Close
Mobil Menu Bars

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü

16 Ekim 2020, 849 defa okundu.
Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü
Fars Dili ve Edebiyatı, Farsça, Lisans, Üniversite, İran, Edebiyat Fakültesi,

Dünya üzerinde halen konuşulan en eski dillerden biri de "Farsça"dır. Farsça denilince akla ilk gelen ülke İran’dır. İran başta olmak üzere Tacikistan ve Afganistan konuşulur ve yazılır. Ayrıca Basra Körfezi ülkelerinde de Farsça konuşulduğu bilinir. Edebiyatla özdeşleşen diller arasındadır. Pers Hint- Avrupa dil ailesine mensuptur. Geçmişi Pers İmparatorluğu’na dayanır. Köklü ve zengin bir dildir. Öyle ki, yazıya geçişi bile 3 bin yıla yakındır. Farsça'nın günümüzde kullanılan halini alması ise 8.yüzyıla dayanır. Yani Farsça bilen biri o dönemdeki eserleri rahatlıkla okuyabilir. Prof. Dr. İlber Ortaylı’ya göre okumuş herhangi bir İranlı 1200 yıl önceki atalarıyla buluşabilse çok rahat konuşur hatta yazışır.

Farsça ile Türklerin ilişkisi İslamiyet’ten öncesine dayanır. İslamiyet ile birlikte daha geniş ölçüde benimsenir ve yaygınlaşır. Gazneliler ve Selçuklular döneminde saray dili olarak kullanıldığı tarihi kaynaklarda yer alır. İnanç, kültür ve coğrafya beraberliği sebebiyledir ki Osmanlı Türkçesi'nde Farsça ve Arapça kelimeler bulunur. Bu etkileşim tek taraflı değildir. Türkçenin Farsçadan etkilendiği kadar Farsçanın da Türkçeden etkilendiği kabul edilir. Atalarımızın özellikle şairlerimizin Farsça şiiri benimsediği de tarihten öğrendiklerimiz arasındadır.

Farsçanın 19’uncu yüzyılda Enderun’un yanı sıra Mülkiye ve Galatasaray gibi modern okullarda öğretildiğini yazılı eserlerden okuduğumuz bilgilerdendir. İlber Ortaylı; yıllar önce kaleme aldığı köşe yazısında Farsçanın Türkler için önemli olmasının sebeplerini anlatır. Ortaylı, günümüzde Farsça eğitimin ihmal edildiğini dikkat çeker. Kültürümüzün önemli bölümünü “İran”sız anlayamayacağımızdan söz eder. Türk tarihi ve kültürünü daha iyi araştırmak için Farsçaya ihtiyaç vardır. Tam da bu nedenden ötürü Fars Dili ve Edebiyatı bölümü önem kazanır.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Nedir?

Türkiye’de Fars Dili ve Edebiyatı bölümünde eğitim veren beş devlet üniversitesi bulunuyor. 4 yıllık lisans eğitimi veriliyor. Bölüm, üniversitelerde Edebiyat Fakültesi’nin çatısı altında yer alıyor. Diğer 4 üniversiteden farklı olarak Ankara Üniversitesi’nde Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde. Fars Dili ve Edebiyatı bölümü “dil” puan türüyle öğrenci kabul ediyor.

Üniversitelerin sitelerinde Fars Dili ve Edebiyatı bölümü tanıtılırken, Farsçanın tarih boyunca Türk kültürüyle yoğrulduğuna dikkat çekiliyor. Eğitim sonunda dile hakim; Farsça yazılmış eserleri inceleyecek, ortak kültürü araştıracak ve tanıtacak “filologlar” yetiştireceği ifade ediliyor.

Filologlarının yetiştirilmesi için de fakültelerde Farsçanın tarihi, edebi eserleri ve yapısı inceleniyor. Dünyanın en eski edebiyat dillerinden biri olan Farsçanın tarihine ışık tutarak; bu zengin kültürü gelecek nesillere ulaştırmak eğitimin amaçları arasında sayılıyor. Bölüm mezunlarının dili yetkin kullanmakla birlikte Fars edebiyatı, tarihi, İran Tarihi ve kültürü konusunda da bilgili olmaları hedefleniyor. Fars dili ve edebiyatı bölümünde lisansüstü eğitimler de var.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü İş İmkânları Nelerdir?

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunlarının çalışabileceği ilk alan özel sektördür. Dışişleri Bakanlığı’nın sitesinde yer alan bilgilere göre İran’dan ülkemize gelen turist sayısı 2 milyonun üzerinde. Bu da bölüm mezunlarına rehberlik yapabilecekleri anlamına geliyor. Kamu kuruluşları ve üniversiteler çalışabilecekleri yerler arasında sayılabilir. İş imkanı olan kamu kurumlarını listelemek gerekirse:

  • Dışişleri Bakanlığı,
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı,
  • Türk Silahlı Kuvvetleri,
  • Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü,
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü,
  • Emniyet Genel Müdürlüğü
  • Göç İdaresi Genel Müdürlüğü
  • Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü,
  • Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
  • Yazı İşleri Enstitüsü,
  • Yazma Eserler Kurumu
  • Kütüphaneler

Farsça 2019 yılı itibariyle liselerde seçmeli yabancı dil olarak da okutuluyor. Bu yıl ilk kez Van Anadolu İmam Hatip Lisesi Fen ve Sosyal Bilimler Proje Okulu’nda Farsça hazırlık sınıfı da açıldı. Liselerde Farsçanın yaygınlaşması bölüm mezunlarına yeni bir iş alanı açabilir. 

Türkiye’de yayıncılık sektörünün büyüklüğü de düşünülürse çevirmenlik de yapabilirler. Ayrıca ülkeler arasındaki ticari ilişkiler bölümünde de çalışabilirler.

Sinemaya da ayrı bir parantez açmak gerekir. Küreselleşen dünyada İran Sineması’nın hayranları da çoğalıyor. İran sinemasıyla birlikte Farsçaya olan ilginin de arttığı kabul edilirse filmler üzerinde yapılan çeviriler de yeni bir iş alanı olabilir.

Fars Dili ve Edebiyatı Mezunları Ne İş Yapar?

Eğitimini Fars dili ve Edebiyatı bölümünde tamamlayanlar, kamu kurumlarında mütercim-tercüman ve uzman olarak istihdam ediliyor. Kütüphanelerde eski yazma eserler bölümünde çalışabiliyor. Ayrıca üniversitelerde bilimsel çalışmalar da yapabiliyorlar. Mardin Artuklu Üniversitesi’nde bölüm mezunlarına “Fars Dili ve Edebiyatı Filoloğu” unvanı veriliyor.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Dersleri Nelerdir?

Fars dili ve Edebiyatı Bölümünde okutulan derslerden bazıları şöyle sıralanabilir:

  • İran Edebiyatı,
  • Klasik ve Modern İran Edebiyatı
  • İran Tarihi,
  • İran Kültürü,
  • Farsça Dilbilgisi,
  • Farsça Kaynak Bilgisi,
  • Farsça Konuşma ve Yazma
  • Türkçeden Farsçaya-Farsçadan Türkçeye Çeviri,
  • Anadolu Selçuklu Tarihi ve İran Edebiyatına Etkileri

İngilizce, Almanca ve Fransızca da bölümde okutulan dersler arasında. Farsça ve İran Edebiyatının yanı sıra Hint ve Romen Kültürü de ders programında yer alıyor. Tarihte Farsça konuşan Gazneliler, Karahanlılar ve Harzemşahlar da detaylı bir şekilde işleniyor. Eski metinlerle birlikte Modern metinler üzerinde de Farsça eğitimi yapılıyor.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Taban Puanları ve Sıralama

Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) kayıtlarına göre ülkemizde Fars Dili ve Edebiyatı bölümünün bulunduğu 5 üniversite var. Bu üniversiteler devlet üniversiteleri. İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Artuklu Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi bu bölümün bulunduğu üniversiteler. Fars Dili ve Üniversitesi Bölümü “dil” puanıyla öğrenci alıyor. Üniversitelerin toplam kontenjanı 195. Sayı az olmasına rağmen 2020'de sadece iki üniversite kontenjanlarını doldurabildi. 2020 taban puanları ise şöyle sıralanıyor:

  • İstanbul Üniversitesi, kontenjanı 80, taban puanı 280,423; sıralaması ise 51 bin 658.
  • Ankara Üniversitesi’nin kontenjanı 40. taban puanı 255,140 ve sıralaması ise 61 bin 186.
  • Selçuk Üniversitesi’nin (Konya) kontenjanı 30,
  • Atatürk Üniversitesi’nin (Erzurum) kontenjanı 25,
  • Artuklu Üniversitesi’nin (Mardin) kontenjanı ise 20.

Selçuk Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve Artuklu Üniversitesi’nde bölüm kontenjanı dolmadığı için taban puan ve sıralama bulunmuyor. 

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Nedir?

Fars Dili ve Edebiyatı, üniversitelerin Edebiyat Fakülteleri çatısı altında eğitim veren 4 yıllık lisans bölümüdür. Dil puan türüne göre öğrenci alır. Türkiye’de bu bölümün bulunduğu 5 üniversite vardır.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Bulunan Üniversiteler Hangileridir?

Ülkemizde Fars Dili ve Edebiyatı bölümü bulunan yükseköğretim kurumları devlet üniversiteleridir. Bu üniversiteler: İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi ve Artuklu Üniversitesi. Bu üniversitelerde yüksek lisans eğitimi de vardır.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü İş İmkânları Nelerdir?

Dışişleri bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli kamu kuruluşlarında mütercim-tercüman ve uzman olarak çalışabilirler. Üniversitelerde akademik kariyer ve özel sektörde çevirmenlik de iş imkânları arasında sıralanabilir. Liselerde Farsçanın seçmeli ders olarak okutulması bölüm mezunlarına yeni bir iş alanı açabilir.

Bu yazıyı beğendiysen
şimdi paylaş!
Blogger
Özgeçmiş

Bayburt doğumlu olan Neşe Polat, Pınargözü köyünün üniversite okuyan ilk kızı. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema bölümü mezunudur. Medya sektöründe çalıştı. Yayınevlerinde editörlük yaptı.

Devamı
Yorumlar(0)
Ortalama Değerlendirme 5

Yorum yapabilmek için Oturum Aç'manız gerekmektedir.

Yorum yapılmamış, yapan ilk sen ol!