AnasayfaBlogSpot Işığı Etkisi ve Düşünce Sapması
Popüler Yazılar

Spot Işığı Etkisi ve Düşünce Sapması

11 Kasım 2019
Spot Işığı Etkisi ve Düşünce Sapması

"Kendinden başkasını düşünmemek insan ırkının en büyük lanetidir." demiş W. E. Gladstone. Ailesini, arkadaşlarını ve çocuğunu düşünen insanların varlığı inkar edilemez. Ancak herkesten daha çok düşündüğümüz benliğimizi de göz ardı etmeyelim. Herkesin bize baktığı, bizi konuştuğu, bizi düşündüğü veya bizi beğendiği hissi yatar içimizde. İşte bu bir düşünce sapmasıdır ve buna davranış bilimleri Spot Işığı Etkisi olarak adlandırır.

Spot Işığı Etkisi Nedir?

Spot ışığı bir diğer adıyla sahne ışığı etkisi insanların sosyal hayatlarında diğer insanlar tarafından olduğundan daha fazla göz önünde olduklarını düşünmeleridir. Yani diğer insanların bizim davranışlarımıza, düşüncelerimize, kıyafetlerimize ve ayakkabılarımıza aslında var olandan daha fazla incelediklerini ve sürekli bizi gözlediklerini düşünürüz.  

Biri Beni Mi Gözetliyor?

Bu etkinin çok fazla örnekleri var ve farkında bile olmadan gün içerisinde bu etkinin bizi yönlendirmesine izin veriyoruz. Örneğin; toplu bir fotoğraf çektirdiğinizde diğer kişilerin gayet normal kendileri gibi çıktığını ancak sizin olduğunuzdan daha çirkin çıktığınızı düşündünüz mü?  İşte tam da bu noktada spot ışığı etkisine yakalanmışsınız demektir çünkü diğer insanlara sorduğunuzda sizi o an nasıl görüyorlarsa fotoğrafta da öyle çıktığınızı söyleyeceklerdir yani tıpkı sizin onları o an nasıl gördüyseniz fotoğrafta da öyle çıkmaları gibi. 

Gömleğimize damlayan küçücük kahve lekesinin başka insanların dikkatini çekmese de bizim o kahve lekesini kocaman bir sorun haline getirip bütün insanların o lekeye odaklandıklarını düşünmemiz. Bir partiye gittiğimizde diğer tüm hemcinslerimizden daha şık giyindiğimizi düşünüp karşı cinsteki bireylerin gözlerinin bizim üzerimizde olduğunu düşünmemiz ve buna göre oturmamıza, sohbetimize, gülümsememize normal zamandakinden daha fazla özen göstermemiz gibi birçok örnek sıralanabilir.

Kitapların Etkisi

Kitap okuyanlar bilir, kitaplara apayrı bir önem verir okur. Alırken, eve taşırken, raftaki yerini ayarlarken, okurken... Hele okurken altını çizmeye kıyamadığımız bu nedenle bir dolu post-it yapıştırarak not aldığımız, tekrar tekrar okuduğumuz kitaplar vardır. O kitaplar bizim için öyle kıymetlidir ki birinin o kitaplara zarar vermesi bir yana dokunmasına bile karşı çıkarız.  Ancak kütüphaneden aldığımız kitapların altını çizer, üzerine isimler yazar, karalarcasına notlar yazarız. Kendi kitabımıza gösterdiğimiz özeni başkalarının kitaplarına göstermekte zorlanırız. Bizim kitaplarımız kıymetlidir. Çünkü bütün spot ışıkları bizim üzerimizdedir.

Davranışsal İktisat Nedir?

Davranışsal iktisat, insanların davranışlarının alışverişe etkilerini inceleyen bir bilim dalı olduğu için, spot ışığı etkisinin de insanların alışverişlerde duygu durumlarının farklılık göstermesine sebep olacaktır.  Bu nedenle ekonomide arz ve talebin dengesi insanların duygu ve davranışlarına göre şekillenecektir. 

Örneğin iş yerinde çalışan birisine aşık olan birey giyimine daha çok özen göstermek için daha çok kıyafet, parfüm, ayakkabı alacak; kıyafetlerini daha sık yıkayacak, çevresi tarafından daha temiz bir kişi olarak gözükmek için ıslak mendil, el temizleme jelleri alacaktır ve de zamanla kendinde kilo fazlası olduğunu düşünüp bir kaç seferden sonra gitmeyeceği spor salonuna büyük bir hevesle yazılacaktır... 

Yani karşı cinsi etkilemek için aslında olmadığı kişiye bürünecek, her türlü harcamayı yapacaktır... Sonuç olarak her türlü duygu durumumuz, düşüncelerimiz, davranışlarımız ekonomiye yön vermektedir. Bunun en güzel örneği ise spot ışığı etkisidir.

Yazar: Merve Nur Yıldırım

davranışduygudüşüncespot ışığıspot ışığı etkisi
Konuk Yazar
Konuk Yazar
Blog Yazarı

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?
Kalite Yönetim Sistemleri

6 Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?

01 Mart 2022
Hedeflerimiz İçin Neler Yapıyoruz?
Hedef Belirleme

Hedeflerimiz İçin Neler Yapıyoruz?

23 Mayıs 2019
Kişilik Bozukluğu Nedir?
Kişisel Markalaşma

Kişilik Bozukluğu Nedir?

12 Mayıs 2020
NLP eğitimi ve sertifikası
5
(40)

NLP Eğitimi

26 Konu10 Saat
Buket GüngenBuket Güngen
230105
 Bu online kurs ile iş iletişiminizde ikna tekniklerini nasıl kullanacağınızı öğrenin.
5
(141)

İkna Teknikleri Eğitimi

14 Konu5 Saat
Duygusal Zeka Eğitimi
4.9
(73)

Duygusal Zeka Eğitimi

36 Konu5 Saat