AnasayfaBlogYüksek Mimar Nedir? Ne İş Yapar? Maaşı Ne Kadar?
Meslekler

Yüksek Mimar Nedir? Ne İş Yapar? Maaşı Ne Kadar?

21 Haziran 2021
Yüksek Mimar Nedir? Ne İş Yapar? Maaşı Ne Kadar?

“Yüksek mimar” kavramının insanlarda çağrıştırdığı fikir, “uzmanlık kazanmış mimar” imgesidir. Bu imge doğrudur ama biraz eksik de olabilir. Yüksek mimarların uzman olduğunu bilenler çoktur, ancak yüksek lisans yapmış mimarlar olduğunu bilen sayısı o kadar da çok değildir. Bu nedenle önce mimarlık mesleğinin tarihine biraz göz atalım, daha sonra da yüksek mimarlık mesleği hakkında çeşitli bilgiler verelim.

Mimarlık, tarihin ilk dönemlerinden günümüze kadar yapılagelen bir meslektir. Eski çağlardan bu yana, insanların ihtiyaçları için çeşitli yapılar inşa edilmiştir. Bu yapılar arasında evler, çarşılar, köprüler, çeşmeler, dinî yapılar, kervansaraylar, hanlar ve çeşitli sosyal yapılar bulunuyor. Günümüze baktığımızda, kervansaray ve hanlar dışında birçok yapı inşa edilmeye devam ediyor. Bu yapıların yerini otel ve benzeri yapılar almıştır. Çeşmeler de artık yapılmayan veya az sayıda yapılan mimarî yapılardan birisi olmuştur.

Yüksek mimarlık, çok eski bir meslek sayılmaz. Ancak tarihimizden bir örneğe baktığımızda -öyle anılmamış da olsa- Mimar Sinan’ı bir yüksek mimar olarak nitelendirebiliriz. Bunun nedeni de, baş mimar vasfıyla Osmanlı İmparatorluğunun bütün önemli yapılarının tasarımı veya yönetiminin onda olmasıdır. Aslına bakarsanız, günümüzdeki “yüksek mimar” kavramı eski dönemlerdeki “baş mimar”dan çok da farklı değildir. 

Mimarlık, hem sanat tarihi ile hem de tarihle ilgili bir bölümdür. Bir yüksek mimarın da tarih ve sanat tarihiyle ilgili olması gerekir. Çünkü mimarlık bir sanat dalıdır, dolayısıyla diğer sanat dallarıyla ve sanat tarihiyle de ilgili bir sanattır. Sanat tarihi, mimarî eserlerin tarihini de kapsadığı için, yüksek mimarların bu konuda ilgi ve merakının olması yararlı olacaktır. 

Bu yazıda, “Yüksek mimar nedir?”, “Yüksek mimar ne iş yapar?”, “Yüksek mimar nasıl olunur?” ve “Yüksek mimar maaşları” gibi konu başlıklarına göz atacağız. Yüksek mimarlık mesleğiyle ilgili merak edilen konu başlıkları hakkındaki yazımızı okumaya ne dersiniz?

Yüksek Mimar Nedir?

Yüksek Mimar, insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapılan mimarî yapıların denetim ve organizasyonunu yapan kişidir. Bu uzmanlar, yapıların tasarımlarını yapar, tasarımda birlikte çalışılan diğer alanlardan uzmanların koordinasyonunu yapar. Yüksek mimarlar, insan yaşamını kolaylaştıran, konforlu yaşam alanları tasarlayan ve bu yapıların yapılmasını organize eden uzmanlardır. Bu uzmanlar, konforlu ve kullanılışlı yapılar yaparken, yapıların estetik olarak da göze hitap etmesini amaçlar.

Yüksek mimarlık; mimarlık bölümünden mezun olan kişilerin, tasarım ve alan oluşturma konusunda uzmanlık aldığı halidir. Bu uzmanlar, tasarımda ve çağdaş bilgisayar teknolojilerinde de donanımlı bir eğitim almışlardır. Mimarlık alanında yetkinlik veren yüksek lisans programında; bilimsel araştırmalar, yaratıcılığın teşvik edildiği tasarım eğitimleri ve seminerler yapılır. 
Mimarlık mezunlarının tercih edebileceği yüksek lisans programlardan bazıları şunlardır:

  • Bina Bilgisi Yüksek Lisans Programı

  • Mimarlık Tarihi Yüksek Lisans Programı

  • Mimari Tasarım Sorunları Yüksek Lisans Programı

  • Koruma ve Restorasyon Yüksek Lisans Programı

  • Yapı Bilgisi Yüksek Lisans Programı

  • Yapı Fiziği Ve Malzemesi Yüksek Lisans Programı

  • Mimarlık (Tezsiz) Y. Lisans Programı 

  • Mimari Tasarım Y. Lisans ve Doktora Programı

  • Çevre Kontrolü ve Yapı Teknolojisi Y. Lisans Programı

  • Yapı Bilimleri Doktora Programı

  • Restorasyon Y. Lisans ve Doktora Programı

  • Proje ve Yapım Yönetimi Y. Lisans Programı

Yüksek Mimar Ne İş Yapar? 

Yüksek Mimar, mimarî yapıların tasarımlarını yapar ve bu yapıların inşa edilmesi sırasında gerekli organizasyonları sağlar. Yüksek mimarlar, hem kamu kurumlarında hem de özel firmalarda çalışabilir. Ayrıca kendi mimarlık şirketlerini kurabilir ve diğer kurumlarla ortak projeler yapabilirler.

Yüksek mimarların görevlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Yapıların yapılacağı inşaat alanını kontrol etmek, 

  • Yapıların inşasında kullanılacak malzemeleri ve ekibi belirlemek,

  • Yapıların diğer mimarî yapılar ve diğer yaşam alanlarıyla uyumunu kontrol etmek, 

  • Yapının şehirdeki imar planlarına uygunluğunu denetlemek,

  • Yapının tasarımını yaparak detaylı çizimlerini ortaya koymak,

  • Şantiyelerde uygulanacak talimatları hazırlamak,

  • İnşaat alanında talimatlara uyulması konusunda denetlemeler yapmak,

  • Kentleşmenin şehirlere uygun olarak geliştirilmesi için tasarımlar yapmak,

  • Şehirlerin ihtiyacı olan çeşitli alanların ve mimarî yapıların plânlarını hazırlamak,

  • Kentleşme, mimarlık ve mimarî yapılar konusunda bilimsel makaleler yazmak. 

Yüksek Mimar Maaşları

Yüksek mimar maaşları, çalıştıkları kuruma göre değişebiliyor. Devlet kurumlarında ve özel kurumlarda farklı maaşlar verilebiliyor. Devlet kurumlarındaki maaşlar, sözleşmeli veya kadrolu olmaya bağlı olarak değişkenlik gösteriyor. Ancak şunu da ifade etmeliyiz ki, devlet kurumlarında çalışan sözleşmeli veya kadrolu yüksek mimarların maaşları arasında çok fazla bir fark olmuyor. Bu iki durum arasındaki fark, genellikle sosyal haklar konusunda olabiliyor.

2021 yılı itibarıyla, kamu kurumlarında çalışan bekâr ve çocuksuz yüksek mimar için net maaş tutarı 7600 TL’dir. Bu rakama ek olarak AGİ (asgarî geçim indirimi) tutarları da eklenince maaşlar yükselebiliyor. Çalışanın evli olması, eşinin çalışıp çalışmama durumu ve çocuklarının olması da AGİ ücretlerine ek ücretler yansımasını sağlıyor. 

2021 yılı için, özel sektörde yüksek mimarların aldığı ortalama maaş 7.500 TL olarak paylaşılmıştır. Bu kişilerin aldığı en düşük maaş 4.500 TL ve en yüksek maaş olarak da 11.500 TL rakamları açıklanmıştır. Yüksek mimar maaşları, özel sektörde tecrübe ve çalışılan kuruma göre farklılık gösteriyor. Özel sektör kurumlarında en önemli kriterler, alanda tecrübe ve yapılan kaliteli işlerdir. Daha önce yapılan projelerin başarısı, yüksek mimarın tercih edilmesini ve diğerlerine göre daha yüksek maaşlar kazanabilmesini sağlar. 

Yüksek Mimarların kamu veya özel kurumlardaki maaşlarını etkileyen diğer etkenlerden birisi akademik kariyer durumudur. Doktora, doçentlik ve profesörlük gibi akademik aşamaları hak eden yüksek mimarların maaşlarına ek ücretler yansıyabiliyor. Bu aşamaların hem kamu kurumlarında, hem de özel kurumlarda maaşlara eklendiğini söyleyebiliriz. 

Yüksek Mimar Nasıl Olunur?

“Yüksek mimar nasıl olunur?” sorusuna şu şekilde cevap verebiliriz: Yüksek mimar olmak için, öncelikle dört yıllık Mimarlık bölümünü okumak gerekir. Mimarlık bölümü, özel yetenek sınavıyla öğrenci alan 4 yıllık bir lisans programıdır. 

Mimarlık, Güzel Sanatlar Fakülteleri veya Mimarlık ve Tasarım Fakülteleri bünyesinde olan bir bölümdür. Dolayısıyla, merkezî sınav sistemine girerek yeterli bir puan almak ve üniversitelerin özel yetenek sınavlarına katılmak ve başarılı olmak gerekir. Yetenek sınavında başarılı olan adaylar, Mimarlık bölümünü okumaya hak kazanır. Bu bölümde 4 sene okuyup mezun olan öğrencilere “Mimar” unvanı verilir. Mimar adayları, yüksek mimarlık için gerekli ilk aşamayı tamamlamış olur.

Yüksek mimar olmak için ikinci aşama ise bu alanda yüksek lisans yapmaktır. Mimarlık alanında tezli yüksek lisans veya tezsiz yüksek lisans yapma seçenekleri bulunur. Tezli yüksek lisans yapanlar, doktora ve doçentlik gibi diğer akademik kariyer aşamalarına devam edebilirler. Ancak tezsiz yüksek lisans yapanlar için akademik kariyere devam etme olanağı yoktur. Tezsiz yüksek lisans okuyan mimarlar, sadece Yüksek Mimar olabilirler. 

2021 yılı itibarıyla ülkemizin dört bir yanındaki birçok devlet üniversitesinde ve özel üniversitelerde Mimarlık Yüksek Lisans programları açılmıştır. Bu programlara başvurabilmek için yeterli bir ALES puanı gerekiyor. Ayrıca, tezli programlara başvuruda yazılı bilim sınavları ve mülakat yapılıyor. Tezsiz programlara başvurmak için de sadece mülakat yeterli olabiliyor.

Yüksek Mimar Yüksek Mimar nedir Yüksek Mimar ne iş yapar Yüksek Mimar maaşları Yüksek Mimar nasıl olunur
Emel Keskin
Emel Keskin
Blog Yazarı

1998-1999 yılları arasında, Yalova'da bulunan bir reklam ajansının Koleksiyon adlı dergisinde; reklam koordinatörü ve köşe yazarı olarak çalıştı. 2003’te Mimar Sinan Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü'nden mezun oldu. Halen İstanbul Üniversitesi, Çocuk Gelişimi Bölümü öğrencisi.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Vray Render Kursu
5
(2)

Vray Render Kursu

11 Konu12 Saat
Şerife DemirŞerife Demir
14090
3D Studio Max Eğitimi
5
(7)

3D Studio Max Eğitimi

26 Konu16 Saat
Şerife DemirŞerife Demir
24969
3D Görselleştirme Eğitimi
Şerife DemirŞerife Demir
18969
Yalın Üretim Eğitimi
5
(123)

Yalın Üretim Eğitimi

5 Konu5 Saat
Bahadır AtmacaBahadır Atmaca
16089