işveren arasında iş sözleşmesinden doğan ilişkileri düzenlemek ve bu ilişkilerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümlemek amacıyla oluşturulan ilke ve kurallar bütününü ifade etmektedir. Peki hukuk alanında iş hukuku diye bir olgunun meydana çıkmasına sebep nedir?

İş Hukukunun Ortaya Çıkması

Süregelen tarih boyunca ellerinde yetki bulunduran toplum üyelerinin kendilerine göre daha zayıf konumda olanların haklarını yok saydığını biliyoruz. Böyle hak gaspları, işçi ve işveren arasında meydana çıkan ilişkilerde de çokça yaşamaktaydı. Özellikle 18. yıl Sanayi Devrimiyle birlikte büyük bir işçi grubu meydana çıktı. Buna paralel olarak da bu alanda işçilerin hak kayıpları ile ilgili birçok sorun daha belirdi.

İşçilerin çalışma ücretlerinin ödenmemesi veya az bir miktar ücret ödenmesi, çalışma şartlarının ağır olması, iş yerinde hiçbir güvenlik önleminin alınmaması bu sorunlardan en başta gelenleriydi. Bu sorunları gidermek için devletler kendi anayasalarında işçi hakları ile ilgili hükümler belirlemeye ve ayrı ayrı yasal kurallar kabul etmeye başladılar. Böylece iş hukuku ile ilgili ilk düzenlemeler ortaya çıktı. 

İşçi Haklarının Korunması

Bu düzenlemeler işçi haklarının korunması için asgari standartlar belirlemekteydi. Sonraki yıllarda ise işçiler kendi haklarını daha iyi bir şekilde savunmak için kendi aralarında birlikler kurdular. Buna karşılık olarak işverenler de kendi aralarında birlikler kurmaya başladılar. Böylece sendika, grev, lokavt, toplu iş sözleşmesi gibi iş hukuku ile ilgili kavramlar ortaya çıkmaya başladı. 

Önceden bireysel olarak işçi ve işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen iş hukuku, sendikaların oluşmasıyla artık toplu iş sözleşmelerini de düzenleme alanına dahil etti. Toplu iş sözleşmeleri de bireysel iş sözleşmeleri gibi tarafların hak ve yükümlülüklerini belirlemekte ve uyuşmazlık meydana çıktığı taktirde bu uyuşmazlıkların hangi yollarla çözümleneceğini belirlemektedir.

Yazar: Raisa Alasgarova
 

  • iş hukuku ,
  • işçi hakları ,
  • iş kanunu ,
  • işçi ,
  • işveren ,
  • çalışma motivasyonu
Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı