AnasayfaBlogOtorite Ne Demek? Türleri Nelerdir?
Ne Demek?

Otorite Ne Demek? Türleri Nelerdir?

07 Haziran 2021
Bu, bir kadın heykelinin yakın plan görüntüsüdür. Kadın dökümlü bir elbise giymekte ve elinde bir ağırlık ölçeği tutmaktadır. Terazinin dairesel bir tabanı ve ağırlık kefesini destekleyen iki dik kolu vardır. Heykel bir kaide üzerinde durmaktadır ve nötr bir yüz ifadesine sahiptir. Kadının saçları uzundur ve yüzünden geriye doğru toplanmıştır. Kolları hafifçe bükülmüştür ve elleri hassas bir şekilde teraziyi tutmaktadır. Heykel, dokulu bir yüzeye sahip dikdörtgen bir kaide üzerinde durmaktadır. Ağırlık ölçeği pirinç kaplamalıdır ve karmaşık bir şekilde detaylandırılmıştır. Heykel doğrudan gözlemciye doğru bakmaktadır ve görüntünün aydınlatması sıcak ve davetkârdır. Arka plan hafif bulanıktır ve yumuşak, sessiz bir renk paletine sahiptir.
Otorite TürleriTanımıÖrnekler
Geleneksel OtoriteGeleneklere bağlı olan ve toplumsal düzenin kolay kolay değişmediği otorite türü.Suudi Arabistan, Kuveyt ve Fas’ın yönetim sistemi, Britanya'nın anayasal düzeni
Karizmatik OtoriteLiderin olağanüstü gibi görünen özelliklerinden doğan otorite türü.Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, Hitler, Mussolini, Napolyon, Lenin, Gandhi, Sezar, Fidel Castro
Demokratik (Hukuksal) Otoriteİktidarın kaynağını akıl ve kuralların meydana getirdiği otorite türü. Bu otorite hukuk kurallarına uygun olduğu sürece meşrudur.Çoğu demokratik ülkede görülen otorite türüdür.
Kişisel OtoriteKişinin kendi yeterliliğine, bilgi ve becerisine dayanan otorite tipi.Bir doktorun sağlık konusundaki otoritesi, bir öğretmenin konusundaki otoritesi gibi.
Profesyonel OtoriteBir kişinin ya da grubun uzmanlık alanlarından gelen otorite tipi.Bir avukatın hukuk konusundaki otoritesi, bir mühendisin teknik konulardaki otoritesi.
Moral OtoriteBireyin kişisel değer ve inançlarından ve genellikle ahlaki norm ve değerlerden kaynaklanan otorite türü.Bir aile reisinin ailedeki otoritesi, bir din adamının dini konulardaki otoritesi.
Etki OtoritesiBir kişi ya da grubun diğerleri üzerinde belirgin bir etkisi varsa, bu etkiye dayalı bir otorite türü.Bir liderin veya ünlü bir kişinin toplum üzerindeki etkisi, bir şirketin pazar üzerindeki etkisi.
Güç OtoritesiBir kişi ya da grup, kazanç, statü, hizmetler veya özellikle silahlı güçler gibi başkalarına dayanacak bir tür ödül veya yaptırım sağlayabileceğine dayalı bir otorite türü.Bir devletin vatandaşlarına sunabileceği hizmetler ve yaptırımlar, bir patronun çalışanları üzerindeki otoritesi.
Bilgi OtoritesiBir kişi ya da grubun, belirli bir konuda bilgili ve yetenekli oldukları algısı üzerine dayalı otorite türü.Bir bilim insanının bilim çevrelerindeki otoritesi, bir yazarın edebiyat dünyasındaki otoritesi.
Yasal OtoriteBelirli bir yasal statü, rol veya pozisyona sahip olan kişi veya grupları tanımlayan otorite türü.Bir polis memurunun yasal otoritesi, bir devlet başkanının veya hükümetin otoritesi.

İş hayatından, sosyal yaşama, aile hayatından, çocuk yetiştirmeye ve eğitim sistemine varana kadar hemen hemen her yerde otorite ile karşı karşıyayız. Otorite kelimesi Fransızcadan dilimize yerleşmiş bir kelimedir. Otorite kelimesi aynı zamanda pek çok değişik anlamda da kullanılmaktadır. Kelimenin kökeni itibariyle direktif verme yetkisi şeklinde de açıklanmaktadır.

Latince kökenli olan otorite sözcüğünün orijinali ''autorite'' şeklinde yazılır. Otorite; güç ve yetke kelimeleriyle de eş anlamlıdır. Otorite sözcüğünün sıfat hali otoriterdir. Otoriter, emir vererek istediğini zorla yaptırma gücünü elinde bulunduran kişi veya kurum anlamındadır. Otorite aynı zamanda bir şeyin yeterliliğine herkesi ikna ederek, kişinin kendisine sağladığı itaat, güven, hakimiyet, emir verme, yaptırım koyma ve kullanma iradesidir.

Geçtiğimiz Şubat ayında kaybettiğimiz değerli psikolog ve akademisyen Doğan Cüceloğlu, otoriteyle ilgili; "Bizim kültürümüzün niyeti kişiyi bağımsız kılmak değil, bir başkasına, genellikle bir otoriteye bağımlı kılmak. O nedenle kendini bağımsız kılma çabalarını, kültürümüz anormal davranışlar olarak gösterirler. Böyle çabalar içine girenler toplum içinde alay konusu olurlar, bir tür sırıtırlar." ifadesinde bulunmuş. O halde otorite gerekli mi, gerekliyse nerede nasıl kullanılmalı, otorite türleri açısından inceleyelim.

Otorite Türleri Nelerdir?

Otorite kurmak yetkiyi sağlamak anlamındadır, otorite boşluğu ise yetkinin kurulamaması anlamında kullanılır. Max Weber otoriteyi 3 gruba ayırır: geleneksel otorite, karizmatik otorite ve demokratik (hukuksal) otorite. Weber, kişilerin belirli bir sisteme itaat etme nedenini aramış ve kişilerin otoriteye itaat etmelerinin nedenini bu üç otorite grubuna bağlamıştır.

Geleneksel Otorite Nedir?

Geleneksel otorite, büyük ölçüde geleneklere bağlı olan, toplumsal düzenin kolay kolay değişmediği toplum ve kurumlarda görülür. Bu gibi yerlerde iktidar kaynağı, gelenekler ya da yerleşmiş inançlardır. Geleneksel otorite tipinde, iktidar geçerliliğini yerleşik inançlardan alır. Yönetilenler de, geleneklere göre iktidarlığı kullanan yöneticilerin aldıkları kararlara ve emirlere uymayı görev bilirler. Bu otorite tipinde süregelen gelenek ve göreneklere göre hareket edilir.

Geleneksel otoritenin bir özelliği, arkasında yasal bir yaptırım bulunmamasıdır. 21.yüzyılın ilk çeyreğinde Suudi Arabistan, Kuveyt ve Fas’ın yönetim sistemi geleneksel otoriteye örnektir. İngiltere, İspanya, Hollanda ve Belçika gibi sanayileşmiş ülkelerde de kalıtsal sistem hala geçerliliğini korumaktadır. Ayrıca Britanya'da yazılı bir anayasa yoktur, gelenekler ve sözleşmelere dayalı anayasal bir otorite vardır.

Karizmatik Otorite Nedir?

Weber’in tanımladığı ikinci otorite tipi karizmatik otoritedir. Liderin olağanüstü gibi görünen özelliklerinden doğar. Burada iktidar kaynağı, bizzat liderin doğuştan sahip olduğu düşünülen özellikleridir. Büyük bir liderin ya da zor koşullar altında topluma yol gösterici olan bir önderin iktidar kökeninde, karizmatik otorite yer alır.

Kişiler otoriteye liderin sahip olduğu karizmadan dolayı hem itaat eder hem de saygı gösterirler. Lider, karizmasının etkisiyle kitlelerin algısında büyük bir etki bırakır. İktidara sahip olan her lider böyle bir karizmaya sahip değildir elbette. Tarihe dönüp bakarsak dünya üzerinde gelmiş geçmiş en büyük lider olan Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk karizmatik otoriteye en iyi örnektir. Hitler, Mussolini, Napolyon, Lenin, Gandhi, Sezar ve Fidel Castro gibi liderlerin de karizmatik otorite gücüne sahip olduğunu görürüz. Karizmatik otoriteye sahip liderlerin çoğunun bekar olması, bu karizmayı temsil edenlerin dünyadan kaçınılmaz bir şekilde ayrı durduklarını işaret eder.

Karizma o kadar güçlüdür ki, kitleler tek bir hareket veya tek bir cümlenin peşinden gidebilirler. Karizmanın yardımıyla otorite bu gücü kullanır ve insanlar da bunu kabul ederler. Karizmatik otorite sadece yasalarla desteklenen bir şey değildir. Karizma, herkese bahşedilmeyen özel bir armağanıdır. Gerçekte hangi otoriter gücün karizmatik veya yasal otorite olduğu da her zaman belli değildir. Hitler ve Mussolini rejimleri buna örnek verilebilir. Hitler ve Mussolini gibi otoriteler demokratik şekilde siyasi gücü ele aldıktan sonra karizmatik otoritenin desteğiyle liderlik etmişlerdir.

İlgili eğitim: Yöneticilik Ve Liderlik Eğitimi

Demokratik (Hukuksal) Otorite Nedir?

Demokratik (hukuksal) otorite ne yerleşmiş inançlardan, ne de olağanüstü özelliklerden kaynaklanır. Bu türden otoritede iktidarın kaynağını akıl ve kurallar meydana getirir. Kişiler kurallar çerçevesinde iktidara gelir, belirli sınırlar dahilinde yetkilerini kullanır ve belirli kurallara göre de iktidardan ayrılırlar. Bu otorite hukuk kurallarına uyduğu sürece meşrudur. Kişiler, yöneticilerin şahsına değil, makamına yani hukuki düzene itaat ederler.

Weber’in son otorite sınıflandırması olan demokratik otorite, neredeyse tüm modern devletlerde geçerli olan bir otoritedir. Legaldir çünkü anayasanın mevcut yasaları tarafından desteklenir. Yetki sahibi yapmak istediği her şeyi yasal dayanağa bağlı olarak gerçekleştirir.

Weber'in bu üç "meşru" otorite kaynağına, kaba kuvvete ve baskıya dayalı otorite de eklenebilir. Radikal rejim değişikliklerinin ilk başlangıç dönemlerinde, iktidarların temelini bu türden bir otorite oluşturur. Zamanla da diğer türler devreye girer.

Otorite Hangi Niteliklere İhtiyaç Duyar?

Amerikalı sosyoloji profesörü Richard Sennett "otorite" isimli kitabında otoritede bulunması gereken nitelikleri şu şekilde sıralar;

  • Güven, 

  • Üstün Yargılama Gücü, 

  • Disiplin Uygulama Yeteneği, 

  • Korku Uyandırma Kapasitesi.

Bu nitelikler kişinin güven duyma ve şefkat görme ihtiyaçlarından beslenirler. Sennet'e göre otorite temel bir ihtiyaçtır. Evet otorite hepimiz için temel bir ihtiyaçtır diyebiliriz. Otoritenin olmadığı yerlerde kaos ortaya çıkar. Her grubun ve organizasyonun otoriteye ihtiyacı vardır. Kontrol en basit organizasyonlarda bile olması gereken bir unsurdur. Burada önemle üzerinde durulması gereken nokta, bir yandan otoritenin ihtiyaç olduğu diğer yandan da hem otoritenin hem de ona sorgusuzca itaat edenlerin mantık dışı işler yapabilecekleri ihtimalidir.

Bugün içinde yaşadığımız şirketlerin de buna benzer zaafları var. Şirket yöneticisi yetkiyi eline aldığı zaman, gerçekte sahip olmadığı birçok niteliği kendisinde doğal olarak varmış gibi düşünmeye başlar. Örneğin şirkette her olup bitenden haberdarmış gibi hisseder kendini. Bir çok konuda yeterli bilgisi varmış gibi düşünmeye başlar.

Kendi ihtiyaç ve önceliklerine, yöneticisi olduğu insanların ihtiyaç ve beklentilerinden daha fazla odaklanır. Bir konuyu dinlemeye başladığında o konunun tüm boyutlarını algıladığını ve karar verebilecek donanıma sahip olduğunu zanneder. Çoğu şirket yöneticisi, sahip olduğu lider koltuğunun kendi zeka katsayısını arttırdığı yanılgısına kapılır.

Kişinin zaafları anlaşılmayacak şeyler değil elbette. Ancak iyi bir liderliğin görevi mevki, unvan gibi ayrıcalıklara sahip olması değil, sahip olduğu yetki ve imkanlarla kimlere hangi yararı ürettiğidir. Lider olmak isteyen bir insan kendine, "hangi ayrıcalıklara ulaşacağım?” sorusunu değil, “gerçekten insanlara faydam dokunacak mı?” sorusunu sormalıdır. Bir şirketi veya bir ülkeyi yöneten kişi, ne kadar çok olumlu neticeye varırsa, o kadar etkili bir liderdir.

Unutmayın ki iyi bir yöneticinin otoritesi, sahip olduğu unvandan değil; insanların onun bilgi, birikim ve deneyimine duydukları saygıdan ve onun otoritesine gönüllü rıza göstermelerinden kaynaklanır.

Geleneksel Otorite, Geleneklere bağlı olan ve toplumsal düzenin kolay kolay değişmediği otorite türü, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Fas’ın yönetim sistemi, Britanya'nın anayasal düzeni, Karizmatik Otorite, Liderin olağanüstü gibi görünen özelliklerinden doğan otorite türü, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, Hitler, Mussolini, Napolyon, Lenin, Gandhi, Sezar, Fidel Castro, Demokratik (Hukuksal) Otorite, İktidarın kaynağını akıl ve kuralların meydana getirdiği otorite türü Bu otorite hukuk kurallarına uygun olduğu sürece meşrudur, Çoğu demokratik ülkede görülen otorite türüdür, Kişisel Otorite, Kişinin kendi yeterliliğine, bilgi ve becerisine dayanan otorite tipi, Bir doktorun sağlık konusundaki otoritesi, bir öğretmenin konusundaki otoritesi gibi, Profesyonel Otorite, Bir kişinin ya da grubun uzmanlık alanlarından gelen otorite tipi, Bir avukatın hukuk konusundaki otoritesi, bir mühendisin teknik konulardaki otoritesi, Moral Otorite, Bireyin kişisel değer ve inançlarından ve genellikle ahlaki norm ve değerlerden kaynaklanan otorite türü, Bir aile reisinin ailedeki otoritesi, bir din adamının dini konulardaki otoritesi, Etki Otoritesi, Bir kişi ya da grubun diğerleri üzerinde belirgin bir etkisi varsa, bu etkiye dayalı bir otorite türü, Bir liderin veya ünlü bir kişinin toplum üzerindeki etkisi, bir şirketin pazar üzerindeki etkisi, Güç Otoritesi, Bir kişi ya da grup, kazanç, statü, hizmetler veya özellikle silahlı güçler gibi başkalarına dayanacak bir tür ödül veya yaptırım sağlayabileceğine dayalı bir otorite türü, Bir devletin vatandaşlarına sunabileceği hizmetler ve yaptırımlar, bir patronun çalışanları üzerindeki otoritesi, Bilgi Otoritesi, Bir kişi ya da grubun, belirli bir konuda bilgili ve yetenekli oldukları algısı üzerine dayalı otorite türü, Bir bilim insanının bilim çevrelerindeki otoritesi, bir yazarın edebiyat dünyasındaki otoritesi, Yasal Otorite, Belirli bir yasal statü, rol veya pozisyona sahip olan kişi veya grupları tanımlayan otorite türü, Bir polis memurunun yasal otoritesi, bir devlet başkanının veya hükümetin otoritesi
otorite ne demek otorite türleri max weber
Bu fotoğrafta siyah beyaz çizgili, uzun kollu gömlek giyen bir kadın görülüyor. Koyu renk saçları yüzünden geriye doğru toplanmış ve ela gözleriyle dümdüz karşıya bakıyor. Yüzünde kendinden emin bir ifade var ve dudakları hafifçe ayrılmış. Köprücük kemiği görünüyor ve ince bir vücuda sahip. Arka plan düz beyaz bir duvar ve kadın duvarın önünde kollarını kavuşturmuş bir şekilde duruyor. Kıyafetini bir çift siyah, topuklu bot tamamlıyor ve elleri birkaç gümüş yüzükle süslenmiş. Yirmili yaşlarının sonlarında olduğu anlaşılıyor ve kıyafeti ona rahat ama şık bir görünüm veriyor.
Neslihan Koçak
Blog Yazarı

Henüz öğrenciyken Facebook'un ilk yıllarında film eleştirileri yaptığı sinema kulübü kurdu ve yönetti. Çektiği fotoğraflara yazılar yazdı, yazılara fotoğraflar çekti. 15 yıl telekomünikasyon sektöründe görev aldı. Kurumsal iş hayatı, işyerinin kapanması sebebiyle sona erdi. Yazıya olan tutkusunu ilerletmeye karar verdi. 

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Görüntüde takım elbiseli ve kravatlı bir adam yer alıyor. Birkaç mikrofonun önünde duruyor ve mikrofonlara konuşuyor. Beyaz gömlek ve takım elbise ceketi ile siyah bir kravat takıyor. Yüz ifadesi ciddi ve elindeki göreve odaklanmış görünüyor. Arkasında yeşil harflerle yazılmış beyaz bir tabela, mavi harflerle yazılmış beyaz bir tabela ve beyaz harflerle yazılmış kırmızı bir tabela vardır. Adamın sağında, üzerinde etiket olan bir mikrofonun yakın çekimi yer almaktadır. Arka planda kahverengi arka planlı ve beyaz metinli bir tabelanın yakın çekimi var. Görüntüdeki adam çekimin odak noktasıdır ve bir konuşma ya da duyuru yapıyor gibi görünmektedir.
Beden Dili

Siyasilerin Beden Dili

02 Temmuz 2019
Bir adam loş bir odanın zemininde bağdaş kurmuş oturmaktadır. Üzerinde siyah bir gömlek var ve önündeki ahşap masanın üzerine yerleştirilmiş bir kitaba bakıyor. Masanın üzerinde birkaç başka kitap ve beyaz bir fincan var. Arkasında, üzerinde beyaz yazılar olan siyah bir podyum vardır. Yanındaki duvarda siyah zemin üzerine yazılmış beyaz bir rakam ve siyah zemin üzerine yazılmış beyaz bir harf var. Adamın yüzünde rahat bir ifade vardır ve kameraya doğru gülümsemektedir.
İkna Teknikleri

Psikolojik İkna Teknikleri

07 Ekim 2021
Mavi kazak giyen bir kadının yakın çekimi. Parmağını ağzına götürmüş, dudakları hafifçe ayrılmış, gözleri kapalı. Sarı saçları arkaya toplanmış, yüzü arka plandaki ışıkla çerçevelenmiş. Parmağını uzatmış ve tırnağı açık pembeye boyanmış. İşaret parmağı dudaklarına dokunuyor, sanki derin düşüncelere dalmış gibi. Kamera onu düşünceli bir anında yakalamış.
Beden Dili

Beden Dili Ve Yönetimi

01 Ekim 2019
Bu görüntü SEO (Arama Motoru Optimizasyonu) hakkında bir çevrimiçi kursu yansıtıyor. Bir ekranın önünde konuşan takım elbiseli bir adam görülüyor. Adam gözlük ve kahverengi bir gömlek giyiyor ve sağ eliyle bir şeyi işaret ediyor. Arka planda, beyaz metinli bir tabelanın yakın çekimi ve beyaz zemin üzerinde sarı bir sayı var. SEO eğitimi ve kursları, işletmelerin web sitelerini ve içeriklerini arama motorları için nasıl optimize edeceklerini daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir. Doğru SEO teknikleri sayesinde işletmeler arama motoru sonuç sayfalarında daha üst sıralarda yer alarak web sitelerine daha fazla trafik çekebilir ve daha fazla müşteri kazanabilirler. SEO kurslarının yardımıyla işletmeler, anahtar kelimeleri stratejik olarak nasıl kullanacaklarını, arama motoru algoritmalarına hitap eden içerikleri nasıl oluşturacaklarını ve çevrimiçi pazarlamanın nüanslarını nasıl anlayacaklarını öğrenebilirler.
4.9
(28)

SEO Eğitimi

11 Konu5 Saat
Gözlüklü ve kırmızı ceketli beyaz bir adam mavi bir duvarın önünde durmaktadır. Yüzünde ciddi bir ifadeyle dosdoğru ileriye bakıyor. Saçları kısa ve kahverengidir ve gözleri gözlüklerin arkasında gizlidir. Kırmızı ceketinin altında açık mavi bir gömlek, siyah pantolon ve siyah ayakkabılar giyiyor. Kollarını önde kavuşturmuş ve ayaklarını hafifçe açarak ayakta duruyor. Yirmili yaşlarının sonunda ya da otuzlu yaşlarının başında gibi görünüyor.Yemliha Toker
5500
 Bu online kurs ile iş iletişiminizde ikna tekniklerini nasıl kullanacağınızı öğrenin.
5
(141)

İkna Teknikleri Eğitimi

14 Konu5 Saat