İletişim denilince akla gelen birçok basit veya akademik tanımlara uygun olarak birden fazla da iletişim türleri ortaya konulmuştur. Sık kullanılan ve en fazla bilinen iletişim biçimini sözlü iletişim oluşturuyor. Sözlü iletişim, iletişimin ve insanın doğasında olan etkileşim için söze, konuşmaya gerek duyan bir iletişim türüdür.
Sözsüz iletişim ise varlığımızı söze dayandırmadan, birtakım semboller, davranışlar, işaretler ile karşı tarafla etkileşim ve iletişim kurulabilmesini sağlar. Yazılı iletişim, sözcükleri yazılı materyallerle birleştirerek yanıt alıp verebilecek bir iletişim türünü oluşturur.
Bütün bu iletişim türleri, iletişimin insan tarafından farklı kullanımlara ihtiyaç ve istek duymasına uygun olarak geliştirilmesi ile ortaya çıkmıştır.Günlük ve sosyal hayatta kullandığımız iletişim, anlam ve anlamlandırma çabamızı karşı taraf ya da taraflara iletme noktasını oluşturur. Bu iletiler belli türler ile kendini gösterir.
İletişim türleri, insanın geçmişten bugüne kullandığı ve işlevselliğini gösterdiği için devamlılığı olan iletişimi sürdürebilecek kendi şekillerini oluşturur. İletişim türleri bizim kullanmak istediğimiz amaca, karşı tarafa ve imkanlara göre değişir ve kullanılır. Bu türler sözlü iletişim, sözsüz iletişim ve yazılı iletişim olarak sınıflandırılmıştır.
Sözlü İletişim ve Kullanımı
Günlük hayatta sık kullandığımız ve kullanacağımız sözlü iletişim, birçok amaca uygun olarak kullanılmıştır. Örneğin, iş görüşmesinde yüz yüze iletişim kurarken sorulan sorulara ve cevaplara bu iletişim yoluyla yanıtlarız. Dilin kullanımına yönelik oluşturulan sözlü iletişim, doğru kullanıldığında hem kendi dilini doğru göstermeye hem de karşı tarafla kurulan etkileşimi sürdürmeye yarar.
Günümüzde bilinçsizce kullanılan ve önemi kullanılmasından fazla bilinmeyen sözlü iletişim kullanım becerileri, birçok iletişim hedeflerine uygun olarak gelişiyor ve iletişimin tamamlayıcı noktasını da oluşturuyor.
İnsan toplumsal bir varlıktır, nitekim toplum ve toplumdaki bireylerle kurulan iletişim insanın baştan beri kullandığı dil ve sözcüklere uygun olarak gelişmiyor ve kullanılmıyor. Söze dayalı olarak kuracağınız iletişimde sözcüklere gereken anlamı yüklemeye gayret edersiniz o sözcüklerin kullanım gücünden de yararlanmış olursunuz.
Sözle kurulacak iletişimde yanlış kullanımlar ise iletişimi bitirebilir ya da başlatmaya yeterli olmayabilir. Bunun dolayı sözcüklerin sizin için anlamlarını ve o an için hangi sözcüğün doğru yere yerleşmesi gerektiğini düşünün ve karşı tarafla kuracağınız etkileşimin değerini de ölçerek kendinizi doğru ifade etmeye gayret gösterin. İletişimi başlatan söz için karşı tarafı iyi tanımalı ve onu incitebilecek, yanlış anlamasını sağlayacak sözcüklerden uzak durarak iletişimi seviyeli bir şekilde sürdürerek etkileşimi de sağlayabilirsiniz.
Her zaman için karşı tarafı iyi tanıyabilmek mümkün değil. Böyle durumlarda karşı tarafla iletişimi rastgele başlatarak onun duygu durumunu ve kullandığı sözcükleri tanıma fırsatını yakalayabilirsiniz.
Günümüzde dilin ve konuşmanın doğru kullanılması için birçok eğitim seçenekleri var. Özellikle etkili bir konuşma için diksiyon kursu oldukça önemli ve kullanışlı olarak görülmektedir. Hayatımızın her alanında ihtiyacımız olan konuşmayı iş hayatında etkin kullanmak için diksiyon kuralları ve ikna teknikleri bize yardımcı olur.
Konuşmadan Anlatmak ve Anlamak: Sözsüz İletişim
Konuşmanın gücü bir yana konuşmadan da birbirimizi anlama ve anlatma becerisini yaratmamız iletişimin çok boyutluluğuna da uygun bir kullanım. Kimi zaman konuşmayı isteyerek sonlandırır veya sürdürmeyiz. İşte böyle durumlarda karşı taraf için beden durumu ve dili incelemesi başlayabilir. Konuşmama isteği bilinçli ya da bilinçsiz olarak alınmış olabilir. Karşı tarafla iletişimi sürdürme aşaması ise hâlâ devam etmektedir.
Bu iletişim jestlere, mimiklere, davranışlara göre biçim alarak sözsüz iletişimi sağlar. Bir iş mülakatında, ilk kez tanıştığınız bir kişide konuşmadan önce ve sonra beden dili ve kullanımına bakabilirsiniz. beden dilini kullanan sözsüz iletişim, karşı tarafın dilini kullanmadan anlattığı anlamı içerir. Karşınızda yüzünü buruşturan ve gözlerini başka bir yöne çeviren bir kişi ya sizden hoşlanmıyordur ya da sözlü iletişim kurmak için istekli değildir.
Bu beden dili okumaları bazı ortak anlamları içermekle beraber kültürler ve ülkeler arası farklılığa da uygun olarak farklı anlamları oluşturur. Özgüvenli olduğumuzu göstermek için arkamıza yaslanarak konuşmak kimi zaman kültürümüzde hoş karşılanmaz ve genelikle birbirlerini ilk defa gören insanlar arasında bu olumlu bir ilk intiba bırakmayabilir. Yine beden dili kullanılacağı zaman mekana ve ortamın uygunluğunu da hesaba katılmalıdır. Profesyonel ve kurumsal bir pozisyonda iseniz kuracağınız sözsüz iletişimde bu pozisyona ve ortama göre hareket etmeye dikkat etmeniz gerekebilir.
Mülakatlarda söz bittikten sonra dinleme aşamasında göz kontağının sürdürülmesi karşı tarafın konuşmasına dikkatli bir şekilde kendinizi verdiğinizi göstermek için önemli bir fırsattır. Bu gibi kullanımlar sizi bir adım daha ön plana çıkarabilirken yanlış beden dili ve sözsüz iletişim kullanımı sizi yanlış ve eksik de tanıtabilir. Özellikle yere ve duruma uygun olmayan kılık kıyafet kullanımı, bireysel tokalaşma, yanlış duruş, kişinin mahrem alanını işgal etmek gibi kullanımlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
Dili Etkili Yazma: Yazılı iletişim
Sözlü ve sözsüz iletişim becerileri kadar önemi üzerinde durulmayan ve kullanımı da buna bağlı olarak doru şekilde kullanılmayan yazılı iletişim telefonda mesajlaşırken iş ortamında basın bülteni, rapor, evrak, sunum, tutanak, belge oluştururken ve yazılı materyallerden biri olan gazete ve internet gazeteciliği için son derece önem verilmesi ve etkili kullanılması gerekilen bir iletişim türüdür. Yazılı iletişim kullanılırken sözlü iletişime göre daha rahat ve ne yazacağını hesap etmek son derece basit görünse bile yazacağınız her sözcük ve cümlenin düşünülerek ve karşı tarafla olan münasebetinize uygun düşecek şekilde kullanımına özen göstermelisiniz. Basın bültenleri, davetler, ilanlar hazırlanırken bu kullanımlara göre oluşturulan protokol kuralları iyi bilmeli ve araştırmalısınız. Karşı tarafla kuracağınız yazılı iletişim kurumunuzun kurumsallığını, kültürünü ve iletişimi gösterir.
Buna uygun olarak kullanılan yazılı materyaller daha ön planda olarak karşı tarafla iletişiminizi sürdürmeye yarayabilir. Yazılarak kurulacak her iletişimde ana dilimiz Türkçeyi etkin ve doğru kullanmak, düşünmek ve iletişimsel hedefinize göre uyarlamanız gerekir. Dilin kullanımını sözlü iletişim kadar yazılı iletişimde de göstererek hem kendinizi hem temsil ettiğiniz kurumu, karşı tarafa daha iyi ifade edebilir ve anlatabilirsiniz. Özellikle sosyal medya yazarlarının, kurum editörlerinin dili kullanma aşamasında yazdıklarına dikkat etmeleri olumsuz bir geri dönüş almamaları açısından son derece önemlidir. Dili doğru kullanmak için Türk Dil Kurumu ve farklı dil kurumlarının web sitelerinden, çıkardıkları yazım kuralları kitaplarından yararlanabilirsiniz.
İletişimi Doğru Kullanmak
Adından söz ettiğimiz bütün bu iletişim türleri iletişimin temel ihtiyacı olan etkileşimi farklı araç ve yöntemlerle kullanmaktadır. Her ne kadar farklı kullanımlara sahip olsa da her iletişim türü, iletişimi bir yerden bir yere sağlamış oluyor. Bu iletişimi doğru kullanmak ise iletişim biçiminin özelliklere göre değişkenlik gösterebilir.
Temelde ise iletişim türü ne olursa olsun değişkenlikleri de göz önünde tutarak kendini ifade etme aracı olan iletişimi doğru kullanmak için dili doğru öğrenmeli, sözcükleri, anlamları, kullanılan beden dilini iyi araştırmak ve öğrenmek gerekiyor. İletişimde okuma, anlama, konuşma ve dinleme aşamaları doğru kullanmak, karşı tarafa gönderilen her ileti ve mesajı kendimizi daha sonra açıklamak zorunda bırakmayacak şekilde anlatmak iletişimi de doğru yönetmenizi sağlayacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
İletişim türleri kaç gruba ayrılır ve bu gruplar nelerdir?
İletişim Türlerinin Grupları ve Özellikleri
İletişim türleri, insanların farklı amaçlar ve durumlar için geliştirdiği iletişim şekilleri olarak üç ana gruba ayrılır: sözlü iletişim, sözsüz iletişim ve yazılı iletişim. Bu gruplar, insanın iletişim ihtiyaçlarına ve karşı tarafın durumuna göre değişir ve kullanılır.
Sözlü İletişim ve Önemi
Sözlü iletişim, günlük hayatta sıkça kullanılan ve işlevsel olan bir iletişim türüdür. İnsanlar, iş görüşmeleri gibi durumlarda yüz yüze iletişim kurarak soruları cevaplar ve etkileşim sağlar. Sözlü iletişim, dilin doğru kullanımı ve sözcüklerin anlamlarının yüklenmesiyle etkin hale gelir. Yapılan hatalar ise iletişimin başarısız olmasına neden olabilir.
Sözsüz İletişim: İşaretler ve Davranışlar
Sözsüz iletişim, sözcüklere dayanmayan ve semboller, davranışlar, işaretlerle gerçekleşen bir iletişim türüdür. Bu iletişim türü, iletişimin tamamlayıcı bir unsuru olmasının yanı sıra, kendi başına da etkileşim ve anlamlandırma sağlar.
Yazılı İletişim: Materyaller ve Anlatım
, sözcükleri yazılı materyallerle birleştirerek yanıt alıp verme imkanı sunar. Bu iletişim türü, günlük yaşam ve eğitim alanlarında kullanılan mektuplar, e-postalar, kitaplar ve makaleler gibi çeşitli araçlarla gerçekleştirilir. , düşünce ya da bilgilerin daha kalıcı ve somut bir şekilde aktarılmasını sağlar.
İletişim Türlerinin Uygun Kullanımı
Her iletişim türünün amaca, karşı tarafa ve imkanlara göre değiştiği ve kullanıldığı düşünülerek, doğru iletişim türünü seçmek ve kullanmak önemlidir. İletişimin başarılı olması için sözcük seçimine dikkat etmek, karşı tarafın durumunu ve duygularını göz önünde bulundurmak ve etkileşimi sağlayıcı unsurlar kullanmak gerekir.
İletişim modelleri kaça ayrılır ve her modelin özellikleri nelerdir?
İletişim Modellerinin Sınıflandırılması
İletişim modelleri temel olarak üçe ayrılır: sözlü iletişim, sözsüz iletişim ve yazılı iletişim. Her modelin özellikleri ve kullanım alanları farklıdır.
Sözlü İletişimin Özellikleri
Sözlü iletişim, insanoğlunun doğası gereği etkileşim için konuşmaya ihtiyaç duyduğu iletişim türüdür. İş görüşmeleri, eğitim faaliyetleri ve günlük diyaloglar gibi pek çok alanda kullanılır. Bu modelin doğru kullanımı, kendi dilini doğru göstermeye ve karşı taraf ile etkileşimi sürdürmeye yarar.
Sözsüz İletişimin Özellikleri
Sözsüz iletişim, kelimelere dayanmadan semboller, davranışlar ve işaretler ile gerçekleştirilir. Vücut dili, mimikler ve jestler gibi unsurlar sözsüz iletişimin önemli parçalarıdır. Bu model sayesinde, sözcüklerle ifade edilemeyen anlamlar ve duygular aktarılabilir.
Yazılı İletişimin Özellikleri
Yazılı iletişim, sözcüklerin yazılı materyallerle birleştirilerek gerçekleştirildiği iletişim türüdür. Resmi evraklar, e-postalar ve akademik yazılar gibi alanlarda kullanılır. Bu model, ayrıntılı bilgi aktarımına olanak sağlayarak daha önceden sözlü ve sözsüz iletişimle elde edilemeyen anlamlı ve verimli sonuçlar elde etmemize yardımcı olur.
İletişim Modellerinin Seçimi ve Kullanımı
İletişim modellerinin kullanım amacı, karşı tarafın beklentileri ve iletişim imkanlarına göre değişir. Örneğin, bir iş görüşmesinde sözlü iletişim tercih edilirken, bir rapor hazırlamak için yazılı iletişim kullanılabilir. Etkin iletişim için seçilen modelin doğru kullanılması, iletişimin amacına uygun gerçekleşmesini sağlar.
Sonuç olarak, iletişim modelleri temelde sözlü, sözsüz ve yazılı iletişim olarak üçe ayrılır ve her birinin kendine özgü özellikleri, kullanım alanları bulunmaktadır. İletişim süreçlerinde, doğru modelin seçimi ve akıcı şekilde kullanılması başarılı iletişime ulaşmak için önemlidir.
Bireysel iletişim türlerinde sözlü, sözsüz ve yazılı iletişim arasındaki temel farklılıklar nelerdir?
Bireysel İletişim Türlerindeki Farklılıklar
Bireysel iletişim türleri; sözlü, sözsüz ve yazılı iletişim olarak sınıflandırılabilir. Bu türlerin temel farklılıkları konuşma, davranışlar ve sembollerin kullanımına dayanmaktadır.
Sözlü İletişimin Özellikleri
Sözlü iletişim, insanın doğasında olan etkileşim için sözlere ve konuşmaya ihtiyaç duyan bir iletişim türüdür. İş görüşmesi gibi durumlarda yüz yüze iletişim kurarken sorulara ve cevaplara bu iletişim yoluyla yanıtlarız. Söze dayalı iletişimde sözcüklere gereken anlamı yüklemeye gayret eder, onların kullanım gücünden yararlanır ve doğru sözcük seçimi son derece önemlidir.
Sözsüz İletişimin Özellikleri
Sözsüz iletişim ise, söze dayandırmadan semboller, davranışlar, işaretler ile karşı tarafla etkileşim ve iletişim kurulabilmesini sağlar. İnsanların çoğunlukla bilinçsiz olarak kullandığı sözsüz iletişim, iletişimin tamamlayıcı niteliğindedir. Örneğin, beden dili, jest ve mimikler, ses tonu ve kıyafetler gibi unsurlar, karşı tarafı etkileme ve iletişimin değerini ölçme sürecinde oldukça önemlidir.
Yazılı İletişimin Özellikleri
Yazılı iletişim ise, sözcükleri yazılı materyallerle birleştirerek, yanıt alıp verme imkânı sağlar. E-postalar, mektuplar, sosyal medya mesajları gibi yazılı materyallerle gerçekleştirilen iletişimin önemi, günümüzde dijital ortamların ve teknolojinin hızla yayılmasıyla birlikte daha da artmaktadır. Yazılı iletişimde dilin ve sözcüklerin doğru kullanılması, yazılı metinin anlam ve yapısal bütünlüğünü sağlamak için esastır.
Sonuç olarak, bireysel iletişim türlerinde sözlü, sözsüz ve yazılı iletişim arasındaki temel farklılıklar, kullandığımız sözcükler, davranışlar ve sembollerin niteliği ve kullanım şekilleridir. Her iletişim türünün kendine özgü özellikleri ve işlevselliği, günlük ve sosyal hayattaki iletişim ihtiyaçlarını karşılamak ve anlamlandırmayı sağlamaktadır.
İlgili Kurslar
Pazarlama İletişimi Eğitimi
Mesaj–kitle–kanal uyumu: marka hikâyesi, değer önerisi ve içerik haritası. Kampanya ölçümü ve optimizasyonu.
Kurumsal İletişim 2.0 Eğitimi
Kurumsal iletişimi dijital çağda veriyle yönetin; itibar, kriz ve iç iletişimde ölçülebilir sonuçlar sağlayan mesaj tasarımı uygulayın.
Etkili İletişim Teknikleri ve Beden Dili Analizi Eğitimi
Etkili iletişim ve beden dili: sinyal–mesaj uyumu, empati ve ikna. İş ve sosyal yaşamda güçlü bağlar.
