AnasayfaBlogEl Sanatları Bölümü Nedir?
Bölümler

El Sanatları Bölümü Nedir?

24 Ağustos 2020
El Sanatları Bölümü

Sanat dalları arasında en fazla incelik ve ustalık isteyenlerin başında el sanatları gelmektedir. Geleneksel ya da modern olsun, bütün el sanatları çok büyük emeklerle icra edilmektedir. Başlıca el sanatlarımızın arasında minyatür, çini, hat, tezhip, ebru, ahşap oymacılığı, cam süslemeciliği, duvar resimleri işlemeciliği, metal işlemeciliği, taş işleme, takı tasarımı, dokuma, gümüş işlemeciliğini sayabiliriz. Bir ahşap oyma ustasını veya bir çinî ustasını izleme şansımız olursa, onların farklı formdaki nesnelere nasıl dokunduğunu ve hayat verdiğini gözlemleyebiliriz. El yapımı olan bir sanat eserine ilk bakışımızda anlayamayacağımız birçok detayı ve ne kadar el emeği göz nuru olduğunu da ancak bu sanatçıları izlerken anlayabiliriz.  

Ülke ve toplum olarak, el sanatları açısından çok eski bir geçmişe sahibiz. Bu topraklarda yaşamış olan, hatta bu toprakların dışında kalan eski uygarlıklarımızdan günümüze ulaşan el sanatı örneklerimiz (takı vb.) de vardır. Bunların hepsi, bizim kültürel miraslarımızın birer parçasıdır. İşlenmiş olan her takıda, ahşap oymalarda, cam eserlerde vb. bulunan işlemeler kültürel mirasımızın özelliklerini yansıtır. Bizlere, o dönemde insanların yaşamları hakkında detaylı bilgiler aktaran bu küçük el sanatlarıyla üretilmiş olan eserlerdir. Şahsen, bu el sanatları örneklerini “kültürel mesaj” veya “sanatsal mesaj” olarak algılıyorum, hatta öyle olduklarına eminim bile.

El sanatları, her zaman kıymetli bir sanat dalı olarak kalacaktır. Çünkü insanlar yaşadıkça, en ufak bir objeye bile estetik bir tarz katmak adına da olsa, bu sanatları yaşatacaklardır. En azından evimize veya iş yerimize farklı bir hava getirmesi için yaptığımız en ufak sanatsal dokunuşlar bile (el yapımı dekorasyon ürünleri, aksesuarlar, duvar süslemeleri vb.) bu sanatların, insan yaşadığı sürece yaşayacağını bize gösterir. Geçmişimizden günümüze kadar gelen bu el sanatı türlerini ve eserlerini korumak, gelişmiş bilimsel tekniklerle onarmak ve yaşatmak, gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarabilmek gerekmektedir. Ülkemizdeki üniversitelerin “El Sanatları” bölümleri, bu bahsettiğimiz özellikleri içeren eğitimler vermektedir.

El Sanatları Bölümü Nedir?

El Sanatları Bölümü, eski uygarlıklarımızdan kalan geleneksel el sanatları ve modern el sanatlarını akademik çalışmalara yansıtan dört yıllık bir lisans programıdır. Bu programa Sözel puanla öğrenci kabul edilmektedir. Bölümden mezun olanlara ‘el sanatları tasarımcısı’ unvanı verilmektedir.
Kavram olarak ‘el sanatları’ derken, çoğunlukla Anadolu’da yaşamış eski uygarlıklardan günümüze kadar gelmiş ve geleneksel olan el sanatları kastediliyor. Hatta birçok üniversitede farklı isimlerle akademik programlar açılmıştır: “Geleneksel Türk Sanatları” ve “Geleneksel El Sanatları” gibi. Bazı üniversiteler El Sanatları bölümü adı altında Geleneksel El Sanatları programı olarak da bu eğitimi vermektedir.

El Sanatları Bölümünde; öğrencilerin hem geleneksel hem de modern el sanatları hakkında eğitim görmeleri ve uzmanlaşmaları hedeflenmektedir. Bu lisans programında genel olarak; teknik resim, cam işlemeciliği, çinî, minyatür, tezhip, hat, ahşap oyma gibi el sanatlarının eğitimleri üzerinde durulmaktadır. Bölümde, el sanatlarının tarihsel ve teorik derslerin yanı sıra, uygulama çalışmalarından oluşan bir ders programı da oluşturulmuştur. El sanatı eserlerinin yapım aşamaları ve üretimleriyle ilgili teknikler de öğrencilere bu bölümde öğretilmektedir. Ayrıca bu bölümde, sanatsal çalışmaların çağa uygun bir şekilde güncellenmesi konusunda eğitimler de verilmektedir. 

Öğrencilerin bu bölümü tercih ederken; sanat tarihi, resim, heykel, seramik gibi sanat dallarıyla çift anadal veya yandal yapmaları, kariyerleri açısından önemli katkılar sağlayabilir. Bu sayede, mezun olduktan sonra iş bulma konusunda sorun yaşanmayacağını söyleyebiliriz. Mezunlar; eğer ilgili lisansüstü eğitim programlarından da mezun olurlarsa, ALES puanı da alarak akademik kariyer olanaklarını değerlendirebilirler. Öğrenciler öğretim hayatları sırasında, Erasmus gibi yurtdışı öğrenci değişimi programlarını kullanarak yurtdışına gidebilirler. Yurtdışında kendi el sanatlarıyla ilgili yapılan çalışmalara katılabilir ve yeni teknikler öğrenebilirler. Böylelikle yurtiçi veya yurtdışında kariyer olanaklarında daha şanslı olabilirler. El Sanatları bölümü 2020 itibariyle yalnızca bir üniversitede; Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nde bulunmaktadır. Bu alandaki diğer akademik programlar çoğunlukla “Geleneksel El Sanatları” adıyla geçmektedir. 

El Sanatları Bölümünün İş İmkânları Nelerdir?

El Sanatları bölümü mezunları için kariyer olanakları genellikle sanat sektöründedir. Kurumsal olarak; kamu veya özel sektördeki sanat kurumlarında, sanat galerilerinde çalışabilmektedirler. Kendi özel atölyelerini açıp serbest tasarım çalışmaları yapabilirler.  Ayrıca kamu ve özel eğitim kurumlarında sanat ve tasarım alanlarında öğretmenlik veya eğitmenlik yapabilirler. Lisansüstü eğitimlerini tamamlayan bölüm mezunları tercih ettikleri takdirde, akademik ortamlarda da çalışma olanağı bulabilirler.

Akademisyen olarak çalışmak isteyen mezunların, ALES gibi akademik sınavlara girerek yeterli puanları almak ve kamu veya özel üniversitelerin giriş sınavlarına girmek gibi aşamaları geçmeleri gerekmektedir. Bu aşamaları geçebilen mezunlar, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi gibi akademik unvanlarla akademisyen olabilirler.

El Sanatları Bölümü Mezunları Ne İş Yapar?

El Sanatları bölümü mezunları, ‘el sanatları tasarımcısı’ unvanıyla, el sanatlarıyla ilgili tasarım ve üretim yapan kuruluşların desen tasarım birimlerinde, Ar-Ge birimlerinde çalışabilirler. Kamu veya özel sanat kurum ve kuruluşlarında ‘tasarımcı’ ve ‘sanat danışmanı’ gibi unvanlarla mesleklerini yapabilirler. 

Bölüm mezunlarının, kendilerine ait sanat ve tasarım atölyesi açıp, sanat çalışmalarını ‘tasarımcı’ olarak devam ettirme seçenekleri de bulunuyor. Ayrıca mezunlar, kamu veya özel eğitim kurumlarında sanat ve tasarım alanlarında öğretmenlik veya eğitmenlik de yapabilirler. Lisansüstü eğitim yapan mezunların da akademisyen olabilme seçeneği bulunuyor. 

El Sanatları Bölümü Dersleri Nelerdir?

El Sanatları bölümünde zorunlu, seçmeli ve meslekî seçmeli derslerden oluşan bir ders programı uygulanmaktadır. Seçmeli dersler çok sayıda eklenerek ders programı zenginleştirilmiş ve öğrencilere, merakları doğrultusunda ders alma imkânı da sunulmuştur. Ayrıca ders programında, teorik eğitimle birlikte uygulamalı eğitimler de verilmekte, staj olanağı da sağlanmaktadır.

El Sanatları bölümü lisans programında eğitimi verilen başlıca zorunlu dersler şunlardır:

  • Temel Tasarım I, II

  • Desen I, II

  • Sanat Tarihi I, II

  • Uygarlık Tarihi

  • Sanat Kavramlarına Giriş

  • El Sanatlarına Giriş

  • Dokuma Teknikleri 

  • Enformatik Bilgisayar Uygulamaları

  • Tasarım Tarihi

  • Örgü Teknikleri

  • Türk Sanatı

  • Malzeme Bilgisi

  • El Sanatlarında Motif ve Kompozisyon

  • Deri Teknikleri I, II

  • Nakış Teknikleri I, II

  • Yapma Bebek Teknikleri

  • Tasarım İlke ve Yöntemleri

  • Sanatlar Arası Etkileşim

  • El Sanatları Teknolojisi

  • Bilgisayar Destekli Nakış Tasarımına Giriş

  • Aplike Teknikleri

  • Şapka Yapım Teknikleri

  • Kalıp Teknikleri

  • Fikri Mülkiyet ve Telif Hakları

  • Sürdürülebilir Tasarım 

  • Bilgisayar Destekli Tasarım I, II 

  • Hazır Gereçlerle Süsleme Teknikleri 

  • Çağdaş Sanat 

  • Portfolyo 

  • İş Yeri Eğitimi ve Staj Değerlendirme 

  • Mezuniyet Projesi I, II

El Sanatları Bölümü Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 

El Sanatları bölümüne Sözel puanla öğrenci alınmaktadır. 2020 yılında bu bölümün en yüksek taban puanı Ankara Hacı Bayram Üniversitesi’ne ait 293,814 puan ve başarı sıralaması da 302637’dir. Bu bölümün en düşük taban puanı da 233,007 puanla yine aynı üniversitenin başka bir programına aittir, başarı sıralaması da 752351 olarak açıklanmıştır.

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü 

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü, el sanatlarının tasarım ve üretim aşamaları konusunda detaylı olarak ele alındığı, dört yıllık bir lisans programıdır. Bu programa Eşit Ağırlık puanla öğrenci kabul edilmektedir. Bu bölüm mezunları ‘el sanatları tasarımcısı’ unvanı alırlar. Bu bölümde öğrenciler; farklı el sanatlarındaki aldıkları eğitimlerle kendi tasarımlarını oluşturmayı öğrenirler. Oluşturdukları bu tasarımlarını üretme teknikleri de uygulama çalışmalarında detaylı olarak işlenmektedir.

Öğrencilerin çoğunlukla çalıştığı el sanatı dalları; cam işleme, deri işleme, ahşap oyma, tezhip, çinî, minyatür, hat gibi sanatlardır. Bu sanat dallarında yaptıkları tasarımlar ve üretimler, öğrencilere ustalık kazandıran faaliyetlerdir. Bölümde, el sanatlarının tarihsel ve teorik derslerin yanı sıra, uygulama çalışmalarından oluşan bir ders programı da oluşturulmuştur. El sanatı eserlerinin yapım aşamaları ve üretimleriyle ilgili teknikler de öğrencilere bu bölümde öğretilmektedir. Türk uygarlıklarının el sanatlarındaki üslûpları ve dönemsel özellikleri öğrencilere aktarma çalışmaları yürütülür.

Öğrencilerin bu bölümle birlikte; resim, sanat tarihi, geleneksel el sanatları gibi sanat dallarıyla çift anadal veya yandal yapmaları, uzmanlaşma açısından yararlıdır. Mezunlar; eğer yüksek lisans mezunu da olurlarsa, ALES puanıyla akademik kariyer yapma şansı yakalayabilirler. Öğrenciler öğrenimleri süresinde, Erasmus öğrenci değişimi programını da değerlendirmelidir. Yurtdışında el sanatlarıyla konusundaki çalışmalara katılıp, yeni teknikler öğrenebilirler. Bu sayede meslek hayatlarında başarılı kariyer olanakları da elde etmiş olurlar. El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü 2020 itibariyle yalnızca bir üniversitede; Konya Selçuk Üniversitesi’nde bulunmaktadır. Konya Selçuk Üniversitesi dışındaki üniversitelerde benzer bölümler "El Sanatları", "Geleneksel El Sanatları" ve "Geleneksel Türk Sanatları" gibi isimlerle açılmıştır.

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümünün İş İmkânları Nelerdir?

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi bölümü mezunları sanat ve endüstri sektörlerinde iş bulabilirler. Kamu veya özel sektördeki sanat tasarım kurum ve kuruluşlarında iş olanakları da bulunuyor. Mezunlar, kendi özel atölyelerini açıp serbest tasarım ve üretim çalışmaları yapabilirler. Ayrıca kamu ve özel eğitim kurumlarında sanat ve tasarım alanlarında öğretmenlik yapabilirler. Lisansüstü eğitimlerini tamamlayan bölüm mezunları, isterlerse akademik ortamlarda da çalışabilirler. Akademisyen olmak için ALES’te yeterli puanı almak ve üniversitelerin giriş sınavında başarılı olmak gerekir. Bu aşamaları geçebilen mezunlar, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi gibi akademik unvanlarla akademisyen olabilirler.

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü Mezunları Ne İş Yapar?

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi bölümü mezunları, ‘el sanatları tasarımcısı’ unvanıyla, el sanatlarıyla ilgili tasarım ve üretim yapan kuruluşların desen tasarım birimlerinde, Ar-Ge birimlerinde çalışabilirler. Kamu veya özel sanat kurum ve kuruluşlarında ‘tasarımcı’ ve ‘sanat danışmanı’ gibi unvanlarla mesleklerini yapabilirler. 

Bölüm mezunları, kendilerine ait sanat ve tasarım atölyesi açıp, sanat çalışmalarını ‘tasarımcı’ olarak sürdürebilirler. Ayrıca mezunlar, kamu veya özel eğitim kurumlarında sanat ve tasarım alanlarında eğitmenlik de yapabilirler. Lisansüstü eğitim yapan mezunların akademisyen olma seçeneği olduğunu da söylemeden geçmemek gerekiyor.

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü Dersleri Nelerdir?

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi bölümünün ders programı hem zorunlu hem de seçmeli derslerden oluşuyor. Öğrenciler, çeşitli el sanatlarının eğitimlerinin verildiği çok sayıda ders seçeneği sayesinde, birçok el sanatını öğrenebiliyorlar. Öğrencilerin aldıkları bu dersler sayesinde, uluslararası değerde tasarımlar yapabilecek donanıma sahip olmaları hedefleniyor.

Bu bölümden mezun olabilmek için, toplamda 30 günlük staj süresinin de tamamlanması gerekiyor. Öğrencilerin yapacakları stajların, onları mesleğe hazırlayan temel eğitimler olduğunu söyleyebiliriz. El Sanatları Tasarımı ve Üretimi lisans programında eğitimi verilen başlıca dersler şunlardır:

  • Sanat Tarihi

  • Temel Tasarım

  • Uygarlık Tarihi

  • Sanatlararası Etkileşim

  • Enformatik Bilgisayar Uygulamaları

  • Türk Sanatı

  • Malzeme Bilgisi

  • Nakış Teknikleri

  • Temel Takı Teknikleri

  • Temel Deri Teknikleri

  • Tasarım Tarihi

  • Çiçek Yapım Teknikleri

  • Yapma Bebek Teknikleri

  • Şapka Yapım Teknikleri

  • Çağdaş Sanat

  • Dokuma 

  • Örgü Tasarımı

  • Nakış Tasarımı

  • Deri Sanatları Tasarımı

  • Takı Tasarımı

  • Bebek ve Oyuncak Tasarımı

  • Çiçek Düzenleme Tasarım 

  • Bilgisayar Destekli Tasarım 

  • Portfolyo

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 

El Sanatları Tasarımı ve Üretimi bölümüne Eşit Ağırlık puanla öğrenci alınmaktadır. 2020 yılında bu bölümün tek taban puanı 30 kişi kontenjanlı Konya Selçuk Üniversitesi’ne aittir ve 218,655 puandır, başarı sıralaması da 771023 olarak açıklanmıştır.

el sanatları bölümü nedir el sanatları bölümü meslekleri el sanatları bölümü taban puan ve sıralaması el sanatları bölümü dersleri el sanatları bölümü geleneksel el sanatları el sanatları tasarımcısı El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü Dersleri El Sanatları Tasarımı ve Üretimi Bölümü Mezunları
Emel Keskin
Emel Keskin
Blog Yazarı

1998-1999 yılları arasında, Yalova'da bulunan bir reklam ajansının Koleksiyon adlı dergisinde; reklam koordinatörü ve köşe yazarı olarak çalıştı. 2003’te Mimar Sinan Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü'nden mezun oldu. Halen İstanbul Üniversitesi, Çocuk Gelişimi Bölümü öğrencisi.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.