Published on: 30 Mayıs 2019 Konuk Yazar 0 Yorum
Okuma Sayısı : 2571

İş güvenliği yapılan işten kaynaklanabilecek her çeşit sağlık sorununu önlemeyi hedefleyen çalışmaların tümüne verilen isimdir. Ülkemizde bu kavram, yalnızca ücret karşılığı çalışılan yerlerde öne çıkmasına rağmen dünya genelinde yaşamın her anında önemle vurgulanmaktadır.

Bir faaliyetin ‘iş’ olarak tanımlanabilmesi için yalnızca çalışma hayatının dâhilinde olması gerekmiyor, günlük hayatta yaptığımız her türlü etkinlik de ‘iş’ olarak adlandırılabileceğinden, iş güvenliği yani aslında daha doğru tabiriyle yaşam güvenliği ile birebir yakından ilişki içerisindedir.

iş sağlığı, iş güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği

İş Güvenliği Neden Gereklidir?

İş güvenliği yapılan işler ya da çalışma ortamı nedeniyle iş kazası yaşanma ihtimalini minimum seviyeye indirmeyi ve meslek hastalığının meydana gelmesini önlemeyi amaçlar. Bu nedenle, iş güvenliği olmaması durumunda ortaya çıkabilecek telafisi mümkün olmayan problemlerin önüne geçmek, zorun da ötesinde imkânsızdır.

Türkiye’de İş Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi

Cumhuriyet öncesi dönemde usta - çırak ilişkisi söz konusu olduğundan ustanın çırağa işini doğru öğretmesinin, işten doğabilecek uygunsuzlukların önüne geçebilmek için yeterli olduğu inancı hâkimdi. Dolayısıyla, iş güvenliğine dair bir uygulama yoktu. Yapılan ilk düzenleme olan 1865 tarihli Dilaver Paşa Nizamnamesi, Ereğli Kömür Havzası’nda uygulanmıştır.

100’e yakın madde içeren nizamname, günlük 10 saat çalışma gerekliliğini öne sürmüş, işçilere dinlenme süreleri verilmesi, yatacak yer sağlanması, ücretlerinin ödenmesinin önemi gibi başlıklara yer vermiştir. 1869 tarihli Maadin Nizamnamesi’nde iş güvenliğine dair hususlara daha fazla yer verilmiştir.

1876 yılında yürürlüğe giren Mecelle’de iş güvenliği ile ilgili olarak işçinin işverenin kusuru sonucu zarara uğraması durumunda, işverene bu zararın tazmin zorunluluğu doğmuştur. 1921 tarihli Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amalesinin Hukukuna Müteallik Kanun, 1923 tarihli İzmir İktisat Kongresi’nde alınan kararlar, 1924 tarihli Hafta Tatili Kanunu, 1925 tarihli Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, 1926 tarihli Borçlar Kanunu, 1930 tarihli Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve 1936 tarihli İş Kanunu ile iş güvenliği alanında büyük adımlar atılmıştır. 

Son olarak; 20.06.2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile iş güvenliği yasal bağlamda son şeklini almıştır.

Türkiye’de İş Güvenliği Uygulamaları

Sektör irdelendiğinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının kendilerine geniş bir iş alanı edindikleri alenen görülmektedir. Ancak önemli olan husus ‘uzman’ sıfatını kazanabilmiş olmak değil yapılan işin hakkını tam anlamıyla verebilmektir. Bir uzmanın görev tanımı, yetkilendirildiği firmanın üst yönetimine sorumlulukları hakkında bilgi vermekle sınırlı kalmaz.

iş sağlığı, iş güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği

Sıkı bir uygulama takibi ve gerekirse uygunsuzluk durumunda yasal yaptırım yoluna gitmeye dayanır. Aynı şekilde iş yeri hekimlerinin salt görevi, işe alımda personele ait sağlık kayıtlarını incelemek olmamakla birlikte, çalışma ortamının çalışan sağlığı açısından risk teşkil edip etmediğini belirlemek ve gerekli uygulamaların gerçekleştirilmesini sağlamaktır.

Hiçbir yasal zorunluluk, sırf yasal olduğu için yerine getirilmemeli, zaten gerekli olduğu için yasal zorunluluğa dönüştürüldüğü unutulmamalıdır. Hiçbir bilimsel veri teoriden ibaret olarak kalmamalı, işaret edilen gereklilikler uygulamaya geçirilmelidir. Ne yazık ki ülkemizde iş güvenliği bilinci tüm firmaları dâhil etmemekle birlikte - tam olarak yerleşmemiştir. Önemli olan, iş kazası geçirildiğinde bunun büyük bir probleme yol açmadan örtbas edilmesi ya da ortadan kaldırılması değil, iş kazası yaşanmaması için çaba gösterilmesidir.

Dünyanın her yerinde böyledir ki; kendisine değer verildiğini hisseden her personel, işine daha sıkı sarılacak ve hem işveren hem de işçi açısından maddi ve manevi çok daha kazançlı bir çalışma ortamı sağlanacaktır.  Kazaların üstünü, iş güvenliğinin ise altını çizebildiğimiz bir dünya dileğiyle…

Yazar: Hatice Karataş

  • iş güvenliği ,
  • iş sağlığı ve güvenliği ,
  • iş sağlığı ,
  • iş güvenliği bilinci ,
  • iş sağlığı ve güvenliği kanunu
Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı