AnasayfaBlogPerformans Değerlendirme Nedir?
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme Nedir?

28 Ekim 2019
Performans Değerlendirme Nedir?

Genel anlamda performans, belirli bir amaç doğrultusunda oluşturulan hedefler doğrultusunda gelinen noktayı ifade eder, genellikle nitelik ve nicelik açısından nelerin başarıldığı olarak bilinir.

Performans değerlendirme, bir çalışanın becerilerinin, potansiyelinin, iş alışkanlıklarının, davranışlarının ve diğer özelliklerinin başkalarıyla karşılaştırılarak değerlendirilmesi için kullanılan genel bir terimdir.

Standart anlayışa göre performans, "bir görevi yerine getiren bir bireyin, bir grubun veya bir kuruluşun o işle amaçlanan hedefe yönelik olarak neyi başarabildiğinin niceliksel ve niteliksel temsilidir." Yani, teslim etme yeteneğidir.

Performans, bir kuruluşun mutlak ya da göreceli olarak ne kadar iyi performans gösterdiğini ifade eden bir terimdir. Performans mutlak veya göreceli olarak tanımlanabilir. Genel olarak performans, bir kuruluşun amaçlı ve kasıtlı eylemler yoluyla hedeflerini ne kadar etkili bir şekilde yerine getirdiğini ifade eder.

Performans, her bir kişinin yükümlülüklerini, amaç ve hedeflerini ve vizyonunu geliştiren bir süreçtir.

Çalışanın birim zamanda maksimum düzeyde ölçülebilir faaliyeti performans olarak bilinir. Performansın doğrulanabilir bir özelliği vardır ve bu da ölçümle belirginleşir. Performansın değerlendirilmesi, bir bireyin belirlenen zaman diliminde ürettiği bir hizmet veya üretimdeki çıktıların oranı ile belirlenir.

Bu süreçlerin çıktıları personelin performansı üzerinde etkili olacak ve çalışma hayatı ya da iş yaklaşımı üzerinde sonuçlar doğurabilecektir. Maksimum çaba düzeyine ilişkin bir kısıtlama olarak yorumlanan performans değerlendirmesi yanlış olacaktır.

Performans değerlendirme yöntemleri

Çeşitli performans değerlendirme yöntemleri vardır. En yaygın olanları şunlardır:

  • Derecelendirme ölçekleri

  • Zorla seçim

  • Deneme yöntemi

  • Kontrol Listesi

  • Davranışa bağlı derecelendirme ölçekleri (BARS)

  • Grafik derecelendirme ölçeği

  • MBO (Hedeflerle Yönetim)

Herhangi bir performans değerlendirme sürecinin ilk adımı neyi ölçmek istediğinizi tanımlamaktır. Bu çok açık görünebilir, ancak başlamadan önce değerlendirmenin hedefleri konusunda net olmak önemlidir. Neyi ölçmek istediğinizi öğrendikten sonra, kuruluşunuz için en iyi sonucu verecek yöntemi veya yöntem kombinasyonunu seçebilirsiniz.

Derecelendirme ölçekleri muhtemelen en yaygın performans değerlendirme türüdür. Bir çalışanın genellikle 1'den 5'e kadar olan ve 5'in en yüksek puan olduğu bir ölçekte değerlendirilmesi anlamına gelir. Zorunlu seçim yöntemi derecelendirme ölçeğine benzer, ancak bir çalışanı bir ölçekte derecelendirmek yerine, yöneticiye bir dizi ifade verilir ve çalışanı en iyi tanımlayan ifadeyi seçmesi istenir.

Deneme yöntemi bir diğer yaygın performans değerlendirme tekniğidir. Bu yöntemde yönetici, çalışanın performansı hakkında bir kompozisyon yazar. Kompozisyon iyi organize edilmeli ve belirtmek istediğiniz noktaları gösteren belirli davranış örneklerine odaklanmalıdır.

Kontrol listesi yöntemi, iş için önemli olan davranışların veya özelliklerin bir listesini oluşturup ardından çalışan için geçerli olanları işaretlemektir. Bu, performansın tüm yönlerinin değerlendirmede dikkate alınmasını sağlamak için faydalı bir yol olabilir.

Davranışa bağlı derecelendirme ölçeği (BARS) son yıllarda popülerlik kazanan daha yeni bir performans değerlendirme yöntemidir. Bu yöntem, belirli davranışlara göre çıpalanmış bir ölçek oluşturmayı içerir. Her davranış için, farklı performans seviyelerinde nasıl göründüğüne dair bir açıklama vardır. Bu yöntemin diğer yöntemlere göre daha objektif olduğu düşünülmektedir çünkü gözlemlenebilir davranışlara odaklanmaktadır.

Grafik derecelendirme ölçeği BARS'a benzer, ancak belirli davranışları kullanmak yerine ölçek "verimlilik" veya "tutum" gibi genel özelliklere dayanır.

Hedeflere göre yönetim (MBO) yöntemi, performans değerlendirmeye yönelik hedef odaklı bir yaklaşımdır. Bu yöntemde yönetici ve çalışan birlikte çalışarak çalışanın performansı için hedefler belirler. Bu hedefler daha sonra değerlendirme döneminin sonunda çalışanın performansını değerlendirmek için kullanılır.

Çeşitli performans değerlendirme yöntemleri olsa da, kuruluşunuz için en uygun olanı seçmeniz gerekir. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, burada önemli olan neyi ölçmek istediğiniz konusunda net olmanız ve değerlendirme sürecini çalışan performansını iyileştirmek için bir fırsat olarak kullanmanızdır.

Performans değerlendirme kriterleri

Performansı değerlendirmek için kullanacağınız yöntem ya da yöntemleri seçerken, kullanacağınız kriterleri de göz önünde bulundurmanız gerekir. Aşağıda performans değerlendirmelerinde kullanılan bazı yaygın kriterler yer almaktadır:

Üretkenlik: Bu, bir çalışanın belirli bir süre içinde ne kadar ürettiğinin bir ölçüsüdür. Genellikle bir oran veya yüzde olarak ifade edilir.

Kalite: Bu, bir çalışanın işinin doğruluğu ve bütünlüğü ile ilgili bir ölçüdür.

Devamlılık: Bu, bir çalışanın planlanan vardiyasına ne sıklıkla zamanında geldiğinin ve çalıştığının bir ölçüsüdür.

Dakiklik: Bu, bir çalışanın randevulara ve toplantılara ne sıklıkla zamanında geldiğinin bir ölçüsüdür.

Davranış: Bu, bir çalışanın tutum ve davranışının bir ölçüsüdür.

Müşteri hizmetleri: Bu, bir çalışanın iyi müşteri hizmeti sunma becerisinin bir ölçüsüdür.

Takım çalışması: Bu, bir çalışanın başkalarıyla iyi çalışma becerisinin bir ölçüsüdür.

Bunlar performans değerlendirmelerinde kullanılabilecek pek çok olası kriterden sadece birkaçıdır. Önemli olan, işle ilgili olan ve çalışan performansını iyileştirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri size verecek kriterleri seçmektir.

Performans değerlendirmesi yazarken, neyi ölçmek istediğiniz konusunda net olmanız ve kuruluşunuz için en iyi sonucu verecek yöntemi veya yöntemler kombinasyonunu seçmeniz gerekir. Çeşitli performans değerlendirme yöntemleri olsa da önemli olan bunların kullanımında tutarlı olmak ve çalışanlara açık ve faydalı geri bildirimler sağlamaktır.

Performans değerlendirme sürecinin aşamaları

Performans değerlendirme sürecinde birkaç farklı aşama bulunmaktadır:

  1. Planlama: Bu aşama neyi ölçmek istediğinize ve bunu nasıl yapacağınıza karar verdiğiniz aşamadır.

  2. Gözlem ve veri toplama: Bu aşama, çalışanları gerçekten gözlemlediğiniz ve performansları hakkında veri topladığınız aşamadır.

  3. Analiz ve yorumlama: Bu aşama, topladığınız verileri analiz ettiğiniz ve ne anlama geldiğini belirlemek için yorumladığınız aşamadır.

  4. Geri bildirim ve tartışma: Bu aşama, çalışanlara performansları hakkında geri bildirim verdiğiniz ve iyileştirme yollarını tartıştığınız aşamadır.

  5. Takip: Bu aşama, herhangi bir gelişme kaydedip kaydetmediklerini görmek için çalışanları kontrol ettiğiniz ve geri bildirim ve destek sağlamaya devam ettiğiniz aşamadır.

Performans değerlendirme süreci kuruluşunuzun ihtiyaçlarına göre uyarlanabilir, ancak bunlar genel adımlardır. Performans değerlendirmesinin amacının çalışan performansını iyileştirmek olduğunu unutmayın, bu nedenle her aşama bu amaç göz önünde bulundurularak tasarlanmalıdır.

Performans değerlendirmesi yapmanın ilk adımı neyi ölçmek istediğinize ve bunu nasıl yapacağınıza karar vermektir. Çalışan performansı hakkında veri toplamak için kullanabileceğiniz çeşitli yöntemler vardır ve kuruluşunuz için en uygun olanı seçmeniz gerekir.

Bir yöntem seçtikten sonra, çalışanları gözlemlemeniz ve performansları hakkında veri toplamanız gerekecektir. Bir sonraki adım, topladığınız verileri analiz etmek ve ne anlama geldiğini belirlemek için yorumlamaktır.

Bunu yaptıktan sonra, çalışanlara performansları hakkında geri bildirim vermeniz ve iyileştirmenin yollarını tartışmanız gerekecektir. Son olarak, herhangi bir iyileştirme yapıp yapmadıklarını görmek için çalışanları takip etmeniz ve geri bildirim ve destek sağlamaya devam etmeniz gerekecektir.

Performans değerlendirme örneği

Performans değerlendirmesinin nasıl işlediğini açıklamak için, diyelim ki müşteri hizmetleri temsilcilerinden oluşan bir ekibin yöneticisisiniz. Geliştirmeleri gereken alanları tespit edebilmek için performanslarını değerlendirmek istiyorsunuz. Aşağıdaki kriterleri kullanmaya karar veriyorsunuz:

1 - Üretkenlik: Bu, her bir çalışanın bir saat içinde kaç çağrıya cevap verdiğinin bir ölçüsüdür.

Örnek sorular:

  • Her çalışanın saat başına aldığı ortalama çağrı sayısı nedir?

  • Her çalışan günde ortalama kaç çağrı alıyor?

  • Gelen tüm çağrıları karşılamak için kaç çalışana ihtiyaç vardır?

  • Her bir arayan için ortalama bekleme süresi nedir?

  • Kaç çağrı terk ediliyor?

2 - Kalite: Bu, her çalışanın işinin doğruluğu ve eksiksizliğinin bir ölçüsüdür.

Örnek sorular:

  • Her çalışan saatte kaç hata yapıyor?

  • Her çalışan saatte kaç çağrı kaçırıyor?

  • Her bir çağrı için ortalama işlem süresi nedir?

  • Çağrı başına ortalama konuşma süresi nedir?

  • Çağrı başına ortalama çağrı sonrası çalışma süresi nedir?

3. Devamlılık: Bu, her çalışanın ne sıklıkla zamanında geldiğini ve planlanan vardiyasında çalıştığını gösteren bir ölçüdür.

Örnek sorular:

  • Her çalışan vardiyasına ne sıklıkla geç kalıyor?

  • Her çalışan ne sıklıkla hasta olduğunu bildiriyor?

  • Her çalışan ne sıklıkla izin kullanıyor?

4 - Dakiklik: Bu, her bir çalışanın randevulara ve toplantılara ne sıklıkla zamanında geldiğinin bir ölçüsüdür.

Örnek sorular:

  • Her bir çalışan vardiyasına ne sıklıkla geç kalıyor?

  • Her çalışan toplantılara ne sıklıkla geç kalıyor?

  • Her bir çalışan randevulara ne sıklıkla geç kalıyor?

  • Her arayan için ortalama bekleme süresi nedir?

5. Davranış: Bu, her çalışanın tutumunun ve müşterilere nasıl davrandıklarının bir ölçüsüdür.

Örnek sorular:

  • Her çalışan ne sıklıkla küfür kullanıyor?

  • Her bir çalışan ne sıklıkla düşmanlık gösteriyor?

  • Her bir çalışan ne sıklıkla profesyonelce davranmıyor?

  • Her bir çağrı için ortalama konuşma süresi nedir?

  • Kaç çağrı yarım bırakılıyor?

  • Her çağrı için ortalama konuşma süresi nedir?

  • Kaç çağrı aktarılıyor?

  • Aktarılan çağrılar için dönüşüm oranı nedir?

  • Her bir satış çağrısı için ortalama konuşma süresi nedir?

  • Saatte müşterilere kaç arama yapılıyor?

  • Her bir müşteri hizmetleri çağrısı için ortalama konuşma süresi nedir?

  • Her bir faturalandırma çağrısı için ortalama konuşma süresi nedir?

  • Saatte kaç tane giden arama yapılıyor?

  • Her bir giden arama için ortalama konuşma süresi nedir?

Bu kriterlere ilişkin veri toplamak için her bir çalışanı vardiyası boyunca gözlemliyor ve performansına ilişkin notlar alıyorsunuz. Ayrıca her bir çalışanın bir saat içinde kaç çağrıya cevap verdiğini, yaptığı işin doğruluğunu ve eksiksizliğini de takip ediyorsunuz.

Buna ek olarak, her çalışanın devamlılığını ve dakikliğini takip etmelisiniz. Son olarak, her çalışanın davranışları hakkında geri bildirim almak için müşterilerle konuşmalısınız.

Tüm verileri topladıktan sonra, bunların ne anlama geldiğini belirlemek için analiz etmeniz ve yorumlamanız gerekecektir. Bunu yapmak için, her çalışanın performansını seçtiğiniz kriterlerle karşılaştırmanız gerekecektir.

Örneğin, bir çalışan çok sayıda çağrıyla ilgileniyor ancak çalışmaları çok doğru değilse, bunun kabul edilebilir olup olmadığına veya iyileştirilmesi gerekip gerekmediğine karar vermeniz gerekecektir.

Aynı şekilde, başka bir çalışan mükemmel bir devamlılığa sahipse ancak randevularına her zaman geç kalıyorsa, bunun kabul edilebilir olup olmadığına veya iyileştirilmesi gerekip gerekmediğine karar vermeniz gerekecektir.

Verileri analiz edip iyileştirme için bir plan oluşturduktan sonra, çalışanlara performansları hakkında geri bildirim vermeniz gerekecektir. Bu çeşitli şekillerde yapılabilir, ancak çalışanların neyi iyi yaptıklarını ve neyi geliştirmeleri gerektiğini anlamalarını sağlamalısınız.

Buna ek olarak, her çalışanla gelişim beklentilerinizi tartışmalısınız. Son olarak, herhangi bir ilerleme kaydedip kaydetmediklerini görmek için çalışanları takip etmelisiniz. Bu, düzenli kontroller veya performans değerlendirmeleri yoluyla yapılabilir.

Performans değerlendirmesi, çalışan performansını iyileştirmek için kullanılabilecek bir süreçtir. Çalışanların gözlemlenmesini, performansları hakkında veri toplanmasını, verilerin analiz edilmesini ve çalışanlara geri bildirim verilmesini içerir. Ayrıca, ilerleme kaydettiklerinden emin olmak için çalışanları takip etmek de oldukça önemlidir.

Performans değerlendirme, çalışan performansını değerlendirme sürecidir. Çalışanların geliştirilmesi gereken alanları belirlemek ve geri bildirim vermek için kullanılabilir. Ayrıca performans değerlendirmesi, yöneticilerin çalışan performansı için beklentiler belirlemesine ve çalışanların bu beklentileri karşıladığından emin olmak için takip etmesine yardımcı olabilir.

Performans değerlendirmesi yapılırken, yöneticiler kuruluşları için en uygun yöntemi seçmelidir. Bir yöntem seçildikten sonra, yöneticiler çalışanları gözlemlemeli ve performansları hakkında veri toplamalıdır. Bu veriler daha sonra ne anlama geldiğini ve çalışan performansını iyileştirmek için nasıl kullanılabileceğini belirlemek için analiz edilmelidir.

Bu verilere dayanarak çalışanlara geri bildirim verilmeli ve iyileştirme beklentileri tartışılmalıdır. Son olarak, yöneticiler bu beklentileri karşılama yolunda ilerleme kaydettiklerinden emin olmak için çalışanları takip etmelidir.

Performans değerlendirme hataları.

Performans değerlendirmesi çalışan performansını iyileştirmek için bir araç olarak kullanılabilir, ancak bu değerlendirmeleri yaparken yaygın hatalardan kaçınmak gerekir. En yaygın hatalardan bazıları şunlardır:

  • Değerlendirme için net kriterler belirlememek.

  • Yeterli veri toplamamak.

  • Verileri doğru analiz etmemek.

  • Çok belirsiz veya genel geri bildirim vermek.

  • Değerlendirmeden sonra çalışanları takip etmemek.

Bu hatalar, çalışan performansını iyileştirmeyen etkisiz performans değerlendirmelerine yol açabilir. Bu hatalardan kaçınmak için yöneticiler değerlendirme için net kriterler belirlemeli, yeterli miktarda veri toplamalı ve verileri dikkatli bir şekilde analiz etmelidir.

Ayrıca, geri bildirim spesifik olmalı ve değerlendirme sonrasında çalışanlar takip edilmelidir. Yöneticiler bu yaygın hatalardan kaçınarak performans değerlendirmelerinin etkili olmasını ve çalışan performansını artırmasını sağlayabilir.

Sonuç olarak performans değerlendirme, bir bireyin veya kuruluşun performansını önceden belirlenmiş kriterlere göre değerlendiren sistematik bir süreçtir. Dört genel aşamaya ayrılabilen değerlendirme sürecinde kullanılabilecek çeşitli yöntemler ve kriterler vardır: planlama, yürütme, analiz etme ve iyileştirme.

Hiçbir değerlendirmenin mükemmel olmadığını akılda tutmak önemli olsa da, sürecin farklı yönlerini anlayarak yaygın hataları en aza indirebilir ve çalışmalarımız hakkında daha bilinçli kararlar verebiliriz. Başarılı bir performans değerlendirmesinin nasıl yapılacağı hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız performans değerlendirme eğitimi tam size göre.

kariyer yönetimionline eğitimler performans değerlendirme performans değerlendirme eğitimi performans yönetimi
Bilal Şentürk
Bilal Şentürk
Blog Yazarı

Celal Bayar Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesinde Lisans eğitimleri, Yıldız Teknik Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi ve Beykent Üniversitesinde İşletme Yönetimi üzerine Tezli Yüksek Lisans yapmıştır. Halen insan kaynakları üzerine doktora tezi yazmakta ve işletmelere insan kaynakları üzerine danışmanlık yapmaktadır.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
360 Derece Performans Değerlendirme Nedir? Yararları Nelerdir?
Performans Değerlendirme

360 Performans Değerlendirme Nedir? Yararları ve Etkisi

01 Nisan 2022
Performans Değerlendirme Gerçekten Önemli mi?
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme Gerçekten Önemli mi?

09 Ekim 2015
Performans Değerlendirme Hakkında Her Şey
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme Hakkında Her Şey

17 Haziran 2019
Performans ve Performans Değerlendirme Kavramı Nedir?
Performans Değerlendirme

Performans ve Performans Değerlendirme Kavramı Nedir?

25 Eylül 2018
Performans Değerlendirme Yöntemleri - 360° Örneği
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme Yöntemleri - 360° Örneği

10 Şubat 2015
Performans Değerlendirmede Yapılan Hatalar
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirmede Yapılan Hatalar

29 Kasım 2018
Performans Değerlendirme Avantaj Ve Dezavantajları
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme Avantaj Ve Dezavantajları

04 Ekim 2018
Performans Değerlendirmenin Önemi
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirmenin Önemi

28 Eylül 2018
Performans Yönetimi Ve Değerlendirme
Performans Değerlendirme

Performans Yönetimi Ve Değerlendirme

22 Ağustos 2019
Performans Değerlendirme ve Sonuçları
Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme ve Sonuçları

25 Ekim 2018
360 Derece Performans Değerlendirme İçin Öneriler
Performans Değerlendirme

360 Derece Performans Değerlendirme İçin Öneriler

20 Temmuz 2016
360 Derece Performans Değerlendirmenin Değeri
Performans Değerlendirme

360 Derece Performans Değerlendirmenin Değeri

12 Ağustos 2016
360 Derece Performans Değerlendirme Yararları ve Zararları
Performans Değerlendirme

360 Performans Değerlendirme Yararları ve Zararları

10 Ağustos 2016