Close
Mobil Menu Bars

Karar Nasıl Verilir?

20 Mayıs 2018, 1328 defa okundu.
Karar Nasıl Verilir?
Karar Nasıl Verilir?

İnsan zihinsel ve fiziksel alan kaplayan sorumluluk sahibi bir mekanizmadır. İnsanı somutlaştıran sadece beş duyu organının işlevselliği değildir. Zihinsel argümanların düşünce süzgecinden geçip anlamlı ve tutarlı hale gelmesidir. Canlılığın etkileşimi seslere duyarlı olmak ve etkiye tepki biçimiyle yani konuşmakla mümkün olur. Ve insan konuşur, kimi kelimelerle kimi yazarak. İnsanın dünyaya karşı ilk devrimidir artık konuşmak. 

Konuşmak Neyi İfade Eder? 

Düşüncelerin hayat bulmuş halini yani kelimeleri ifade eder. Zihnin dehlizinden yansımasını bulduğu, önceden beynin kaydettiği anı deposundaki kodlarla eşleşen, geçmiş deneyimler ve koşullanmış öğretilerin etkisi altında çağlayan düşünceler artık kelimelerdir. İnsan kelimeler aracılığıyla düşüncelerini aktarır. 

Artık kendisi dahil tüm dünyayı etkileyecek zincirin bir halkası oluvermiştir. Düşünmek için bir zaman ayırsa da insan, aslında düşünmediği bir zaman yoktur. Hayal ederek, hummalı bir hazırlık içerisinde, düşünüyorum bilincine varmadan istemsizce. Ama her daim düşünme eylemi içindedir. Düşüncelerinin tahlili son aşamada karar vermektir. İnsan etkileşimle karar verir. Karar verme sonucu ekonomi ve psikoloji alanında argüman elde edilmiş olur. Çünkü insan insanlığın portatif halidir.

İnsan Nasıl Karar Verir?

  • Doğduğu coğrafyadan yetiştiği çevreye,
  • Ailesinin hayata bakışını oluşturan geçmiş kuşakların etkisiyle,
  • Toplumun gözle görülmeyen kuralları altında,
  • Gözünü dünyaya açtığı anda kayda başlayan bilinçaltı eşliğinde,
  • Gözlemleyerek,
  • Koşullanmış öğretilerle,
  • Kendi kararlarını kendisi verdiğini zannederek

karar verir.

İnsan Kararını Niteleyen İki Temel Unsur: Ekonomi ve Psikoloji

İnsan toplumun yapı taşıdır. Toplumun genel yapısını anlamak, anlamlandırmaya çalışmak insanı tanımakla başlar. Çünkü insan dünyaya, dünya İnsana müpteladır. Varoluşsal olarak insan kendini rasyonel varsayar. Mutluluk arayışı içindedir. Maksimum fayda sağlayan her fiilde minimum kayıp yaşamak ister. İşte bu temel düşünce insanın zayıf noktasıdır. 

Kararlarındaki akıldışılık kendini gizleyen illüzyonist bir helezonla insanı çepeçevre sarmıştır. Psikoloji bilimi sayesinde insan davranışlarını tanımak ön koşuldur. İnsan anlaşılmaya ihtiyaç duyar. Psikoloji insanı anlama ve karar verme yaklaşımı test ederek önemli bir adım atmış olur. Günümüzde halihazırda yapılan ve geliştirilmeye açık olan davranışsal ekonomi alanındaki deneyler psikoloji alanına yardımcı kaynak oluşturmaktadır. 

Bütün elde edilen bulguların geniş perspektiften analiz etmesi ise, teknoloji yardımıyla mümkün olur. Ekonomik göstergelerde homojen insan yapısını özgünleştirmek bu alanda yeni kullanım olanağı sunmaktadır. Ekonomi ve psikolojinin son on yıldaki sıkı ilişkisini teknoloji ile buluşturacak yeni bir platform oluşturulmaktadır.

Sonuç Yerine 

Gelişen teknoloji sayesinde insanlığa sunulan yenilikler ve kullanım kolaylıklarının yanı sıra makinelere ‘insan nedir?’, ‘insan nasıl düşünür?’, ‘İnsan nasıl karar verir?’ öğretilecektir. Bu amacın gerçekleşmesinin ön koşulu insanın kendini tanımasıdır. ‘İnsan nasıl karar verir?’ tezinden yola çıkarak el birliğiyle kaynak veri oluşturulacak ve analizleri yapılacaktır. 

Psikoloji alanındaki kişilik testleri ve anketler temel adımdır. Davranışsal ekonomi alanında hali hazırda yapılan deneyler teknoloji kapsamında algoritmalara dönüştürülecektir. İnsan tahmin edildiği kadar karmaşık değildir. Davranışların sonucu akıldışı kararlar bile olsa öngörülebilir bir tahmin söz konusudur. 

İnsanlığın Algoritması

İnsan rasyonel olduğuna inandığı sistem içinde nasıl karar alır? Kararlarını hangi argümanlara dayandırır? Ne gibi faktörlerden etkilenir? Bu ve buna benzer temel savların en nihai amacı çalışmaları derlemek, çeşitli kaynaklarla veri oluşturmak ve yazılım dünyasında insanlığın portatif bir algoritmasını oluşturmaktır. 

Ekonomi bünyesinde davranışsal ekonomi ana kaynak yapısını oluşturacak. Psikoloji bilimi yöntemleri kullanılarak kaynak içeriği geliştirilecek. Nihai olarak da teknolojinin sınırsız gelişimi sayesinde öngörülebilir tahminleri nitelikli ve sağlam argümanlar sunulacaktır.

Yazar: Büşra Arıkan
 

Bu yazıyı beğendiysen
şimdi paylaş!
Blogger
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı
Yorumlar(0)
Ortalama Değerlendirme 5

Yorum yapabilmek için Oturum Aç'manız gerekmektedir.

Yorum yapılmamış, yapan ilk sen ol!