AnasayfaBlogMüteahhit Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

Müteahhit Nedir? Ne İş Yapar?

14 Mayıs 2021
Müteahhit Nedir? Ne İş Yapar?

İnşaat sektörü ülkemizdeki dinamik sektörlerden biridir. Özellikle büyük şehirlerde ya da göç alan şehirlerde bina yapımı da artar. Deprem fay hatları üzerinde bulunan ülkemiz için eski binaların deprem yönetmeliğine göre yenilenmesi de elzemdir. Bu sebeplerledir ki pek çok şehir şantiye alanını anımsatır durumda.

Türkiye’de inşaat sektörünün 1,9 milyon kişiye istihdam sağladığı ifade ediliyor. Bu istihdam alanında birbirinden farklı meslekler var; inşaat ustası, malzeme tedarikçisi, mimar, inşaat mühendisi, inşaat teknikeri gibi. İnşaat alanındaki mesleklerden biri de müteahhit. Yazının konusu ise müteahhitlik mesleğini daha yakından tanıtmak. Müteahhit nedir? Ne iş yapar? Kazançları nedir? Müteahhit nasıl olunur? Soruların cevaplarını sırasıyla yazımızda bulabilirsiniz. İlk soru ile başlayalım.

Müteahhit Nedir?

Müteahhitti meslek olarak tanımlamadan önce kelime anlamına bakmakta fayda var. Müteahhit sözcüğü dilimize Arapçadan geçen kelimelerden biri. Türk Dil Kurumu’nun sözlüğündeki tanımı ise “yüklenici.” Kelime anlamıyla bağlantılı olarak inşaat sektöründe ne anlama geldiğini açıklamak gerekirse; müteahhit inşaat yapımının yüklenicisi, inşaat yapımını üstlenen kişidir demek mümkün. Müteahhit herhangi bir inşaatın planlanma sürecinden bitişine kadar olan süreyi yürüten, takip eden ve yaptıran meslek erbabıdır. Kentsel dönüşümde, arsa karşılığında ya da herhangi büyük bir firmanın inşaat projelerinin yapım süreçlerini üstlenebilir.

Müteahhit bazen inşaat projesini yapan kişidir bazen de şirkettir. Televizyonlarda, internette ya da sosyal medya araçlarında zaman zaman dönen devasa inşaat projelerinin arkasında müteahhitler bulunur. Büyük projelerin yanı sıra küçük ölçekli inşaatların yapım süreci de müteahhittin kontrolündedir. Örneklemek gerekirse; kentsel dönüşüme tabi bir binanın yapımını üstlenir. Binadaki daire sahipleriyle anlaşır. Bu anlaşma genelde yeni yapılacak binadan verilecek daire ya da daireler karşılığındadır. Yeni bina yapılana kadar hak sahiplerinin kira giderlerini karşılar. Binanın yıkımından başlayan süreç, yeni inşaatın tamamlanmasıyla sona erer. Bu sürecin planlandığı gibi ilerlemesi için bütün çalışanları koordine eder. 
Halk arasındaki bilinen yap-sat müteahhit de arsa alır. O arsa üzerine bina yapar ve yaptığı binaları satar. Bu durumlarda da alınan arsa çoğunlukla kat karşılığındadır. Yani arsa sahibine yapılan binadan daire ya da daireler verilir. 

  • Mesleği yapan ya da yapacak kişilerde bazı yetkinlikler bulunması gerekir. Bu yetkinlikleri şöyle sıralamak mümkündür;

  • İnşaat projesinin ilk proje aşamasından bitişine kadar olan süreci aksamadan yönetebilmesi için sorumluluk sahibi olmalıdır.

  • İnşaatta çalışan işçinin, mühendisin ve teknikerin koordine bir şekilde çalışabilmeleri için haklarını gözetmelidir. 

  • İnşaatın başından sonuna kadar görev alan farklı meslek erbabının bir nevi yöneticisidir. Bu sebeple liderlik vasfına sahip olmalıdır ve bütün çalışanların hakkını da gözetmelidir. 

Müteahhit Ne İş Yapar?

Ülkemizde hemen her depremin ardından gündeme müteahhitler gelir. Deprem kuşağında bulunan güzel yurdumuzda; işini hakkıyla ve deprem yönetmeliğine uygun yapan, malzemeden çalmayan ve insanı öncelik tutan müteahhitlere ihtiyaç vardır. Bu küçük notun ardından gelelim müteahhitlerin ne iş yaptığı sorusuna. 

Büyük ya da küçük fark etmeksizin herhangi bir inşaat projesinin yüklenicisi olan müteahhittin inşaat işlerini bilme zorunluluğu yoktur. İnşaat sürecindeki en önemli görevi finansal akışı sağlamasıdır. Finansal gücü olan müteahhit, mimar, inşaat mühendisi, inşaat teknikeri ve inşaat ustası gibi meslek profesyonellerini istihdam ederek işi yürütür. Görev ve sorumlulukları şöyledir: 

  • Arsayı satın alan müteahhit, inşaatın projelendirilmesi, temel betonunun atılması, kaba inşaatının tamamlanması, ince işçiliğinin yapılması ve dairenin oturulacak şekle getirilmesine kadar olan bütün süreçten sorumludur. 

  • Yapılan proje, okul, kültür merkezi, iş merkezi ya da köprü gibi farklılıklar da gösterebilir. Bu durumlarda da ilgili projenin belirlenen zamanda tamamlanması en büyük görevidir. Okul ise eğitime hazır bir şekilde bitirilip istenilen tarihte il ya da ilçe milli eğitim müdürlüklerine teslim edilmelidir.

  • İnşaatın, imar, iskan ve tapu gibi bütün izinlerinin alınması da müteahhittin görevleri arasındadır. 

  • İnşaata başlamak için gerekli iznin alınmasından sonra süreci takip edecek, inşaat şefini ya da kalfayı belirler. 

  • Demir, çimento, tuğla gibi inşaat malzemelerinin temininin sağlar ve inşaat başlar.

  • Şantiyedeki bütün işçi ve iş güvenliği tedbirlerini de almalıdır. Yaşanacak kazalar müteahhitin sorumluğundadır. 

  • Müteahhit inşaatta çalışmaz, çalışmasına da gerek yoktur. İnşaat sürecini kontrol etmesi ve inşaatın planlandığı şekilde yapılmasını sağlaması yeterlidir.

Müteahhit Maaşları

Müteahhittin aylık ve yıllık kazancı etkileyen ilk faktör yaptığı işin büyüklüğüdür. İnşaat ne kadar büyükse kazancın büyük olma ihtimali de o kadar artar. Bir sonraki etken de finansal anlamdaki yetkinlikleri ve becerileridir. İnşaatta çalışan bütün meslek erbabının işinin ehli olması, işi zamanında tamamlaması da kazandığı paraya etki eder.

Bir müteahhittin aylık sabit bir kazancı, maaşı yoktur. Saydığım etkenler de göz önünde bulundurulduğunda 200.000 TL’lik inşaat yapan bir müteahhit 150. 000 lira kazanç elde edebilir. 1.000.000 TL’lik projeyi üstlenen bir başka müteahhittin kazancı da 150.000 TL olabilir. Burada unutulmaması gereken yapılan projede edilecek kar kadar zararın da olma ihtimalidir. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum, enflasyon, döviz kurundaki değişkenlik de kazançları etkiler. Döviz kurundaki artışa bağlı olarak malzeme fiyatları yükselir ve bu da kar payını düşürebilir. 

Müteahhit Nasıl Olunur?

Yazının girişinde ifade ettiğim üzere, ülkenin şantiyeyi anımsatıyor olması ve kar oranlarının yüksekliği mesleği popüler hale getirmiştir. Pek çok kişi müteahhit olmak ister. Peki müteahhit nasıl olunur? 

Müteahhitlik yapabilmek için eğitim durumu önem arz etmez. Yani müteahhit, ilkokul, ortaokul, lise, üniversite mezunu hatta yüksek lisans ve doktorasını yapmış biri de olabilir. İnşaat mühendisliği mezunu olan da farklı meslekleri yürüten kişiler de bu işi yapabilir. Bu mesleği icra edebilmenin ilk şartı müteahhitlik belgesine sahip olmaktır. Müteahhitlik belgesine kişiler, tüzel kişilikler başvurabilir. Kişilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve 18 yaşından büyük olmaları gerekir. Bu belge nasıl alınır? Önce dilekçe yazılır, form doldurulur, Halk bankasına gerekli bedel yatırılır ve dekont alınır. Dilekçe, form ve dekontla birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı il müdürlüklerine başvurulur. 

  • İl müdürlüklerine yapılan başvurular bazı değerlendirme süreçlerine tabi tutulur. Bu süreci olumlu tamamlayan kişilere de belge verilir. 

  • Belgeyi almak müteahhitliğe başvurmak için yeterli değildir. İnşaat projeleri genellikle büyük sermayeler ister. Bu sebeple de müteahhitin yeterli sermayeye sahip olması gerekir. 

  • Sermayeye sahip olan müteahhit, arsasını alır ekibini kurar ve iş yapmaya başlar.

Müteahhitlik mesleğini detaylı bir şekilde anlatmaya çalıştığımız yazımızı konuyu özetleyen soru ve cevaplarıyla tamamlayalım. 

Müteahhit Nedir?

Müteahhit herhangi bir inşaatın planlanma sürecinden bitişine kadar olan süreyi yürüten, takip eden ve yaptıran meslek erbabıdır. Kentsel dönüşümde, arsa karşılığında ya da herhangi büyük bir firmanın inşaat projelerinin yapım süreçlerini üstlenebilir. 

Müteahhit Olmak İçin Hangi Belge Gereklidir?

Müteahhit olmak için eğitim durumu önem arz etmez. Yani müteahhit, ilkokul, ortaokul, lise, üniversite mezunu hatta yüksek lisans ve doktorasını yapmış biri de olabilir. Bu mesleği icra edebilmenin ilk şartı müteahhitlik belgesine sahip olmaktır. 

Müteahhitlik Belgesi Nasıl Alınır?

Müteahhitlik belgesine kişiler, tüzel kişilikler başvurabilir. Kişilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve 18 yaşından büyük olmaları gerekir. Önce dilekçe yazılır, form doldurulur, Halk bankasına gerekli bedel yatırılır ve dekont alınır. Dilekçe, form ve dekontla birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı il müdürlüklerine başvurulur. 

Müteahhit Müteahhit nedir Müteahhit ne iş yapar Müteahhit maaşları Müteahhit nasıl olunur müteahhitlik belgesi
Neşe Polat
Neşe Polat
Blog Yazarı

Bayburt'ta doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu. Medya sektöründe çalıştı. Yayınevlerinde editörlük yaptı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.