AnasayfaBlogKoku Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

Koku Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?

14 Temmuz 2021
Koku Uzmanı Nedir? Ne İş Yapar?

Koku gündelik hayatımızın ayrılmaz parçalarından biri. Yediğimiz yemekten, içtiğimiz çaya, öksürük şurubundan ilaçlara, çiçeklerden parfümlere kadar hemen her nesneye has bir koku var. Öyle ki insanın da kendine has kokusu mevcut. Türk Dil Kurumunun sözlüğünde koku, “Nesnelerden yayılan küçücük zerrelerin burun zarı üzerindeki özel sinirlerde uyandırdığı duygu.” ifadeleriyle tanımlanıyor. Koklamak insanın beş duyusundan biri ve kişinin nefes alması sebebiyle günde 23 binden fazla koklama yaptığı söyleniyor. Hayatın bu kadar içinde olan koku üzerine yeni meslek kabul edilen bir meslek var: Koku uzmanı. 

Koku uzmanlığının meslek olarak kabul edilmesinde Koku Kültürü Derneği’nin çalışmaları etkili oldu. Bu sebeple de mesleğe dair bilgileri paylaşmadan önce, Koku Kültürü Derneği’yle ilgili küçük notlara göz atalım.

Koku Kültürü Derneği; Türkiye’nin ilk parfümeri Vedat Ozan, Bihter Türkan Ergül, Deniz Çelik ve Ayten Altıntaş girişimleri ile 2017 yılında kuruldu. Sonrasında mesleğin standartlarını belirlemek amacıyla çeşitli çalışmalar yürüttü ve bu çalışmalara devam ediyor. Ayrıca koku kültürünü geliştirmek için de farklı projelere öncülük ediyor. Ülkemizdeki endemik bitki çeşitlerinin sayısı koku alanının gelişmesinin gerekçeleri arasına girebilir. Koku Kültürü Derneği de sadece ülkemizde yetişen çiçek türleriyle ilgili projeler yapıyor. Dünya üzerinde sadece ülkemizde; Şanlıurfa’da yetişen siyah gül, Isparta’da yetişen kırmızı gül gibi çiçeklerinin koku yağlarını çıkarmak, bu alanı geliştirmek ve bağlı meslek gruplarının oluşmasına öncülük etmek derneğin amaçları arasında yer alıyor. Gençlerin kokuya olan ilgileri artırmak ve yeni koku uzmanlarının yetişmesine destek olmak da derneğin amaçlarından.

Koku Uzmanı Nedir?

Koku uzmanlığı Koku Kültürü Derneği’nin girişimleri ve çalışmaları sonucunda 2019 yılında meslek olarak kabul edildi. Hayatımıza yeni giren bu meslek dalı kozmetik sektörüyle özdeşleşmiş olsa da koku uzmanı, koku olan her yerde çalışabilir.

Koku insanlık tarihi kadar eski ancak bu alanda yapılan çalışmalar ise çok yeni. 1980’lerden sonra çalışılan çok yeni bir alan. Son yıllarda yapılan çalışmalar ise yoğun. Kokuyla ilgili dil çalışmaları, sosyoloji ve temizliğin tarihi üzerine yapılan çalışmalar var.

Koku uzmanı; kokuyu tanıyan, koku konulu bütün bilgilere sahip meslek profesyonelidir. Koku uzmanlığı ve parfümerlik alanında kariyer yapmak isteyenlerin bazı becerilere sahip olması beklenir. Kişinin kokular üzerine ilgili ve koku duyusunun gelişmiş olması önem arz eder. Unutulmaması gereken ise koku duyusunun geliştirilebilir olduğu. 

  • Koku değerlendirme süreçlerini yürütmede yetkin becerilere sahip olmalıdır.

  • Yaratıcı bir kişiliğe sahip olmalı ve bu alandaki uzmanlığını ve bilgisini kullanarak yeni ve benzersiz kokular geliştirebilmelidir.

  • İletişim becerileri sergileyerek etkin iletişim kurmalıdır.

  • Bağımsız çalışabilmelidir. 

  • Stres altında çalışabilme yetkinliğine sahip olmalıdır. 

  • Koku geliştirme endüstrisindeki yenilikleri takip etmelidir.

  • Koku laboratuvarının günlük işlevlerini etkin şekilde yürütülmesini sağlamaktır.

  • Gerekli durumlarda eğitim verebilecek şekilde kendini yetiştirmelidir.

Koku Uzmanı Ne İş Yapar?

Koku uzmanlığı dünyada olduğu gibi ülkemizde de oldukça yeni bir alan. Koku uzmanı kokunun bulunduğu bütün sektörlerde çalışabilir. Kozmetik sektörü bu sektörlerin başında gelse de gıda alanı ve ilaç sanayi de çalışılabilecek sektörlerden. Koku uzmanı; kokunun tasarımından, üretimine ve müşteriye ulaşmasına kadar bütün süreçlerde görev alır. Müşterilerle etkili iletişim kurmak, eğitim programları düzenlemek, ürünlerin özelliklerini tanıtmak, satış etkinliklerine katılma ve müşterileri bilgilendirmek koku uzmanının temel sorumlulukları arasındadır. Koku uzmanı danışmanlık yapar. “Koku uzmanı ne iş yapar?” sorusunun cevabını şöyle sıralamak mümkündür: 

  • Müşterilere doğru koku için yol gösterir.

  • Gelen talepler üzerine yeni kokular üretir. 

  • Zaman zaman kişiye özel kokular tasarlar.

  • Müşterinin hoşlandığı koku türleri hakkında bilgi alır.

  • Müşterinin kokuyu kulanım yeri, zamanı ve amacı hakkında bilgi alır. 

  • Belirlediği kokunun kullanım özelliklerini açıklar. 

  • Müşteriye karar verdiği kokunun tarihçesi ve kullanım özellikleri hakkında bilgi verir.

  • Koku algısını etkileyen durumları ayırt eder. 

  • Hazırlanacak kokuya uygun malzeme ve ekipmanları seçer.

  • Kokuya ait laboratuvar raporuyla ilgili bilgiler verir.

  • Uçucu yağların elde edilme yöntemleri konusunda bilgi sahibidir. 

  • Hazırlanan kokuyu istenildiği gibi detaylandırır.

  • Çalışma ortamındaki koku şişelerinin güneş ışığı almamasını sağlar. 

  • Koku kâğıtlarını hazırlar. 

  • Çiçeksi, narenciye, odunsu ve baharat gibi koku örneğinin temel grupları hakkında bilgi sahibidir. 

Koku Uzmanı Maaşları

Koku uzmanı maaşlarıyla ilgili bilgilere geçmeden koku hammaddesinin ticari hacmiyle notları paylaşmak gerektiğini düşünüyorum. Koku hammaddesinin ekonomik hacminin 25 milyar dolar civarında. Dünyadaki koku uzmanlarının parfümerlerin sayısının bini geçmediği biliniyor. Ülkemizde ise çok daha az. Vedat Ozan 2019 yılında Podcast üzerinden yaptığı bir söyleşi de ülkemizdeki koku uzmanı sayısının 20 civarında olduğunu söylemişti. 

Koku uzmanlığı alanının gelişebilmesi için talebin olması gerekiyor. Ülkemizde özgün koku tasarımı alanı çok az. Tasarımın az olmasıyla doğru orantılı bir şekilde koku uzmanına talep de az. Türkiye’deki koku uzmanlarının, parfümerlerin maaşlarıyla ilgili ise net bilgiler yok. Dünyadaki parfümerlerin yıllık kazançlarının 50000 dolar üzerinde olduğu kaynaklarda yer alan bilgilerden. Koku Uzmanı Vedat Ozan’a göre, “Koku duyusu üzerinden yeni şeyler keşfetmek mümkün. Belki cüzdanınız kabarmaz ama yüreğiniz kabarır. Manevi olarak fazlasıyla tatmin sağlıyor.”

Koku Uzmanı Nasıl Olunur?

Koku uzmanı nasıl olunur?” sorusuna verilebilecek iki farklı cevap bulunuyor. Birincisi bu alana ilgisi olan bireyin kendi çabaları; araştırma ve okuma yapması. Kaynakların azlığı sebebiyle kendi kendine öğrenme süreci oldukça uzun ve meşakkatli.

İkinci yöntem ise dünyanın tek parfümer okulunda eğitim almak. Fransa’daki okulun adı ISIPCA. Okulda yüksek lisans yapabilmek için biyoloji ve kimya bölümlerinden mezun olmak gerekiyor. Ayrıca okulun kontenjanı da oldukça az. Fransa’daki okulda eğitim almanın zor olduğu da unutulmamalı.

Kendi çabalarıyla koku uzmanı olmak isteyen kişilerde ise eğitim şartı bulunmuyor. Kişinin koku alanına ilgili olması ve neden bu alanda kariyer yapmak istediği bilmesi en önemli şartlar. Kendini yetiştiren koku uzmanlarının Koku Uzmanı Mesleki Yeterlilik Belgesini alması gerekiyor. Bu belge için bir sınav düzenleniyor. Sınavda koku tarih ile ilgili teorik bilgilerin yanı sıra uygulama da yapılıyor. Bu belgeyi alabilmeleri için adayların sınavlarda başarılı olmaları gerekmektedir. Koku Uzmanı Mesleki Yeterlilik Belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır. Koku uzmanlığı alanında gelişmek için deneyim olmazsa olmazlardan.

Koku Uzmanı Koku Uzmanı nedir Koku Uzmanı ne iş yapar Koku Uzmanı maaşları Koku Uzmanı nasıl olunur
Neşe Polat
Neşe Polat
Blog Yazarı

Bayburt'ta doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu. Medya sektöründe çalıştı. Yayınevlerinde editörlük yaptı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
NLP eğitimi ve sertifikası
5
(40)

NLP Eğitimi

26 Konu10 Saat
Buket GüngenBuket Güngen
230105
Stres Yönetimi Eğitimi
4.5
(21)

Stres Yönetimi Eğitimi

6 Konu5 Saat
Ders EğitmeniDers Eğitmeni
14059
Yaşam Koçluğu Eğitimi
5
(15)

Yaşam Koçluğu Eğitimi

19 Konu16 Saat
Buket GüngenBuket Güngen
360150