Coğrafya Öğretmeni, öğrencilere coğrafya dersini anlatan kişidir. Coğrafya kelimesi Yunanca "gaia(yer)’’ ve "graphein(betimlemek)’’ kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Türkçesi "Yer çizim’’ olarak çevrilir. Coğrafya terimini ilk kullanan kişi MÖ 276-MÖ 194 yılları arasında Eratosthenes olmuştur. Coğrafya yeryüzünü beşeri, fiziki, ekonomik ve siyasi yönlerden inceleyen bilim dalıdır. Genel olarak 3 bölüme ayrılır:
Genel Coğrafya (Fiziki ve Beşeri-Ekonomik Coğrafya)
Yerel Coğrafya (Ülkeler-Kıtalar-Bölgeler Coğrafyası)
Matematik Coğrafyası( Kartoğrafya- Fotoğrafimetre- Coğrafi İstatistik)
Coğrafya yaşadığımız dünyayı ele alır. Dünyayı insan ve çevre bazında inceler. Dünyayı insan açısından incelemesi Beşeri Coğrafyayı, çevre yönünden incelemesi ise Fiziki coğrafyayı oluşturur. Coğrafya Sosyal Bilimler arasında yer alan bir bilim olmasına rağmen Fiziki Coğrafya konularıyla Fen Bilimleri içine de girer. Yani Sosyal Bilimler ve Fen Bilimlerinin kesişim kümesinde Coğrafya Bilimi yer alır diyebiliriz.
Coğrafya Fen (Fiziki) Bilimlerinde Astronomi, Meteoroloji, Fizik, Zooloji, Biyoloji, Ekoloji, Botanik, Pedoloji(Toprak Bilimi), Jeodezi( Yerküre boyutları ve şekli bilimi), Jeoloji, Hidroloji gibi bilimlerden faydalanır. Coğrafya Sosyal Bilimlerde ise Antropoloji, Demografi, Ekonomi, Tarih, Tıp, Siyasal Bilimler, Psikoloji, Sosyoloji, Kent Bilimleri gibi çeşitli sözel alanlardan yararlanan çok geniş bir bilim dalıdır.
Ülkemizde Coğrafya Bilimi araştırmaları Osmanlı döneminde Matematik Coğrafyası ile başlamış. Bu araştırmalar Deniz coğrafyası ve Haritacılık ile devam etmiş. Osmanlı döneminde tasvir coğrafyası şeklinde incelenen bu bilim Cumhuriyet döneminde açıklamalı coğrafya olarak incelenmiştir. Yani olayların coğrafi nedenlerini, birbirleriyle olan ilişkilerini araştıran günümüz coğrafyası ilkelerine temel teşkil edecek bir incelemeye yönelmiş. Osmanlı döneminden bu yana incelenen Coğrafya Bilimi 1915 yılında liselerde ders olarak okutulmaya başlanmış. O yıllardan bu zamana konuları çağın şartlarına göre değişkenlik gösteren Coğrafya dersi, günümüzde de ortaöğretim(lise) kurumlarında zorunlu ders olarak okutulmaktadır. Coğrafya ile ilgili bilgi paylaşımından sonra gelelim coğrafya öğretmenine.
Coğrafya Öğretmeni Nedir?
Coğrafya öğretmeni, devlet okulları ve özel eğitim kurumlarının ortaöğretim kademelerinde coğrafya dersine giren kişidir. 9. sınıf ve 10. sınıflarda zorunlu ders olarak okutulan coğrafya dersi, 11. sınıf ve 12. sınıflarda "Seçmeli Coğrafya" dersi olarak okutulur. Coğrafya; Sosyal Bilimler Lisesinde ise tüm sınıflarda zorunlu ders kategorisindedir.
Milli Eğitim Bakanlığı coğrafya dersi öğretim programı ile öğrencilere şu becerileri kazandırmayı amaçlamaktadır:
Coğrafya biliminin temel kavram ve araştırma yöntemlerini kullanmak
öğrendiği yöntemlerle araştırma yapmak
İnsan doğa ilişkisi içerisinde coğrafi beceriler kazanmak
Ekosistemin işleyişine yönelik bilinç kazanmak
Evrene dair temel kavramları hayatla ilişkilendirmek
Doğal ve beşeri sistemlerin işleyiş ve değişimini kavramak
Türkiye’nin bölgesel ve küresel konum özelliklerini kavramak
Doğal afetler ve çevre sorunlarını değerlendirerek bunlara uygun korunma yöntemleri geliştirmesini sağlamak
Doğal ve beşeri kaynakların kullanılmasında tasarruf bilinci oluşturmak
Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı Tebliğler dergisine göre coğrafya öğretmeni şu dersleri okutur:
Coğrafya
Çevre sistemleri
Sosyal Bilim Çalışmaları
Coğrafya Öğretmeni Ne İş Yapar?
Coğrafya öğretmeninin görev ve sorumluluklarını şöyle sıralamak mümkündür;
Milli Eğitim Bakanlığı’nın hazırladığı müfredata göre dersleri işlemek
Coğrafya öğretim programının uygulamasında konu, ders ve öğrenci seviyesine uygun öğretim materyalleri hazırlamak
Okullardaki fiziki ve teknik imkânlara göre öğretmen, Coğrafya Bilgi Sistemi(CBS) uygulamaları geliştirebilir ve uygulayabilir.
Öğrencilere harita becerisi, coğrafi gözlem, arazi çalışması, tablo ve diyagram hazırlama, yorumlama becerileri kazandırmak
Öğrencilerin araştırmasını, sorgulamasını, problem çözmesini, keşfetmesini sağlamak. Sınıftaki öğrencilerin birbirleriyle çalışmalarına olanak sağlayan ortamlar oluşturmak.
Coğrafya öğretmeni sadece ders kitabıyla sınırlı kalmamalı. Sunum, etkinlik, proje gibi öğretim materyalleriyle eğitimi zenginleştirmeli.
Coğrafya dersi için uygulama gezileri önemlidir. Arazi çalışmaları ile öğrencilerin coğrafi olayı yerinde görüp incelemesini sağlamak.
Lise ve dengi okullarda derse girmek
Öğrencilerin başarı durumlarını sınavla ölçmek
Sınıf içi disiplini sağlamak
Coğrafya bilgisi günümüzde gelişen teknolojik imkânlarla tespit edilebilen bir derstir. Günden güne bilgiler keşfedilir ve yenilenir. Bu nedenle çağın şartlarına uygun olarak coğrafya öğretmeni mesleki gelişimini sürdürmelidir.
Nöbetçi olduğu günlerde okul disiplini ve düzenini sağlamak
Coğrafya Öğretmeni Maaşları
Coğrafya öğretmeni devlet okullarında çalışıyorsa onun maaşı kıdem yılı ve derecesine göre değişiklik gösterir.
Bu tabloya baktığımızda devlet okullarında yeni çalışmaya başlayan bir coğrafya öğretmeninin maaşının 2021 yılı itibariyle 4.792.96 tl olduğunu görürüz. Bu hesaplamalar bekâr öğretmen üzerinde yapılmıştır. BES, İLKSAN kesintisi ve sendika yoktur.
Coğrafya öğretmeni haftada 15 saat zorunlu derse girer. 15 saatten sonra girdiği dersler ek ders ücretine göre ücretlendirilir. 2021 yılı ek ders ücreti 19.56 tl olarak açıklanmıştır.
Coğrafya Öğretmeni Nasıl Olunur?
Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı Tebliğler dergisine göre coğrafya öğretmeni olabilmek için aşağıdaki ilgili fakülteleri bitirmek gereklidir:
Coğrafya öğretmenliği
Coğrafya öğretmenliği bölümü mezunlarının ihtiyacı karşılamaması durumunda coğrafya bölümü mezunları görevlendirilir. Ancak bölüm mezunlarının atanabilmesi için Pedagojik Formasyon ya da Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını bitirmeleri gerekli. Coğrafya öğretmenliği, ataması en çok yapılan ilk 10 sözel meslekler arasında. Son 4 yıldaki atama puanlarına baktığımız da KPSS ve sözlü sınavların ortalamasının 80 puan olduğunu görüyoruz. 2020 yılında toplam 285 kişinin ataması yapılmış. Coğrafya öğretmenliği okumak isteyenler üniversite sınavında sözel alan seçmesi gerekiyor. Ayrıca Öğretmen Lisesi mezunlarına bu bölümü seçmeleri halinde ek puan veriliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Coğrafya öğretmeninin temel görev ve sorumlulukları nelerdir?
Coğrafya öğretmenlerinin temel görevleri ve sorumlulukları, başta dolaysız eğitim-öğretim süreçleri olmak üzere, sosyo-kültürel, çevresel ve teknolojik konuları da kapsar.
Eğitim-Öğretim Süreçleri
Öncelikle, coğrafya öğretmenleri ders planı ve içeriği hazırlamada, öğrencilerin düzeyine, bilgiye ve becerilere ulaşmasını sağlayacak şekilde, nitelikli ve dikkat çekici ders anlatımından sorumludur. Sınıf atmosferini etkili ve verimli kılmak için etkinlikler düzenlemeli ve öğrencilerin sorunlarını yakından takip etmelidir.
Sosyo-Kültürel Alan
Coğrafya öğretmenlerinin diğer önemli bir işlevi, öğrencilere dünyanın farklı kültürleri ve sosyo-ekonomik durumları hakkında genel bir bakış açısı sunarak, toplum olarak bilinç ve hoşgörüyü teşvik etmektir. Özgün ve ilgi çekici projelerle öğrencilere farklı ülkeler ve yaşam koşullarının farkındalığı kazandırılmalıdır.
Çevresel Konular
Bir coğrafya öğretmeni, öğrencilere çevre koruma bilinci aşılamalı ve onların sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda düşünmelerini sağlamalıdır. Okulda ve çevrede düzenlenebilir etkinliklerle, öğrencilere doğal kaynakların korunması ve çevre kirliliği konusunda duyarlı olmaları sağlanmalıdır.
Teknolojik Gelişmeler
Günümüzde coğrafya öğretmenleri, teknolojik gelişmelerden faydalanarak derslerini ilgi çekici ve verimli kılacak yöntemler geliştirmelidir. Özellikle coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama gibi dijital araçların kullanımı, öğrencilerin mekansal düşünme ve analiz yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olacaktır.
Sonuç olarak, coğrafya öğretmenlerinin temel görev ve sorumlulukları, öğrencilere sağlam bir coğrafya eğitimi sunmanın yanı sıra, sosyo-kültürel, çevresel ve teknolojik alanlarda da donanımlı ve bilinçli bireyler yetiştirmeyi hedeflemelidir. Bu doğrultuda, öğretmenler sürekli olarak mesleki gelişimlerini desteklemeli ve öğrencilerin ilgi, merak ve özgün düşünce dünyalarını genişletecek etkinlikler sunmalıdır.
Coğrafya dersinde öğrencilere hangi becerilerin kazandırılması hedeflenmektedir?
Coğrafya Dersinin Amaçları
Coğrafya dersinde temel hedef, öğrencilere dünya üzerindeki doğal süreçleri, insan etkileşimlerini ve bunların sonucunda meydana gelen yapıları analiz edebilme becerisi kazandırmaktır. Bu amaçla ders kapsamında öğrencilere coğrafi varsayımlara dayanan bilgiler aktarılır ve düşündürücü sorular sorarak düşünme yetenekleri geliştirilir.
İnceleme ve Analiz
Bu süreçte öğrencilerin öğrenme stillerine göre farklı gözlem ve analiz becerileri geliştirilmeye çalışılır. Coğrafya bilincini artırmak ve eleştirel düşünmeyi desteklemek amacıyla öğrenciler, çeşitli kaynakları değerlendirerek düşüncelerini savunan argümanlar geliştirirler.
Kavramsal Yetkinlik
Coğrafya dersinde öğrencilere temel coğrafi kavramları öğretmek ve bunları kullanarak düşünmelerini sağlamak da önemli bir hedeftir. Bu sayede öğrenciler, coğrafi konuları daha iyi anlayabilir ve meseleleri daha geniş bir çerçevede değerlendirebilirler.
Harita ve Grafik Okuryazarlığı
Coğrafya eğitiminde harita ve grafik okuryazarlığı büyük önem taşır. Öğrencilere harita ve grafiklerin nasıl okunacağı, analiz edileceği ve yorumlanacağı öğretilir. Böylece, öğrenciler karmaşık verileri yorumlama ve sunma becerilerini geliştirirler.
Düşünsel Bağımsızlık
Coğrafya dersindeki önemli amaçlardan biri de öğrencilere düşünsel bağımsızlık kazandırmaktır. Öğrenciler, karşılaştıkları coğrafi olaylar ve durumlar karşısında kendi düşüncelerini oluşturma ve savunma yeteneğini edinirler.
Sonuç olarak, coğrafya dersinin temel hedefi; öğrencilere düşünme, analiz etme, yorumlama ve kavramsal yetkinlik kazandırmaktır. Bununla birlikte, harita ve grafik okuryazarlığı ve düşünsel bağımsızlık gibi hayati becerileri de geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede, öğrenciler coğrafya bilincine sahip olup, çevrelerini ve dünyayı daha iyi anlayabilir ve değerlendirebilirler.
Sosyal Bilimler ve Fen Bilimlerinin kesişiminde Coğrafya Bilimi nerede durmaktadır?
Coğrafya Biliminin Önemi
Coğrafya bilimi, sosyal bilimler ve fen bilimlerinin kesişiminde önemli bir yere sahiptir. Coğrafya, insanların yaşadığı dünya üzerindeki mekansal süreçleri ve olayları inceleyen disiplinlerarası bir bilim dalıdır.
Sosyal Bilimlerle Etkileşimi
Coğrafya, sosyal bilimler ile yoğun bir etkileşim içindedir. İnsanın çevresiyle olan ilişkisi, kültürel, ekonomik ve politik özellikleri coğrafyanın inceleme alanına girmektedir. Bu alan, beşeri coğrafya olarak adlandırılır ve sosyal bilimlerin birçok alanıyla kesişir. Beşeri coğrafya; yerleşim, göç, sınır politikaları, kentsel planlama, turizm ve dil gibi konuları ele alır.
Fen Bilimleriyle Kesişimi
Diğer taraftan, coğrafya aynı zamanda fen bilimleri ile de kuvvetli bir bağlantıya sahiptir. Özellikle fiziki coğrafya, doğal süreçlerin mekansal dağılımını ve etkileşimini inceleyerek, biyoloji, jeoloji, iklim bilimi gibi fen bilimleri dallarıyla ilgili teorik ve deneysel çalışmalar yapar. Fiziki coğrafya, ekosistem analizi, erozyon, iklim değişikliği, doğal afetler ve doğal kaynakların yönetimi gibi konularla uğraşır.
Disiplinler Arası Çalışmalar
Coğrafya biliminin sosyal bilimler ve fen bilimleri ile olan bu kesişimi, disiplinlerarası çalışmalar için geniş bir alan sunmaktadır. Coğrafyacılar, diğer bilim dallarıyla işbirliği yaparak, bilimsel sorunların çözümüne evrensel boyutta katkıda bulunabilirler. Bu çerçevede, coğrafya bilimi sürdürülebilir kalkınma, küresel ısınma ve biyoçeşitlilik gibi küresel ölçekte önem taşıyan sorunlara çözüm üretmeye çalışır.
Sonuç olarak, coğrafya bilimi; sosyal bilimler ve fen bilimleri arasında köprü görevi gören, disiplinlerarası çalışmalara uygun bir alan sağlayan ve bu sayede insan ve doğal çevre arasındaki ilişkileri kompleks bir şekilde ele alan önemli bir bilim dalıdır. Dolayısıyla, coğrafya biliminin sosyal bilimler ve fen bilimleri kesişimindeki yeri, hem teorik hem de uygulamalı açıdan büyük bir öneme sahiptir.
Coğrafya Öğretmeni Nedir?
Coğrafya öğretmeni, devlet okulları ve özel eğitim kurumlarının ortaöğretim kademelerinde coğrafya dersine giren kişidir. 9. sınıf ve 10. sınıflarda zorunlu ders olarak okutulan coğrafya dersi, 11. sınıf ve 12. sınıflarda ‘’ Seçmeli Coğrafya ‘’ dersi olarak okutulur. Ancak Sosyal Bilimler Lisesinde tüm sınıflarda zorunlu ders kategorisindedir. Coğrafya öğretmeni şu dersleri okutur: Coğrafya, Sosyal Bilgiler, Çevre sistemleri, Sosyal Bilim Çalışmaları, Uluslararası İlişkiler
Coğrafya Öğretmeni Ne İş Yapar?
Coğrafya öğretim programının uygulamasında konu, ders ve öğrenci seviyesine uygun öğretim materyalleri hazırlamak. Öğrencilerin araştırmasını, sorgulamasını, problem çözmesini, keşfetmesini sağlamak. Sınıftaki öğrencilerin birbirleriyle çalışmalarına olanak sağlayan ortamlar oluşturmak. Coğrafya öğretmeni sadece ders kitabıyla sınırlı kalmamalı. Sunum, etkinlik, proje gibi öğretim materyalleriyle eğitimi zenginleştirmeli.
Coğrafya Öğretmeni Nasıl Olunur?
Coğrafya öğretmeni olabilmek için Coğrafya öğretmenliği ve Coğrafya Bölümü fakültelerini bitirmek gereklidir. Bölüm mezunlarının atanabilmesi için Pedagojik Formasyon ya da Öğretmenlik Meslek Bilgisi tezsiz yüksek lisans Programını bitirmek gereklidir.Coğrafya öğretmenliği, ataması en çok yapılan ilk 10 sözel meslekler arasında. Son 4 yıldaki atama puanlarına baktığımız da KPSS ve sözlü sınavların ortalamasının 80 puan olduğunu görüyoruz. 2020 yılında toplam 285 kişinin ataması yapılmış.
İlgili Kurslar
Satranç Eğitimi
Satrançla strateji ve planlama: açılış, taktik, oyunsonu. Yaşa uygun, eğlenceli egzersizler.
Öğrenci Koçluğu Eğitimi
Öğrenci başarısı için sistem: hedef, plan, takip. Bilişsel stratejiler, sınav kaygısı yönetimi ve ebeveyn iletişimi. Uygulama rehberleri.
Fotoğrafçılık Eğitimi (İleri Seviye)
İleri fotoğrafçılık: portre, hareket, düşük ışık ve yaratıcı teknikler. Uygulamalı çekimlerle derinleşin.
