Ön lisans programlar arasında öğrencilerin en çok merak ettiği aşçılık bölümü, yiyecek-içecek sektörüne yetkin bireyler yetiştirmeyi hedefler. Bir ön lisans bölümü olarak üniversitelerin MYO'na bağlıdır. Günümüzde yiyecek-içecek ve konaklama sektörü, hızla yenilenen ve geleceğe taşınan dinamik alanlardandır. Özellikle yemek kültürünün geliştiği ülkelerde, konaklama ve turizm başta olmak üzere mutfak alanı ile ilgili bölümlere büyük görev ve işler düşebiliyor. Aşçılık bölümü için de bunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Aşçılık mesleği ve aşçılık bölümü, temel eğitimden başlayarak mutfak kültürü üzerine geniş bilgileri sunan ve uygulayan bir alandır.
Ülkemizde gelişen bir alan olarak mutfak kültürü ve yemek sektörü, çeşitli iş alanlarını yaratan bir özelliğe sahiptir. Yerel lokanta, kafe ve yemek işletmelerinden başlayarak otel, konaklama ve uluslararası organizasyonlarda yemek, baş etkenlerden biridir. Özellikle Türkiye'de mutfak işletmeciliği yaygın bir alan olduğundan, bu mutfakları yöneten ve işleten aşçı ve işletmecilere gereksinim her zaman olacaktır.
Aşçılık bölümünün temel hedefi de Türkiye ve yurt dışında mutfak yönetimi eğitimi almış, yaratıcı, yetenekli ve yetkin aşçılar yetiştirmektir. Buna yönelik verilen aşçılık bölümü eğitimini, biraz daha yakından tanıyalım.
Aşçılık Bölümü Nedir?
Aşçılık bir meslek olduğu kadar çeşitli düzeylerde eğitimi bulanan bir alandır da. Üniversite eğitimi öncesi meslek liselerinde de aşçılık bölümü bulunmaktadır. Buna uygun olarak da pek çok lise aşçılık bölümü mezunu, mutfak ile ilgili bölümlere yönelmektedir. Aşçılık ile beraber adına aşina olduğumuz bir diğer mutfak bölümü ise gastronomidir. Gastronomi, aşçılıktan farklı olarak daha geniş bir mutfak ve dünya yemek kültürü bilgisi içerir.
Ayrıca gastronomi mezunları, yalnızca mutfak içinde değil, mutfakların yönetimi ,denetimi ve pazarlama aşamalarında da rol oynar. Yine gastronomi bölümü, 4 yıllık bir bölüm olarak yemek ve içecek kültürünü her yönden bir sanat edasıyla ele alır ve yaratıcılık hat safhadadır. Bu demek değildir ki aşçılık mesleğinde yaratıcılık yoktur. Aşçılık bölümü ve mesleği, yalnızca daha kısıtlı bilgi içeriği olan bir alandır. Bununla birlikte mutfağın içinde olduğu bir alanda yaratıcılık her daim vardır ve kişinin yeteneği ve görsel algısı da burada önemli rol oynamaktadır.
Aşçılık bölümü, TYT puanı ile öğrenci alan bir ön lisans programı olarak 2 yıllık süre içinde uygulamalı meslek eğitimi vermektedir. Bölümde; Türk ve dünya mutfağı, beslenme kriterleri, menü planlama ve mutfak yönetimi gibi etkenlerine bağlı olarak yemek yapma sanatı ele alınır. Aşçılık bölümünde; teorik ve pratik eğitim bir aradadır ve bölüm, öğrencilerin bu iki eğitimi kullanarak mutfaktaki etkenliğini artırmayı hedeflemektedir. Ayrıca öğrencilerin mesleki kariyerlerini yükseltmek ve eğitimlerine daha ayrıntılı devam etmeleri için DGS yoluyla lisans bölümlere geçiş hakkı da vardır. İlgili lisans bölümlerini aşağıda inceleyebilirsiniz.
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği
Gastronomi
Mutfak Sanatları ve Yönetimi
aşçılık bölümü pratik eğitime ihtiyaç duyduğu için bazı üniversitelerin verdiği uzaktan eğitim seçeneğini bir daha düşünmenizde yarar var. aşçılık mesleğini okurken tanımak ve deneyimlemek için uygulamalı derslerin çeşitliliğine ayrıca dikkat etmeniz gerekir. yine iş olanaklarını artırmak ve yurt dışında kendinizi göstermek adına ingilizce eğitime yoğunlaşan üniversiteleri de tercih listesine yazabilirsiniz.
Aşçılık Bölümü İş İmkânları Nelerdir?
Aşçılar ve aşçılık bölümü mezunları, mutfak ve mutfak yönetiminin olduğu her alanda çalışabilirler. Ülkemizde Türk ve dünya mutfağına göre işletilen pek çok restoran, kafe, lokanta ve gıda işletmesi vardır. Ayrıca bölüm mezunları; eğitim kurumları ve hastanelerin yemekhanelerinde, otellerde, uluslar ve uluslararası organizasyonlarda da iş bulabilmektedir. Aşçılık mesleği, yalnızca yemek yapmak ile ilgili değil, ayrıca mutfaktaki kişileri yönetmek ve yemek kontrolüyle de ilgilidir. Bölüm mezunları genellikle özel sektörde çalışmaya meyilli olmakla beraber kamuda da iş imkânı vardır.
Aşçılık bölümü mezunları, KPSS puanı ile çeşitli kamu kurumlarına aşçı unvanıyla atanmaktadırlar. Genellikle üniversitelere atanan mezunlar, en az 75 puan almak zorundadır.
Aşçılık Bölümü Dersleri Nelerdir?
Aşçılık bölümü dersleri, uygulamalı olmakla beraber teorik eğitim içeriğine sahiptir. Bölümde, Türk ve yöresel mutfağı başta olmak üzere dünya mutfağı ve tarihi hakında da dersler vardır. Ayrıca gastronomi alanı ile ilgili dersler de müfredatta yer almaktadır. Eğitim dersleri dışında mesleki yeterliliği ölçmek adına staj uygulaması da çoğu üniversite de bulunmaktadır. Dersler, üniversiteden üniversiteye değişebilse de genel olarak bölüm içerikleri şöyledir:
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarına Giriş
Türk Mutfağı
Gıda Bilimi ve Teknolojisi
Pişirme Yöntemleri
İngilizce
İçecek Bilgisi
Pastacılık
Menü Planlama
Catering
Meslek Etiği
Yemek Sosyolojisi
Dünya Mutfakları
Mutfak Akımları
Restoran Yönetimi ve Pazarlama
Yöresel Mutfaklar
Staj
Hijyen ve Sanitasyon
Aşçılık Bölümü Taban Puanları ve Sıralama
Aşçılık bölümü, TYT puanı ile öğrenci almaktadır. Üniversitenin ilk sınavı olan TYT'den alınan puanlarla yerleşen öğrenciler, tercih döneminde devlet ya da özel üniversiteleri tercih edebilmektedir. Aşçılık bölümü, ön lisans bölümler arasında popüler olduğundan, taban puan ve sıralama değerleri de yüksek olmaktadır. Özellikle özel üniversiteler bazında, aşçılık bölümü taban puanları ve sıralamaları her yıl artmaktadır.
Aşçılık bölümü; uygulamalı bir eğitime sahip olduğundan, üniversitelerin bu alanda geniş imkanlara da sahip olması beklenir. Özel üniversitelerin de daha görece daha geniş alan uygulamaları yaptığını söyleyebiliriz. Buna bağlı olarak da özel üniversitelerin tercih edilme sıklığı fazla olabiliyor ve bu durum da puanları yükseltebiliyor. Aşağıda da İlk 5 listesinde özel üniversitelerin burslu puan aralıklarını görebilirsiniz.
Listenin tamamı özel üniversitelerden oluştuğundan, ilk 5'te yer alan devlet üniversitelerinin sıralamalarını da aşağıda ayrıca paylaştık.
Sıkça Sorulan Sorular
Aşçılık bölümü mezunları hangi sektörlerde ve alanlarda çalışma imkanına sahiptir?
Gıda ve Hizmet Sektörleri
Aşçılık bölümü mezunları, başta gıda sektörü olmak üzere hizmet sektörü içerisinde birçok alanda çalışma imkanına sahiptir. Bu sektörlerdeki istihdam olanakları, aşağıda belirtilen alanlarda yoğunlaşmaktadır.
Restoran ve Kafe İşletmeleri
Aşçılık mezunları, restoran, kafe ve çeşitli yiyecek içecek işletmelerinde şef, aşçı veya mutfak çalışanı olarak görev alabilir ve mesleki deneyimlerini bu alanda geliştirebilirler.
Otel ve Turizm Tesisleri
Turizm sektöründe faaliyet gösteren otel, tatil köyü ve turistik tesislerde aşçılık mezunları, mutfak departmanlarında ve yiyecek içecek hizmetlerinde istihdam edilebilir.
Yemek Üretim ve Catering Şirketleri
Endüstriyel mutfaklar ve catering şirketlerinde çalışarak, toplu tüketim alanlarında öğle yemekleri hizmeti, hastane ve okul yemekleri, organizasyonlar ve düğünler için yemek üretebilirler.
Gıda Sanayi ve Uygulama Alanları
Gıda sektöründe tüm uygulama alanlarında, özellikle farklı türde ürünlerin tasarımı, üretimi ve pazarlamasına yönelik çalışmalarda aşçılık bölümü mezunlarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim Kurumları ve Araştırma Merkezleri
Meslek liseleri, üniversite ve özel eğitim kurumlarında aşçılık ve gıda teknolojisiyle ilgili dersler vererek, geleceğin aşçı ve mutfak profesyonellerine eğitim sağlayabilirler. Ayrıca, alanlarında yapılan araştırma ve projelere katkı sunarak sektörel ve bilimsel gelişmelere destek olabilirler.
Sonuç itibariyle, aşçılık bölümü mezunları, gıda ve hizmet sektörlerinin hemen hemen her alanında iş bulma ve kariyer yapma imkanına sahiptir. Bu sayede, mezunlar hem mesleki deneyimlerini artırabilir, hem de sektöre değer katabilirler.
Aşçılık bölümü taban puanları ve başarı sıralaması ne düzeydedir, tercih etmek için hangi puanları elde etmek gereklidir?
Aşçılık Bölümü Taban Puanları
Öncelikle, aşçılık bölümü taban puanları ve başarı sıralaması, üniversiteye ve programın türüne göre değişkenlik gösterebilmektedir. özel üniversiteler, devlet üniversiteleri ve meslek yüksekokulları arasında taban puan ve başarı sıralaması farklılık arz eder. Bu bağlamda, 2021 yılı itibarıyla devlet üniversitesi aşçılık bölümü taban puanları yaklaşık olarak 180-260 arasında seyretmektedir. Başarı sıralaması ise bulunduğu şehre ve programın popülerliğine göre 800 bin ila 2 milyon arasında değişebilmektedir.
ve Burs İmkanları
de ise taban puanlar ve başarı sıralaması belirleyici olmamakla birlikte, burs ve kontenjan durumları göz önünde bulundurulmalıdır. e başvuran adaylar şartları sağlamaları durumunda tam veya yarı burslu öğrenim görebilmekte ve bu durum sınav başarısı ile doğru orantılıdır. Dolayısıyla, de aşçılık bölümünü tercih etmek için, başarı sıralamasını yükseltmek burs imkanlarını artırmaktadır.
Meslek Yüksekokulları İçin Gereken Puanlar
Aşçılık alanında eğitim veren meslek yüksekokulları ise devlet ve özel olmak üzere iki kategoride incelenir. Devlet meslek yüksekokullarında 2021 verilerine göre aşçılık bölümü taban puanları 150-200 arasındadır ve başarı sıralaması ise 1 milyon ila 2,5 milyon arasında değişkenlik göstermektedir. Özel meslek yüksekokullarında ise, diğer gibi, taban puanlar önemli olmamakla birlikte, başarı sıralaması burs ve kontenjan değerlendirmelerine etki etmektedir.
Sonuç olarak, aşçılık bölümünü tercih etmek için gerekli puanlar ve başarı sıralaması, tercih edilen üniversite ve program türüne göre değişiklik göstermektedir. İlgili bölümleri tercih edecek adayların, kaynaklardan güncel bilgilere ulaşarak, kendilerine uygun olan üniversite ve programları değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Böylece, her aday kendi hedeflerine ve yeteneklerine uygun olarak aşçılık eğitimi alabileceği bir kurumda yer bulma şansını artırabilir.
Aşçılık bölümü dersleri ve eğitiminin içeriği hakkında detaylı bilgi verebilir misiniz?
Aşçılık Bölümü Ders İçerikleri
Aşçılık bölümü dersleri, öğrencilere mutfak sanatları ve yönetim becerileri kazandırmaya yönelik kapsamlı bir eğitim programı sunar. Ders içerikleri şu temel alanlardan oluşmaktadır:
Temel Mutfak Bilgisi
Aşçılık eğitiminin temelini oluşturan bu dersler, mutfak terimleri, teknikleri ve ekipmanları ile ilgili genel bilgiler sunar. Öğrenciler, derslerde kullanılacak mutfak araç gereçleri ve temel mutfak yöntemlerini öğrenirler.
Yemek Kültürü ve Tarihçesi
Aşçılık bölümü öğrencileri, dünya mutfakları ve tarihleri hakkında bilgi sahibi olmakla birlikte; Türk mutfağı tarihi, yöresel yemekler ve yemek kültürünün sosyo-kültürel etkilerini de öğrenirler.
Mutfak Sanatları
Bu ders kapsamında, öğrenciler yiyecek ve içecek sunumu, menü planlama, yemek kapları tasarımı, mutfak dekorasyonu ve garnitür teknikleri gibi konularda bilgi ve beceri kazanırlar.
Malzeme Bilgisi ve İşleme Teknikleri
Aşçılar, farklı gıdaları tanımak, taze ve kaliteli malzemeleri seçmek, doğru yöntemlerle işlemek ve saklamak için bu dersleri alırlar. Ayrıca, derslerde et, balık, sebze, meyve, tahıl, baharat ve süt ürünleri gibi gıdaların daha iyi kullanım yolları hakkında da bilgi sahibi olurlar.
Beslenme Bilgisi
Aşçılık bölümü öğrencileri, yemeklerin besin değerleri, dengeli ve sağlıklı menüler hazırlama, diyet gereksinimlerini karşılama ve beslenme eğilimleri gibi konularda ders alırlar.
İşletme ve Yönetim Becerileri
Başarılı bir aşçının liderlik ve organizasyon yetenekleri de önemlidir. Bu nedenle, aşçılık eğitimi kapsamında, öğrencilere personel yönetimi, mali işletme, müşteri ve hizmet ilişkileri, pazarlama ve bölüm yönetimi gibi işletme ve yönetim dersleri verilmektedir.
Sonuç olarak, aşçılık bölümü dersleri ve eğitiminin içeriğinde öğrencilere, hem pratik beceriler hem de teorik bilgiyle donatılarak endüstriye hazır aşçılar yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede, mezun olan öğrenciler başarılı bir aşçılık kariyeri için gerekli olan bilgi ve becerilere sahip olurlar.
Aşçılık Bölümünde Hangi Dersler Verilmektedir?
Aşçılık Bölümünde verilen dersler şunlardır:
-Gıda Güvenliği ve Hijyeni
-Gastronomi
-Uluslararası Mutfak Teorisi ve Uygulamaları
-Temel Aşçılık
-Restoran Yönetimi ve İşletmeciliği
-Yiyecek ve İçecek Servisi
-Yemek Pişirme Teknikleri
-Şeflik Becerileri
-Gıda ve İçecek kuramları
-mutfak yönetimi ve Organizasyonu
-Gıda Teknolojisi
-Besin Değerlendirme ve Analizi
-Yemek Tasarımı
-Kültürel Mutfaklar
Aşçılık Bölümünde Ne Kadar Süreyle Eğitim Alınır?
Aşçılık Bölümünde eğitim almak için genellikle 2-3 yıl gerekir. Bazı programlar sadece bir yıl sürerken, diğerleri 4-5 yıl sürebilir. Program süresi programa, üniversiteye ve eğitim alanına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
Aşçılık Bölümünde Mezun Olmak İçin Gereken Koşullar Nelerdir?
Mezun olmak için aşçılık bölümünde öğrenim görmek gerekmektedir. Öğrenimin başarıyla tamamlanması için, öncelikle üniversiteye başvurmak, üniversite kriterlerini karşılayan not ortalaması ile veya başarı sınavlarıyla kabul edilmek gerekmektedir. Daha sonra, üniversitenin belirlediği dersleri başarıyla tamamlamak, ders kredilerini toplamak ve tüm derslerin bitirilmesi ile mezuniyet belgesi almak gerekmektedir. Ayrıca, üniversitenin belirlediği staj gibi uygulamaların da tamamlanması gerekebilir.
İlgili Kurslar
Mutfak Yönetimi Hizmetleri
Mutfak yönetimi: üretim planlama, hijyen, kalite ve maliyet kontrolü. Standart reçeteler ve denetim listeleri.
Tüketici Davranışları ve Satın Alma Eğitimi
Davranışsal içgörülerle segmentasyon, konumlandırma ve teklif. Satın alma tetikleyicileri ve deney tasarımı.
Sağlık Kurumları İşletmeciliği
Sağlık kurumlarında işletmecilik: süreç, kalite, finans ve insan kaynağı. Hasta odaklı verimlilik.
