AnasayfaBlogÜniversite Tercihleri Nasıl Yapılmalı?
Eğitim

Üniversite Tercihleri Nasıl Yapılmalı?

27 Ocak 2020
Üniversite Tercihleri Nasıl Yapılmalı?

Öğrenciler için belki de en önemli konu, eğitim hayatları boyunca karşılaştıkları sınavlara hazırlanmaktır. Çünkü sınavlar ülkemizde eğitim olanağından iş imkânına kadar pek çok konuyu belirlemektedir. Eğitim sistemimiz de buna uygun olarak döşendiğinden sınavlara ve sınav neticesine büyük bir önem atfediliyor. Tercih döneminde de sınav neticesine göre sıralamalar oluşturuluyor. Lise eğitiminin son yılında TYT (Temel Yeterlilik Testi) , AYT ( Alan Yeterlilik Testi) ve YDT (Yabancı Dil Testi) adlı üç ayrı sınavla adayların 4 yıllık bilgileri ölçülüyor. Bu üç sınav da YKS olarak adlandırılıyor. YKS sistemi, 2017 yılından itibaren YGS-LYS yerine uygulanmaya koyuldu. Üniversite hayalleri kuran adaylar, girilmesi zorunlu ilk sınavdan sonra istek ve ilgilerine göre alakalı testleri çözmekte özgürlerdir. 

Üniversite sınavına hazırlık döneminde, bir yandan sınav stresi, diğer yandan da gelecek kaygısına dayalı meslek ve bölüm seçimi telaşı adayları bu süreçte oldukça zorlamaktadır. 4 yıllık lise öğreniminde eğitim sisteminin sınav odaklı olması ve fikir gelişimini fazla destekleyememesi, adayların karar verme ve kendini tanıma durumundan uzak kalmasına yol açmaktadır. Bu durum da tercih döneminde hızlı alınmış, üzerinde fazla düşünülmeyen seçimlere sebep olmaktadır. Lise eğitiminin son yılında kariyer ve meslekler hakkında rehberlik desteğinin sağlanması da verimli sonuçlar için yeterli değildir. Üniversite tercih dönemi, alınacak kararların geleceğinizi etkileyeceği olasılığından dolayı uzun uzun düşünülmesi gerekilen bir süreci tarif eder.

Üniversite Tercih Rehberi

Üniversite kazanmak, 4 yılın sonunda adayların en büyük beklentisi ve hedefi olarak sınav döneminde, motivasyon kaynağı olarak kendini göstermektedir. Sınav döneminde de adayların verimli çalışması için motivasyon kaynaklarını bulmaları büyük önem taşımaktadır. Hedefleri ve amaçları olan adayların, sınava daha motive olarak hazırlandığını ve buna bağlı verimli çalışabildiklerini biliyoruz. Üniversite tercih döneminde de hedefleri belli olan adaylar, doğru kararlar alabiliyor. Lise eğitiminde kariyer ve mesleklerin tanımlanması, tercih döneminde adayların ne istediklerini dair fikirler geliştirmesine yardım edecektir. 4 yıllık lise eğitiminde öğrencilerin kendilerini tanıması, ilgili oldukları alanları araştırması gerekir. Tercih döneminde ise bu alanların, kişinin isteğine ve ilgisine göre karşılaştırılması ideal olandır.

Sınav sonuçları açıklandığından itibaren başlayan tercih dönemi, birçok aday için heyecanlı ve zahmetli bir süreçtir. Okuyacağınız üniversitenin ve bölümün ilerideki durumunuzu oluşturacak temel koşullardan biri olacağını düşündüğümüzde bu sürecin sağlıklı işleyebilmesi de önemli olmaktadır. Tercih döneminde adayların sınav sonuçlarını doğru okuyabilmesi, doğru bir tercih sonucunun da ilk aşamasını oluşturur. Sınav sonuç belgesinde adayın netleri, sıralama ve puanını belirleyerek tercih de kullanabileceği verileri oluşturur.

Bu noktada dikkat edilmesi gereken önemli bir unsur vardır. ÖSYM sonuç belgesinde yer alan puan ve sıralama değeriniz birbirleriyle örtüşmeyebilir. Puanınızın yüksek iken sıralamanız beklentinizin altında gelebilir. ÖSYM sisteminde her yıl, farklı sonuçları ortaya çıkarır. Sizin beklentiniz bir önceki yıla göre oluştuğundan farklı sonuçlara şaşırabilirsiniz. Bundan dolayı tercihleri de geçen yılın verilerinden ziyade sonuç belgenizdeki veriler ışığında yapmalısınız.

Tercih döneminde, dikkatli ve doğru tercih için puanınıza göre değil, sıralamanıza göre seçimler yapmalısınız. Tercih listenizde bölüm ve üniversiteler, sıralamanız denkliğinde, üstünde ve altında olacak şekilde yazılmalıdır. İlk dört tercihte sıralama üstünde olan bölümleri listeye yazabilir, ortasında ise sıralamanıza denk ve aşağısındaki bölümleri yazmanız önerilir. Tercih listesi hazırlanırken mutlaka rehberlik servisinden ve öğretmenlerinizden yardım almanız doğru ve sağlıklı sonuçlar için gerekli görülmektedir. Tabii ki tercih listesi hazırlanırken ilgi ve isteklerinizi es geçmemeniz gerekir.

Sıralamanız ilgi, istek ve beklentilerinize uygun bir sonuç içermiyorsa 1 yıl daha hedefiniz ve hayalleriniz için beklemeyi göze alın. Bu kararı verirken ailenizin,öğretmenleriniz ve kendinize düşünceleriniz açıklayın. Mezuna kalma fikri için hedefiniz ve amaçlarınız olması fikrin niye alındığı ile ilgili size kolaylık sağlayacaktır. Tercih döneminde sağlıklı karar verme ve doğru seçimler yapmak için öncesinde ilgili meslekler hakkında araştırma yapmanız ve kariyer planlama hakkında da bilgi sahibi olmanız gerekir. Hangi mesleklere yönelik ne tür kariyer hedefleriniz var sorusunu kendinize sormalısınız. Potansiyelinize uygun bölümleri, hedeflerinize uygun olarak araştırmalısınız. 

Sıralamanıza ve potansiyelinize denk bölümleri; akademik kadro, çalışma alanları, projeler, staj olanağı, ders içeriği bakımından araştırmalı ve karşılaştırmalısınız. Üniversiteleri de sosyal olanak, sağladığı sosyal imkânlar ve bölümle olan katkıları ile değerlendirmelisiniz. Üniversite mi bölüm mü sorusunun yanıtı ise bölümün işlevselliği ve üniversitenin kendini kanıtlamasına göre verilebilir.

Üniversite Tercih Robotu

Adayların sınava hazırlık döneminde tercihlerinde sıralama, puan ve kontenjan gibi  etkenlere göre seçim yapabilmeleri için tercih robotları hazırlanmıştır. Tercih robotu, öğrencilerin tercih öncesi ve sonrası yararlanması için bölümlerin sıralama ve puanlarını yıllara göre gösterebilmektedir. Tercih robotları, aynı zamanda sınav netlerinizin ortalamasını alarak olasılık dahilinde sıralama ve puan aralığınızı tahmin etmeye de çalışır. Tabii ki bu robotların ve yazılımların birebir ÖSYM sonuçlarınızın ile aynı olmasını bekleyemezsiniz. Her yılın puan ve sıralama aralığı, sınavın zorluk derecesine göre değişebilmektedir. Tercih robotları da sıralama ve puan aralığını ÖSYM verileri aracılığıyla tahmin etmeye çalışsa da gerçek sonuçlarınıza yakın olasılıkları gösteremeyebilir.

Tercih robotlarını puan ve sıralamanızı tahmin etmekten ziyade bölüm, puan ve sıralamanın yıllara göre karşılaştırmasını içeren ve netlerin ortalamasını gösteren içeriklerden de yararlanabilirsiniz. Özellikle bu konuda YÖK aracılığıyla hazırlanan YÖK Atlas tercih robotu oldukça işinize yarayacaktır. YÖK Atlas, öğrenciler için 2015 yılından itibaren sınav neticelerin verilerini içeren geniş bilgileri sunmaktadır. Lisans ve ön lisans programlarının ve üniversitelerin kabul şartlarından tercih edilme sıklığına kadar birçok verinin tercih döneminde kullanabileceğiniz şekilde hazırlandığını söyleyebiliriz. Yine ilgili olduğunuz bölümlere yerleşen son kişinin puan, sıralama ve okul ortalamasını görebildiğiniz oldukça işlevsel bir içeriğe de sahiptir. 

Üniversite Taban Puan

Üniversiteye giriş siteminde taban puan, almanız gereken en düşük puan değerini temsil eder. Tavan puan ise alınan en yüksek puandır. YKS sisteminde ilk sınav olan TYT' den bir puan türünde 150 puan alarak ilk sınav neticesinde alan bölümleri tercih edebilirsiniz. TYT sınavından 150 ve üzeri puan alan adaylar 2 yıllık ön lisans programlarını yazabilmektedir. 180 puan barajı ise bir sonraki sınavlar olan AYT ve YDT' ye giriş için belirlenen taban puandır. 180 puan barajı AYT ve YDT için de geçerlidir. Üniversite taban puanları, bölümlerin sıralama ve puanlarına göre oluşmaktadır. Taban puanlarını bakarken sayısal, eşit ağırlık, sözel ve dil alanlarına özgü puan aralıklarını incelemelisiniz. Taban ve tavan puanlarını görebilmek için birçok web sitesinden, tercih robotundan ve ÖSYM' nin tercih kılavuzundan yararlanabilirsiniz.

Tercih Robotu Nedir?

Öğrencilerin tercih öncesi ve sonrası sıralama, kontenjan, puan, yerleşen sayısı gibi etkenlere bakabildikleri bir tercih sunumudur. Ayrıca puan ve sıralamanıza göre hangi bölüm ve üniversitelerin gelebileceklerini gösteren yakın tahminli tercih robotları da vardır. YÖK tarafından hazırlanan Yök Atlas tercih robotu da birçok etkeni öğrencilere sunarak tercihlerini kolaylaştırmaktadır.

Üniversite Tercih Döneminde Nelere Dikkat Etmek Gerekiyor?

Üniversite tercihinde sıralamanız puanınızdan daha önemlidir. Sıralamanıza ve potansiyelinize uygun meslek ve bölümleri araştırmalısınız. Tercih döneminde hedefleriniz ve amaçlarınıza uygun bir sıralama ve bölüm elde edemediyseniz 1 yıl daha beklemenin size fayda sağlayıp sağlamayacağını düşünmelisiniz.

Üniversite Taban ve Tavan Puanı Nedir?

Taban puanı bölüm için alınması gerekilen en düşük puandır. Tavan ise alınan en yüksek puanı ifade eder. Sayısal, eşit ağırlık, sözel ve dil puanlarının bölümleri de sıralamaya göre taban ve tavan puanlarını belirlemektedirler.

üniversite tercihi sınav motivasyon eğitim sistemi tercih robotu meslekler
Emine Büşra Kanat
Emine Büşra Kanat
Blog Yazarı

Ankara Üniversitesi Halkla ilişkiler ve tanıtım bölümünden mezun oldu. Lisans öğreniminde sosyal farkındalık kampanyalarında görev aldı. İstanbul İşletme Enstitüsü’nde fotoğrafçılık, iletişim, kişisel gelişim ve diğer farklı konularında yazmaya başladı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.