AnasayfaBlogİş Dünyası ve Protokol Kuralları
Video

İş Dünyası ve Protokol Kuralları

16 Nisan 2021
İş Dünyası ve Protokol Kuralları

Dr. Mesut Öztırak ile kurumsal iş hayatında bilinmesi gereken kurallar ve uyulması gereken protokol kuralları hakkında konuştuk.

Dr. Mesut Öztırak Kimdir?

İşletme lisans, insan kaynaklar yönetimi yüksek lisans ve ardından işletme yönetimi doktora. Yaklaşık 10 yıldır eğitim sektöründeyim. İstanbul Aydın Üniversitesi ve İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde çalıştım. Eğitmenlik devam ederken projelerde yol aldım. Son olarak bir üniversitenin kariyer merkezini kurdum aynı zamanda akademik kadrodayım. Bilgi paylaştıkça çoğalıyor. Eğitimleri vermeye de devam ediyorum. 

Protokol Nedir? Türkiye’deki Tarihçesinden Bahsedebilir Misiniz?

En temel anlamıyla; resmi ilişkilerde törenlerde öncelik sonralık kuralı, biçimsel davranış sergileme ve uyulması gereken davranışlar bütününe protokol diyoruz. Tarihçesine baktığımızda da epey eski. Adabı muaşeret deniliyormuş. Arapça bir kelime. Adap davranış güzelliği anlamına geliyor. Muaşeret de bir arada yaşama sanatı. Birleştirdiğimizde de güzel yaşama, edepli yaşama ve hoş yaşam sanatı diyebiliriz. Temelinde yasal zorunluluklarımız yok. Köy enstitülerinde kullanılmış. Osmanlı zamanında protokolle ilgili çeşitli öğretiler bulunmakta. Kanuni Sultan Süleyman, devlet büyüklerine saygı, resmi kıyafet ve padişahın üzerine kabulü anlatırmış. Bu şekilde başlayıp günümüze gelmiş.

Protokol Nerelerde Geçerlidir?

Resmi ilişkiler, ulusal kurumsal anlamda öncelik sonralık. Milli, resmi davetlerde, törenlerde geçerli. Devlet adamları, siyasi protokol, üst düzeylerin karşılanması, toplantı protokolü. Ulusal protokol kuralları, kamusal protokol kuralları ve kurumsal protokol kuralları da var. 

Protokol Kuralları Hangi Sektörlerde Daha Sık Uygulanıyor?

Hemen hemen her sektörde protokol bilgisi olması gerekiyor. Öncelikle yapacak olursak turizm sektörü çok önemli, havacılık sektörü, halkla ilişkiler görevlilerinin ve kamu gibi yüz yüze iletişimin hakim olduğu sektörde çalışan insanların kurallara hakim olması beklenir. 

Özellikle çok fazla karşılaştığımız doğru bildiğimiz yanlışlar var. Arz ederim ve rica ederim; arz kime, rica kime edilir? Ast üste yazarken arz eder. Yazışma diline baktığımızda da yazdığınız içerik hem sizi hem kurumu temsil ediyor. Kurumun görüşüne, ilkelerine beklentilerine uygun olarak e-posta adreslerini kullanmak gerekiyor.

İş hayatında üslup da önemli. Emretmek yerine “tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır” doğru. Empati yaparak bu iş benden istense nasıl tepki verirdim diye düşünmek lazım. Kurumda abi, kanka gibi ifadeler kullanılmamalı. Bey ve Hanım diye hitap etmeli. Maili yazarken de bu şekilde olmalı. 

Protokol Kurallarını Bilmenin İş Hayatındaki Artıları Nelerdir?

Siz bu eğitimi aldıktan sonra, bir şekilde sevilen sayılan ve aranan insan haline geliyorsunuz. Nitelikli, saygı görmeyi hak eden insanı ortaya çıkarıyor. Toplantı protokolü, burada da takım arkadaşlarımda nasıl düzgün örnek davranışlar sergileyebilirim? Sosyal yaşamımız var bizim; düğünlerde, törenlerde ne yapmam gerekir gibi kıstasların da olduğu bir eğitim. İnsanlara saygı göstermeyi, görgü ve nezaket kurallarını öğrenmiş olacaklar.

Protokol Kuralları İş Hayatının Töresidir Diyebilir Miyiz?

Diyebiliriz. Hepimiz mezun olup iş hayatına atılacağız. İş hayatına atılmadan bu eğitimi aldıysam; örnekleri görüp yapmama gerekiyor diyor. Topluluk içerisinde yüksek sele konuşmama, teşekkür etmeyi öğrenme gibi insanı insan yapan daha medeni varlık haline getiren program diyebilirim. 

Sosyal Davranış Kurallarıyla Protokol Davranış Kuralları Arasında Ne Gibi Farklılıklar Var?

Sosyal davranış kuralları daha çok görgü ve nezaket kuralları. Yasal zorunluluklar dışında sevgi ve saygıdan kaynaklı uyduğum kurallar. Protokol kuralları ise resmi oluyor. Devlet törenleri, askeri törenlerde gibi. 30 yaşındaki vali 80 yaşındakinden öncedir, resmi protokol kuralı. Sosyal davranış kurallarına baktığımda 30 yaşındaki biri 80 yaşındaki birine sırasını verebilir. 

Kuşaklar arası baktığımız da x kuşağı bu kurallara uymaya daha meyilliyken y ve z kuşağı sıkıcı buluyor. Hatta kılık kıyafet konusunda da zorunluluklar olduğunda kendini sıkıştırılmış hissediyor. Kurumsal şirketler bu durumlarda nasıl bir yol izlemelidir?

Şirketler hem çalışan bağlılığın yakalamak için kuşakların beklentilerine yönelik dönüşüme ayak uydurması gerekiyor. Z kuşağı ise tamamen bağımsız, dijital kuşak. Özel hayatımın kurumla ilgili yok diye düşünüyor. Kılık kıyafet yönetmeliği çatışmaya sebep oluyor. Çalışanın kuruma kattığı değer ne, emek ne? Bunları düşünmesi gerekiyor. 

Sosyal hayatta yazılı olmayan kurallar olarak adlandırılan görgü kurallarında da aslında hafiften protokol kuralları var gibi. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Sosyal yaşam; özünde hoşgörüye, alçakgönüllülüğe dayanıyor. Sosyal yaşamda herhangi yasal işlemle karşılaşmıyoruz ama ayıplanıyoruz. 

Protokol ve Sosyal Davranış Kuralları Eğitiminize Kimler Katılmalıdır?

En başta turizm ve havacılık çalışanları katılmalı. Halkla ilişkiler, iletişim fakültesi öğrencileri, hangi mesleği yaparsa yapsın herkesin gelmesi lazım ki diğerlerinden farklılaşsın iş hayatında. Hukuk öğrencisi de adalet öğrencisi de gelebilir. İnsanla iç içeyiz. 

Katılımcılar Daha Sonrasında Ne Gibi Farkındalıklar Yaşıyor?

Doğru bildikleri yanlışların farkına varıyorlar. Daha medeni, daha sevecen ve saygılı insanlar haline geliyorlar. 

Enstitüde toplam 4 eğitiminiz var. Protokol ve Sosyal Davranış Kuralları Eğitimi, Kurumsal Yaşam ve İletişim Yönetimi, Kişisel Marka Yönetimi Eğitimi ve Dünya Kültürleri ve Destinasyonları. Eğitimlerinizin içeriğinden bahseder misiniz?

Kurumsal Yaşam ve İletişim Yönetimi eğitiminde İletişiminin tanımını yapıyoruz. Bu eğitimi hazırlamamdaki amaç, stres yönetimi, farkındalık kazanma, zaman yönetimi gibi kurumsal yaşamada var olabilmek için birçok konuya değiniyoruz. 

Dünya kültürleri ve destinasyonları eğitimi İstanbul İletme Enstitüsü’nde tek. Başka yerde yok. Dersi alanlar evrensel bir insan olacaklar. İnsanlığı daha çok tanımış olursunuz gibi artıları olacak eğitimin. 

Kişisel marka yönetimi eğitimine geldiğimizde alınca faydası olsun diye oluşturuyorum eğitimleri. Her insan birbirinden farklı. Yurt dışında popüler bir eğitim. Ülkemizde yok denecek kadar az. Herkes aslında bir markadır. Önemli olan markanın farkına varmaktır. 
Önemli olan okul için değil yaşam için öğrenmek. Sertifika almak için almak değil, alınan eğitimi yaşamda uygulamak. 

Kamu ve Kurumsal Alanda Çalışan ya da Çalışacak Olanlara Neler Önerirsiniz?

En temel diksiyon ve beden dili eğitimi çok önemli. Topluluk önünde konuşma becerisi insana çok fazla şey kazandırıyor. Sunum becerileri eğitimleri olmazsa olmaz. Alanınızla ilgili eğitimlerle de uzmanlaşmalıyım. 

Protokol Nedir?

En temel anlamıyla; resmi ilişkilerde törenlerde öncelik sonralık kuralı, biçimsel davranış sergileme ve uyulması gereken davranışlar bütününe protokol diyoruz.

Protokol Kuralları Hangi Sektörlerde Daha Sık Uygulanıyor?

Hemen hemen her sektörde protokol bilgisi olması gerekiyor. Öncelikle yapacak olursak turizm sektörü çok önemli, havacılık sektörü, halkla ilişkiler görevlilerinin ve kamu gibi yüz yüze iletişimin hakim olduğu sektörde çalışan insanların kurallara hakim olması beklenir. 

Protokol Kuralları İş Hayatının Töresidir Diyebilir Miyiz?

Diyebiliriz. Hepimiz mezun olup iş hayatına atılacağız. İş hayatına atılmadan bu eğitimi aldıysam; örnekleri görüp yapmama gerekiyor diyor. Topluluk içerisinde yüksek sele konuşmama, teşekkür etmeyi öğrenme gibi insanı insan yapan daha medeni varlık haline getiren program diyebilirim.

protokol
Konuk Yazar
Konuk Yazar
Blog Yazarı

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.