Çocuk psikiyatrisi; ağırlıklı olarak hastalıklar meydana gelmeden önlemler alınmasını sağlar ve temel amacı da budur. Daha önceden bir hastalık olmuş ise tedavi süreciyle ilgili planları yapar ve olabilecek en uygun tedaviyi uygular. Bu tıbbi disiplinin ele almış olduğu konular dahilinde; erişkin psikiyatrisi, pediatri uzmanı, çocuk nörolojisi, aile danışmanı, çocuk psikoloğu, dil ve gelişim ile yoğun işbirliği halindedir. İlgili yazımız çocuk psikiyatristi hakkında tanımlara yer vererek görev ve sorumluluklarına değindik.
Çocuk Psikiyatristi Nedir?
Tıp eğitimini tamamlamış bununla beraber çocuk ergen ruh sağlığı alanında uzmanlığını almış, çocukların ruh sağlığıyla ilgili sorunları çözen tıbbi sağlık personeli olarak gösterilmektedir. Ayrıca çocukların gelişim dönemlerinde meydana gelebilecek ruhsal, bilişsel, sosyal ve akademik alanlarda var olan bütün sorunlar çocuk psikiyatrisi alanını kapsamaktadır.
Büyüme dönemindeki gençler ve çocuklarda en başta gelişimsel, ailesel, çevresel ve toplumsal bütün olaylardan etkilenmektedir. Özellikle en kritik dönemler arasında yer alan çocukluk ve ergenlik dönemleri, yetişkinlik dönemlerine geçişlerde bir öne hazırlık olarak bilinmektedir. Bu dönem kapsamında gerçekleşen her türlü değişim yalnız bu dönemle sınırlı kalmayarak bütün yaşamı boyunca yönlendirici etkiler sağlayacaktır. Bu disiplindeki amaç yani çocuk-ergen psikiyatrisinin amacı da sağlıklı ruhsal gelişimi sağlamak ve meydana gelebilecek sorunlar için önceden önlem almayı gerektirir. Yetişkinlik döneminde geçişte olabilecek her türlü ruhsal rahatsızlık tedavi yapılarak ruhsal gelişim süreci takip edilir. Çocuk psikiyatrisi ağırlıklı olarak hastalıkların meydana gelmeden önlemler almayı gerektirir ve temel amacı da budur. Daha önceden bir hastalık olmuş ise tedavi süreciyle ilgili planları yapar ve olabilecek en uygun tedaviyi uygular.
Bu tıbbi disiplinin ele almış olduğu konular dahilinde; erişkin psikiyatrisi, pediatri, çocuk nörolojisi, aile danışmanı, çocuk psikoloğu, dil ve gelişim ile yoğun işbirliği halindedir. Çocuğa veya gence ihtiyaç duyulan en doğru yaklaşımı sergileyerek, psikolojik testler, terapi veya medikal destekler ile aileye ihtiyaç duyulan desteği sağlaması beklenir. Aileler farklı zamanlarda çocuklarıyla ilgili nasıl yol izleyeceklerini tam olarak bilemezler. Tamda bu nokta da uzman çocuk psikiyatristi müdahil olur. Muayene ile ilgili durum analizlerini gerçekleştirerek, gelişim sürecinin sağlıklı bir şekilde işlenebilmesi için izlenecek yol haritasını belirler.
Çocuk Psikiyatristi Ne İş Yapar?
Birçok görev ve sorumluluğu olan çocuk psikiyatrisinin, en temel görevi çocukların ve ergenlik dönemindeki bireylerin ruhsal problemlerinin tanı ve tedavilerini gerçekleştirmektir. Diğer görevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür.
Hastanın mevcut şikayetlerini ve tıbbi öyküsü hakkında ayrıntılı bilgiler ışında hasta bilgi formuna kaydetmek.
Hastanın bütün ayrıntılı fiziki muayenesini yapmak.
Gerek duyulması halinde hastalığın teşhis edilmesi amacıyla biyokimyasal ve radyolojik tetkiklerini istemek.
Muayene ve tetkik sonuçları doğrultusunda teşhis ve tedavi yöntemlerini tespit etmek.
Çocuklardan meydana gelen dikkat eksikliği, okul başarısızlıkları ve okula uyum gösterememe sorunlarını tedavi etmek.
Gerek duyulması halinde hastalarına psikoterapi yapmak.
Çocuklarda ani gelişen travma ve stres sonrası meydana gelen ruhsal sorunları tedavi etmek.
Cinsel gelişim bozukluklarını ve sosyal davranış bozukluklarının tedavilerini gerçekleştirmek.
Çocukluk dönemlerinde ortaya çıkan otizm, şizofreni ve nörolojik gelişim bozukluklarını tedavilerini gerçekleştirmek.
Gerek duyulduğu durumlar da hastanın hastaneye yatışını sağlamak ve ilgili süreci yakından izlemek.
Ortaya çıkan motor ve dil gelişim sorunlarını, duygusal gelişim bozukluklarının tedavilerini gerçekleştirmek.
Kronik hastalıklar ve psikosomatik bozukluklar sonucu ortaya çıkan reaktif ruhsal sorunları tedavi etmek.
Alkol ve madde bağımlılıkları, psikosomatik bozukluklar söz konusu ise bunların tedavilerini gerçekleştirmek.
Çocuk tanı ve tedavisi sürecinde ekip şeklinde çalışılması halinde olabilecek en iyi işbirliğini gerçekleştirmek.
Mesleği kapsamında bilimsel araştırma ve geliştirmeleri yakından takip etmek gibi temel görev ve sorumları kapsamında yer almaktadır.
Çocuk Psikiyatristi Nasıl Olunur?
Çocuk psikiyatristi doktoru olunabilmek için iyi bir lise eğitimi temeline dayanabileceğini belirtmemiz gerekir. Bu liseler Fen Liseleri ve nitelikli Anadolu Liseleri şeklinde gösterilebilir. Çünkü iyi bir lise eğitimi demek kimi zaman iyi bir üniversite hatta iyi bir lisans bölümü demektir.
Çocuk Psikiyatristi olabilmek için liselerin sayısal bölümlerinden mezun olunması gerekir. Bu mezuniyet lise eğitimi boyunca alınabilecek iyi bir ortalama ile tercih yapılacak bölümün kazanılmasına bir adım daha yaklaştıracaktır. Lise eğitimi sonrasında Yüksek Öğretim Kurumu’nun (YÖK) 2021 yılı için düzenlemiş olduğu Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve sonrasında Alan Yeterlilik Testi (AYT) sınavlarından iyi bir puanla başarılı olmayı gerektirir. Alınan puanların belirli bir yüzdeliği sonrasında üniversitelerin tıp fakültesi bölümlerini tercih etmeleri beklenir. Burada 6 yıllık bir lisans eğitimi sonrasında 5 yıl çocuk ve ergen psikiyatri ihtisasını gerçekleştirmesi gerekir. Almış olduğu bu kapsamlı mesleki eğitimiyle hem genel tıbbi hastalıklar hakkında bilgi sahibi olan hem de ruhsal yapısını değerlendirme tanı ve ayrıntılı tanı koyma, sonrasında ise tedavi etme bilgi ve yeterliliğine sahip olması beklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk Psikiyatristi Ne Zaman Gereklidir?
Çocuk psikiyatristi, çocukların yaşı göz önüne alınarak, çocuğun davranışsal, duygusal, zihinsel veya fiziksel problemleriyle ilgili olarak konsültasyon, değerlendirme ve tedavi gerektiren durumlarda gereklidir. Problemler, öğrenme güçlükleri veya öfke problemleri gibi davranışsal sorunlardan, depresyon veya anksiyete gibi duygusal problemlere kadar çeşitli olabilir. Çocuk psikiyatristi, çocukların davranışlarını, duygularını ve düşüncelerini anlamaya yardımcı olur ve uygun tedaviler önerir.
Çocuk Psikiyatristi Nasıl Bir Eğitim Almalıdır?
Çocuk psikiyatristi, öncelikle lisans düzeyinde bir tıp alanında eğitim almalıdır. Ardından, çocuk psikiyatrisi alanında özel eğitim almalıdır. Bunun için, çocuk psikiyatrisi alanında bir doktora (Ph.D.) ya da uzmanlık (MD) derecesi almalıdır. Doktora veya uzmanlık derecesi alan kişi, ülkenin bağlı olduğu ulusal kurum tarafından çocuk psikiyatrisi alanında onaylanmalıdır. Onaylama süreci, kişinin çocuklara psikolojik yardım etmek için gerekli eğitim ve deneyimin elde edilmesini içerir. Son olarak, çocuk psikiyatrisi alanında uzmanlaşmış bir psikiyatrist olmak için lisans veya lisansüstü bir eğitim almak gerekebilir.
Çocuk Psikiyatristi Hangi Alanlarda Uzmanlık Gösterir?
Çocuk psikiyatristleri çocukların fiziksel, duygusal, sosyal ve zihinsel sağlıklarının gelişiminde ve bozulmasında rol oynayan faktörleri incelemek, tanılamak ve tedavi etmek için eğitilmişlerdir. Bu alanlar arasında çocuk psikiyatrisinde kullanılan araçlar, çocuğun yaşı, cinsiyeti, gelişim düzeyi, sosyal çevresi, aile öyküsü, psikopatoloji, klinik psikolojik testler ve davranış biyolojisi yer alır. Ayrıca çocuk psikiyatrisi, çocukların ve ailelerinin sorunlarını tanımlamaya, tedavi etmeye ve önleyici hizmetler sunmaya da odaklanmıştır.
Pedagogların sorduğu sorular çerçevesinde, çocuk psikiyatrisi ile ilgili en yaygın yanılgılar nelerdir?
Çocuk Psikiyatrisi Yanılgıları
Yaygın Yanılgı: Davranış Problemleri Sadece Disiplin Eksikliğinden Kaynaklanır
Çocuk psikiyatrisi alanında yapılan araştırmalar, çocukların davranış problemlerinin yalnızca disiplin eksikliği ya da ailelerin yanlış tutumu nedeniyle ortaya çıkmadığını göstermektedir. Çocuklarda davranış problemlerinin altında biyolojik, nörolojik ve psikolojik sebepler de bulunabilir.
Yaygın Yanılgı: Çocuklar Psikolojik Yardım Almak İçin Çok Küçüktür
Birçok insan, çocukların psikolojik yardım almak için çok küçük olduklarını düşünmektedir fakat erken yaşta terapistlerle çalışma, çocukların güçlük çektiği alanlarda ileriye yönelik daha sağlıklı baş etme mekanizmaları geliştirebildiklerini göstermiştir.
Yaygın Yanılgı: Psikofarmakolojik İlaçlar Çocuklarda Kullanılmamalıdır
Bazı ebeveynler, çocuklarının psikofarmakolojik ilaçlara başvurmasına karşı çıkmakta ve bu ilaçları gereksiz ya da zararlı olarak görmektedir. Oysa, uygun kullanıldığında psikofarmakolojik ilaçlar, çocukların zihinsel ve duygusal sağlığını iyileştirmeye önemli ölçüde katkıda bulunabilir.
Yaygın Yanılgı: Tüm Psikolojik Problemler Aile İçinde Çözülebilir
Aile içinde iletişim ve sevgi dolu bir ortamın olması önemlidir, ancak çocuklarla karşılaştıkları psikolojik problemler, profesyonel destek almadan çözülmesi zor olan karmaşık durumlar yaşayabilir. Bu durumda deneyimli bir çocuk psikiyatri uzmanı ile çalışmak daha etkili olacaktır.
Yaygın Yanılgı: Çocuk Psikiyatrisi, Ailelerin Suçlanacağı Bir Alan
Bazı ebeveynler, çocuklarındaki psikolojik problemlere neden oldukları düşüncesiyle çocuk psikiyatrisine direnç gösterebilirler. Ancak, çocuk psikiyatrisinin amacı aileyi suçlamak değil, aile ile işbirliği içinde çocuğa yardımcı olmaktır.
Sonuç olarak, çocuk psikiyatrisi alanındaki bu yaygın yanılgılar, hem ebeveynlerin hem de çocukların bu konuya karşı daha sağlıklı ve açık bir bakış açısına sahip olmalarını engellemektedir. Bu nedenle, çocuk psikiyatrisinde güncel ve doğru bilgilere ulaşmak önemlidir.
Çocuk psikiyatrisi hizmetlerinin sunulduğu hastane ve merkezler hangi kriterlere göre seçilmelidir?
Çocuk Psikiyatrisi Hizmetlerinin Seçimi
Çocuk psikiyatrisi hizmetlerinin sunulduğu hastane ve merkezlerin seçimi, öncelikle hizmet kalitesi ve uzmanlık seviyesi açısından değerlendirilmelidir. Seçilen merkezin multidisipliner bir yaklaşımla, çocuk psikiyatrisi, pedagog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanı gibi alanında uzman profesyonellerle çalışması önemlidir.
Uygun Coğrafi Konum ve Ulaşım Kolaylığı
Ailelerin düzenli olarak terapi ve muayene amaçlı uğrayacağı çocuk psikiyatrisi merkezinin, ailenin yaşadığı yerle uygun coğrafi konumda bulunması, ulaşım kolaylığı sağlamalıdır.
Hastane ve Merkezin Altyapısı
Çocuk psikiyatrisi alanında hizmet veren hastane ve merkezlerin, çağdaş ve güncel tıbbi ekipmanlarla donatılmış olması, güvenli ve steril bir ortam sağlayarak ailelerin tercihini etkiler. Ayrıca merkezde çalışan personelin tecrübesi ve profesyonel yaklaşımları da altyapı kriterleri arasındadır.
Tedavi Süreçleri ve Programları
Çocuk psikiyatrisi alanında hizmet veren hastane ve merkezlerin, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun tedavi süreçleri, terapi programları sunması ve güncel yöntemleri benimsemesi önemli kriterler arasındadır. Aynı zamanda merkezin aileleri tedavi süreçlerine aktif olarak dahil etmesi de başarılı bir tedavi için önemli bir faktördür.
Tavsiye ve Başarı Öyküleri
Çocuk psikiyatrisi hizmetlerinin sunulduğu hastane ve merkezlerde, daha önce başarıyla tedavi edilen çocukların ve ailelerinin sosyal medya ve resmi siteler aracılığıyla paylaşılan tavsiyeleri ve başarı öyküleri, seçim sürecinde aileler için güven oluşturan etkenlerdir.
Sonuç olarak, çocuk psikiyatrisi alanında hizmet veren hastane ve merkezlerin seçim sürecinde; hizmet kalitesi, profesyonel ekibi, uygun konumu, altyapısı, tedavi süreçleri ve başarı öyküleri gibi kriterlere dikkat etmek, aileler ve çocuklar için en doğru hizmetin sunulması adına önemlidir.
Çocuk Psikiyatristinin En Önemli Görevleri Nelerdir?
Çocukluk dönemlerinde ortaya çıkan otizm, şizofreni ve nörolojik gelişim bozukluklarını tedavilerini gerçekleştirmek. Gerek duyulduğu durumlar da hastanın hastaneye yatışını sağlamak ve ilgili süreci yakından izlemek. Ortaya çıkan motor ve dil gelişim sorunlarını, duygusal gelişim bozukluklarının tedavilerini gerçekleştirmek.
Çocuk Psikiyatri Olmak İçin Hangi Sınavlara Girmelidir?
Lise eğitimi sonrasında Yüksek Öğretim Kurumu’nun (YÖK) 2021 yılı için düzenlemiş olduğu Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve sonrasında Alan Yeterlilik Testi (AYT) sınavlarından iyi bir puanla başarılı olmayı gerektirir. Alınan puanların belirli bir yüzdeliği sonrasında üniversitelerin tıp fakültesi bölümlerini tercih etmeleri beklenir. Burada 6 yıllık bir lisans eğitimi sonrasında 5 yıl çocuk ve ergen psikiyatri ihtisasını gerçekleştirmesi gerekir. Bunun için Tıpta Uzmanlık Sınavına (TUS) girmesi gerekir.
Çocuk Psikiyatristi Maaş Alımında Temel Kriterler Nelerdir?
İster kamuda isterse özel hastane olsun temel maaş alımları; gelinen nöbet sayısı, muayene edilen hasta sayısı, döner sermayeden alınması beklenilen tutar, meslekteki tecrübe yılı ve doktorun geçmişteki önemli başarıları gibi kriterler maaş alımlarını değiştirmektedir.
İlgili Kurslar
Masal Terapisi Eğitimi
Masal terapisi: güvenli alan, sembolik ifade ve gelişimsel hedefler. Etik çerçeve ve uygulama adımları.
Oyun Terapisi Eğitimi
Oyunun iyileştirici gücü: güvenli alan, sembolik ifade ve gelişimsel hedefler. Etik ve uygulama adımları.
Öğrenci Koçluğu Eğitimi
Öğrenci başarısı için sistem: hedef, plan, takip. Bilişsel stratejiler, sınav kaygısı yönetimi ve ebeveyn iletişimi. Uygulama rehberleri.
