AnasayfaBlogHitap Şekilleri Nelerdir?
Kişisel Gelişim

Hitap Şekilleri Nelerdir?

29 Ocak 2020
Koyu renk takım elbise giymiş ve kravat takmış bir adam, beyaz yorganlı bir yatağın önünde duruyor. Ellerini önünde kavuşturmuş ve gözleri dümdüz ileriye bakıyor. Koyu renk saçları düzgünce taranmış ve yüz hatları açıkça görülebiliyor. Takım elbisesi sıkıca oturmuş ve altındaki beyaz gömlek görünüyor. Kravatı siyah ve beyaz desenli klasik bir stildir. Bacaklarını hafifçe açmış ve omuzları dik bir şekilde kendinden emin bir pozda durmaktadır. Beyaz duvarları ve arka planda görünen bir penceresi olan bir yatak odasındadır. Yüzünü aydınlatan parlak bir ışıkla iyi aydınlatılmış bir alanda görünüyor. Kıyafetleri içinde kendinden emin ve dengeli bir profesyonel gibi görünüyor.
Hitap TürüÖrneklerKullanım Alanı
Adıl türünden hitap şekilleriSen, SizKişisel ve resmi konuşmalarda
Eylem türünden hitap şekilleriBak, BakınKişinin dikkatini çekmek istendiği durumlarda
İsim türünden hitap şekilleriAnne, Baba, İsim kısaltmalarıAkrabalık ilişkilerinde ve samimi ilişkilerde
Unvanlarla hitapMehmet Bey, Melis HanımResmi ve iş konuşmalarında
Saygı ifade eden hitaplarSayınResmi yazışmalar ve konuşmalarda
Telefon görüşmelerinde hitapGünaydın, İyi Günler, İyi Akşamlarİş telefon konuşmalarında
Resmi yazışmalarda hitapŞirket, Müşteri, İş Ortakları için farklı hitap şekilleriResmi mektuplar ve e-postalarda
Sevgi sözcükleriyle hitapCanım, TatlımAile içi ve yakın ilişkilerde
Olumsuzluk bildiren hitap şekilleriTemel, HayvanKaba ve saygısız konuşmalarda
Akrabalık terimleriyle hitapAmca, TeyzeAkraba ve aile konuşmalarında

Her toplumda değer yargıları ve kültür o toplumun diline de yansımaktadır. İfade gücünü temsil eden dil, bireyler arasında eğitim seviyesi, yaşanılan coğrafya, kültürel birikim ve hayata karşı bakış açısına göre değişiklikler gösterebilir. Dilin bir diğer kullanım özelliği de bulunulan ortamdır. Bireylerin birbirleriyle olan ilişkileri dil ve cümle yapısındaki kullanılan kelimelerin farklılaşmasına neden olabilir. Statü, yaş, samimiyet gibi özellikler muhatap alınan bireye göre hitap şekilleri arasında değişimler yaratır.

Hitap Nedir?

Hitap bir diyalog esnasında karşı taraftaki bireye belli amaçlar doğrultusunda sevgi ve saygı gibi durumları betimlemek için kullanılan vurgulu sözcüklerdir. Genellikle bir diyaloga başlamak veya söze girmek için kullanılan bir araçtır. Bireyin içinde bulunduğu durum, yer ve zamanın yanı sıra kullanılan dile göre de farklılıklar gösterir.

Hitap bir bireyin ilgisini çekmek, sosyal ilişkiler kurmak, etkili iletişim sağlamak, saygı göstermek gibi nedenlerden dolayı tercih edilir. Bir hitap kelimesi sosyal bir yansıtıcıdır. Diyalog içerisine girilen birey ya da bireyler ile olan mesafenizi gösterir. Yani karşınızdaki insana olan değer yargılarınız, duygu ve düşüncelerinizin anahtarıdır. Bir bireye adı, soyadı ya da unvanı ile hitap etmek hem sizin hem de karşınızdakinin statüsüne göre değişiklik göstermelidir. Bu nedenle hitap kelimelerinin seçimi çok önemlidir.

Hitap Şekilleri Nasıl Olmalı?

Türkçede hitap şekilleri Braun’un (1988) önerdiği sınıflamaya göre üçe ayrılmaktadır;

  • Adıl türünden olan hitap şekilleri: Türkçe dilbilgisinde sen ve siz olmak üzere iki çeşit ikinci şahıs zamiri bulunur. Konuşmacı ile dinleyici ilişkisine göre uygun olan zamir seçilmelidir. Bunu belirleyen faktörler muhatapların durumu ve yakınlık dereceleridir. Bunların yanı sıra kibarlık ve nezakete vurgu yapmak amacıyla da siz zamiri tercih edilir. Siz, formalite göstergesi ve uzak ilişkinin işaretidir.

  • Eylem türünden olan hitap şekilleri: Bu tür hitap şekilleri fiil çekimleri ile ilişkilidir. Türkçede kullanılan fiiller karşıdaki bireyin statüsüne göre ölçülü olarak kullanılmalıdır. Örneğin, bak, bakın veya bakınız.

  • İsim türünden olan hitap şekilleri: Bu tür hitap şekilleri kişi adları, akrabalık terimleri, unvanlar, sevgi sözcükleri, saygı bildiren hitaplar, yakınlık bildiren hitaplar ve olumsuzluk bildiren hitap şekillerini kapsar. Türkçede akrabalık ilişkilerinde genellikle özel adlar hitap kelimesi olarak kullanılmamaktadır. Anne, baba, abla, amca, teyze, dede gibi hitap şekilleri yaygın olarak tercih edilmektedir. İleri samimiyet derecesine sahip arkadaş ilişkilerinde ise isimler yerini kısaltmalara bırakabilir. Örneğin, Zeynep yerine Zeyno, Mustafa yerine Musti gibi hitap şekilleri sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Hitap şekilleri toplumda bazı bölgelere göre de değişiklik gösterebilmektedir. Eşlere adları ile seslenmenin doğru karşılanmadığı yerlerde hanım, bey, hatun, ağa gibi hitap şekilleri kullanılabilmektedir.

İş Hayatında Kullanılan Hitap Şekilleri

İş hayatınızda pek çok insanla karşı karşıya gelmek durumunda kalabilirsiniz. Bu kişiler her gün gördüğünüz insanların yanı sıra belirli aralıklarla buluştuğunuz veya ilk kez karşılaştığınız insanlar da olabilir. Tüm bu bireylerle iletişime girebilmeniz için farklı hitap şekillerine ihtiyacınız olacaktır;

  • Kişinin adını veya unvanını bilmediğinizde; Beyefendi, Hanımefendi

  • Kişinin adını bildiğinizde; Mehmet Bey, Melis Hanım

  • Kişinin adını bildiğiniz resmi durumlarda başına Sayın hitap kelimesini getirmelisiniz.

İş hayatında doğru iletişim için telefon görüşmeleri sırasında da bazı hitap şekillerine önem vermek gerekir. Alo kelimesi profesyonel dilde kullanılan bir hitap kelimesi değildir. Bu nedenle kullanılmaması gerekir. Efendim veya Buyurun gibi kelimelerle telefonu açmak ise pek nazik bir söylem olarak kabul görmemektedir. Bu nedenle iş yerinizde telefonu açtığınızda bulunduğunuz duruma göre Günaydın, İyi Günler veya İyi Akşamlar gibi hitap kelimeleri kullanmanız daha mesafeli ve profesyonelce olacaktır.

Resmi Yazışmalar İçin Hitap Şekilleri

Günümüzde gerek mektup gerekse e-posta şeklinde birçok yazışma yapılmaktadır. Üstleriniz, iş arkadaşlarınız, müşterileriniz, resmi kurumlar gibi birçok yer ile yazışarak haberleşme durumunda kalabilirsiniz. Bu nedenle yoğun iş temposu içerisinde yazışmalar yaptığınız insanları meşgul ettiğinizi düşünerek doğru ve etkili bir giriş yapmanız gerekir. Bunun için de doğru hitap kelimesini bulmanız önemlidir.

İlk olarak yollayacağınız yazışmanın resmiyet seviyesine karar verin. Örneğin, şirket için ticari bir işlem yapacaksanız resmi bir hitap önemlidir. Öte yandan meslektaşlarınıza öğle yemeği teklifi sunacaksanız daha farklı bir hitap kelimesi kullanabilirsiniz. Benzer şekilde, daha önce konuşmadığınız bir müşteriye hitap etmek düzenli olarak iş yaptığınız bir iş ortağıyla konuşmaya kıyasla daha resmi bir ton gerektirebilir.

Kullanılacak hitap kelimesine karar verirken göz önünde bulundurulması gereken bir diğer faktör de mesajın tonudur. Bu kısım yazışmanızın ilk kısmıdır, bu nedenle tüm mesajın tonunu ayarlar. Ek olarak, kullandığınız hitap kelimesi alıcı hakkında bildiklerinize ve bilmediklerinize bağlı olacaktır. Kişinin adını, cinsiyetini, mesleğini ve kimlik bilgilerini bilmeniz hitap kelimesini seçmede rol oynar.

Sayın, iş hayatında en yaygın kullanılan hitap kelimesidir. Eğer yazışmayı yaptığınız kişinin adını ve soyadını biliyorsanız yazışmaya bu şekilde başlamanız uygun olacaktır. Örneğin, Sayın Doruk Kara. Bunun yanı sıra yazışmayı yaptığınız kişi ile daha önceden de yazışmalarınız olduysa Bey ya da Hanım gibi hitap kelimeleri de kullanabilirsiniz.  Örneğin, Sayın Doruk Bey veya Sayın Banu Hanım.

İş hayatınız içerisinde İngilizce yazışmalar yapmanız da gerekebilir. İngilizcede sadece soyadı kullanımı oldukça yaygındır. Fakat bu noktada dikkat etmeniz gereken yazışmayı yaptığınız insanın cinsiyetidir. Karşınızdaki insanın cinsiyetini bildiğiniz taktirde cinsiyete özgü bir hitap ile soyadını kullanabilirsiniz. Bey yerine Mr., Hanım yerine de Ms., Miss veya Mrs. kullanabilirsiniz. Örneğin, Mr. Black veya Ms. Hall. Ama burada bir diğer çok önemli nokta kadın bireylerin evli veya bekar olup olmama durumudur. Evli kadınlar için Mrs. kullanılırken, bekar kadınlar için Miss kullanılmaktadır. Eğer medeni durumu hakkında bir bilginiz yoksa Ms. kullanmanız en uygunu olacaktır.

Bazen bir yazışmada alıcının adını bilmiyor olabilirsiniz. Bu bilgileri ilgili şirketin internet sitesi aracılığı ile öğrenebilirsiniz. Alıcı adını bulamıyorsanız genel bir hitap kullanabilirsiniz. Örneğin, Sayın Yetkili veya İşe Alma Yöneticisine.

Bir kişinin mesleği veya eğitimi yazışmanın formalitesine bağlı olarak hitap şeklinizi de değiştirir. Genellikle tıp uzmanı, akademisyen, askeri personel gibi mesleklerde unvan kısaltması kullanılarak hitap etmek gerekir. Örneğin, Sayın Prof. Dr. Taylan Uslu veya Sayın Dr. Merve Doğan.

Adıl türünden hitap şekilleri, Sen, Siz, Kişisel ve resmi konuşmalarda, Eylem türünden hitap şekilleri, Bak, Bakın, Kişinin dikkatini çekmek istendiği durumlarda, İsim türünden hitap şekilleri, Anne, Baba, İsim kısaltmaları, Akrabalık ilişkilerinde ve samimi ilişkilerde, Unvanlarla hitap, Mehmet Bey, Melis Hanım, Resmi ve iş konuşmalarında, Saygı ifade eden hitaplar, Sayın, Resmi yazışmalar ve konuşmalarda, Telefon görüşmelerinde hitap, Günaydın, İyi Günler, İyi Akşamlar, İş telefon konuşmalarında, Resmi yazışmalarda hitap, Şirket, Müşteri, İş Ortakları için farklı hitap şekilleri, Resmi mektuplar ve e-postalarda, Sevgi sözcükleriyle hitap, Canım, Tatlım, Aile içi ve yakın ilişkilerde, Olumsuzluk bildiren hitap şekilleri, Temel, Hayvan, Kaba ve saygısız konuşmalarda, Akrabalık terimleriyle hitap, Amca, Teyze, Akraba ve aile konuşmalarında
hitap hitap şekilleri hitap kelimesi hitap kelimeleri diyalog
Uzun, koyu kahverengi saçları sırtının ortasına kadar uzanan genç bir kadın. Saçları hafif dalgalı ve ortadan ayrılmış. Memnun bir ifadesi var ve beyaz yakalı açık mavi bir bluz giyiyor. Kollarını göğsünün önünde kavuşturmuş, parlak, sarı bir duvarın önünde duruyor. Odanın ışığı yumuşak ve yüz hatlarını vurgulayarak ona neredeyse ruhani bir görünüm veriyor. Gözleri koyu kahverengi ve dudakları hafifçe ayrılmış, gülümsüyor.
İrem Elitez
Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Bu görüntüde profesyonel bir ortam ya da resmi bir etkinlik olabilecek takım elbiseli bir adam görülüyor. Siyah metinli beyaz dikdörtgen bir tabelanın önünde duruyor; bu bir ilan ya da reklam olabilir. Adam ciddi ve odaklanmış görünüyor, bu da durumu ciddiye aldığını gösteriyor. Kıyafeti ve duruşu iyi hazırlanmış ve kendinden emin olduğunu gösteriyor. Görüntüden, önemli bir bilgi edinme ya da önemli bir karar verme sürecinde olduğu anlaşılıyor. Genel olarak, bu görüntü ciddiyet ve profesyonellik hissi uyandırıyor.
Yakışıklı, iyi giyimli bir adam profesyonel bir pozda duruyor. İki parçalı siyah bir takım elbise ve bembeyaz bir gömlek giymiş, desenli koyu renk bir kravatla tamamlamış. Siyah ayakkabıları mükemmel bir şekilde parlatılmış ve saçları düzgünce şekillendirilmiş. Duruşu kendinden emin ve doğrudan kameraya bakıyor. Yirmili yaşlarının sonunda ya da otuzlu yaşlarının başında görünüyor.Serhat Can
8080
Bu online kurs, öğrencileri dış ticaret alanında eğitmek için tasarlanmıştır. İthalat ve ihracat ilkelerinin yanı sıra ilgili yönetmelik ve prosedürlerin anlaşılmasını sağlamaya odaklanmaktadır. Kurs, küresel ekonomi ve uluslararası ticaret topluluğuna genel bir bakış sağlamakta ve uluslararası ticaretin zorluklarını ve fırsatlarını araştırmaktadır. Ayrıca tarifeler, vergiler ve ticaret anlaşmaları gibi konuların yanı sıra dış ticarette lojistiğin önemini de kapsamaktadır. Devlet destekli ticaret gibi çeşitli uluslararası ticaret türlerinin yanı sıra belgelerin, formların ve elektronik sistemlerin kullanımı hakkında derinlemesine bilgi sağlar. Ayrıca, öğrenciler dış ticaretin işletmeler, çevre ve toplum üzerindeki etkilerini anlayacaklardır. Son olarak, kurs öğrencileri dış ticaret sektöründe başarılı olmak için gereken becerilerle donatmaktadır.
4.7
(82)

Dış Ticaret Eğitimi

11 Konu5 Saat
Bu görüntü, içinde bir insan olan siyah bir daireden oluşuyor. Kişi kollarını iki yana açmış, kameraya dönük bir şekilde durmaktadır. Kişi beyaz bir gömlek ve mavi bir kot pantolon giymektedir. Arka plan gri tonda. Kişinin açık kahverengi gözleri ve kısa siyah saçları var. Daire pürüzsüz, kavisli bir dokuya ve parlak bir yüzeye sahip. Kişi kendinden emin ve güçlü görünüyor. Çemberin ortasında dururken kararlı bir ifadesi var. Resmin atmosferi davetkâr ve sıcak.Ders Eğitmeni
16610
Açık mavi gömlek giyen bir adam başparmağıyla onaylıyor. Yüzünde kocaman bir gülümsemeyle sevinçli bir ifade var. Gözleri kapalı ve sakalları düzgünce kesilmiş. Ağzı hafifçe açık ve beyaz dişleri görünüyor. Sağ elini kaldırmış, başparmağını ve işaret parmağını uzatarak başparmak işareti yapıyor. Sol eli yanında, rahat bir şekilde duruyor. Duruşu rahat ve kendinden emin. Arka planda beyaz bir duvarın olduğu aydınlık bir odada duruyor. Odanın ışığı yüzünden yansıyarak sıcak bir parıltı veriyor.
5
(29)

E-Ticaret Eğitimi

25 Konu15 Saat
Resimdeki adam ışıl ışıl gülümsüyor, gözleri neşe ve sevinçle kırışıyor. Dişleri tamamen düzgün ve beyaz, yanakları mutlulukla parlıyor. Açık mavi bir gömlek giymiş ve koyu renk saçları düzgünce taranmış. Ellerini önünde kavuşturmuş, yüzünde memnuniyet ve tatmin ifadesi var. Rahat bir duruşu var, rahatlık ve konfor hissi veriyor. Resmin arka planı açık gri, bu da onun parlak gülümsemesini daha da öne çıkarıyor. Görüntü mükemmel bir şekilde yakalanmış, neşe ve memnuniyet hissi yayıyor.Sedat Ateş
13220