AnasayfaBlogEtkili Bir Sunum İçin Psikolojik Teknikler
Sunum Teknikleri

Etkili Bir Sunum İçin Psikolojik Teknikler

17 Kasım 2021
Etkili Bir Sunum İçin Psikolojik Teknikler

Sunum yapmak gerçekten insanların okulda veya profesyonel iş yaşamında en zorlandıkları ve strese girdikleri olayların başında gelir. Biz insanoğlunun yaşadığımız çağda en çok belirttikleri fobilerinin başında topluluk önünde konuşmak yer alır. Bu sorunun altında psikolojik ve sosyolojik nedenler yatıyor olabilir. Ancak topluluk önünde konuşmaktan bu kadar korkulmaması gerektiğini öğrenmemiz gerekir. Etkili sunum teknikleri hakkında bilgi sahibi olarak sunuş yapmaktan korkmamayı öğrenebiliriz. Etkili sunum teknikleri konuşmacının topluluk önünde yaptığı sunumun dinleyicileri etkilemesi ve bilgilendirmesi için ortaya konulan teknikler olarak bilinir.

Etkili sunum teknikleri başarılı ve kusursuz bir sunumun gerçekleşmesini sağlama amacı bulunur. Bunun için konuşmacılar bu tekniklere uyarak başarılı bir sunum gerçekleştirmeye çalışırlar. Bu sayede dinleyiciler nezdinde olumlu bir izlenim bırakmayı hedeflerler. Kimi konuşmacı sunumdan önce diksiyon çalışmaları yaparak konuşmasını düzeltmeye çalışır, kimi kılık kıyafet konusunda kendini hazırlar, kimi sunumunun defalarca provasını yapar, kimi hazırladığı slaydın içeriğini düzenleyerek dinleyicilere kusursuz ve etkili bir sunum yapmaya çalışır. Psikolojik teknikler de etkili sunum teknikleri arasında yer alır.

Psikolojik teknikler bir konuşmacının sunumunu etkili bir şekilde gerçekleştirmesini ve dinleyicilerin nezdinde olumlu bir izlenim bırakmayı sağlar. Aynı zamanda salondaki dinleyicilerin yapılan etkili sunum sayesinde verilen bilgileri ve mesajı öğrenmesi sağlanır. Etkili bir sunum yapmak için hangi psikolojik teknikler kullanılmalıdır? Gelin bu sorunun cevabını bulmaya çalışalım.

Etkili Bir Sunum İçin Hangi Psikolojik Teknikler Kullanılmalıdır?

Yazının giriş kısmında bahsettiğim gibi insanoğlunun en çok belirttiği fobilerinin başında topluluk önünde konuşmak yer alır. Topluluk önünde konuşmak sanıldığı kadar zor olmasa da bireylere heyecan, stres, kaygı vb. duyguları yaşatmaktadır. Konuşmacının yaşadığı olumsuz durumlar kadar dinleyiciler de bazı duygu değişiklikleri yaşayabilmektedir. Merak ettiği bir konu hakkında hevesle ve mutlulukla bilgi öğrenmeye gelen bir dinleyici yapılan kötü sunum sayesinde sıkılmaya, üzülmeye ve oradan uzaklaşmaya başlar. Kendini oraya ait hissetmeyerek uyuya kalır veya telefonuyla oynar. Burada asıl konu kötü yapılan sunumun dinleyicilerin psikolojilerini de etkilemesidir. Yani hem konuşmacı üzerinde hem de dinleyici üzerinde etkileri bulunmaktadır.

Sunuş korkusu sunum yapan hemen hemen herkesin yaşadığı bir duygu durumudur. En deneyimli konuşmacılar bile sunuşlarının ilk dakikalarında çok heyecanlanırlar ve sesleri titrer. Konuşma, deneyim kazandıkça daha iyi gelişen bir durumdur. Bunun için mutlaka gerçek sunumunuzdan önce defalarca prova yapılması önerilmektedir. Konuşmacının yaşadığı olumsuz duygu durumu fiziksel ve psikolojik olarak kendisine yansımaktadır. Konuşmacı sunuş korkusu yaşadığında sesinde titreme, düşünme yetisinin azalması, sinir sisteminin denetim dışına çıkması, nefes alıp vermesinin değişmesi, ellerinin titremesi, denge sorunlarının oluşması, mide ağrısı veya bulantısı yaşaması gibi sorunlar yaşayabilir. Bu konuşmacının yaşadığı sorunları temsil etmektedir.

Dinleyicilerde, konuşmacıdan kaynaklanan kötü bir sunum karşısında olumsuz duygu durumlarına düşer. Sıkılma, bunalma, baş ağrısı, salondan ayrılma hissi, mutsuzluk, konuya bağlanamama gibi sorunlar yaşayabilmektedir. Karşılıklı olarak bu sorunların oluşmaması ve etkili bir sunum için psikolojik teknikler kullanılması gerekmektedir. Peki, hangi psikolojik teknikler kullanarak başarılı bir sunum gerçekleştirebiliriz? Başlıklar halinde bu soruyu cevaplamaya çalışacağım.

Sunuma Hazırlanmak:

Sunuma hazırlanmak başarılı bir sunum yapmak için yararlanılan psikolojik teknikler arasında yer alır. Sunum korkusunun yenilmesi için zamanında ve doğru bir şekilde sunuma hazırlanmak gerekir. Sunuma hazırlanmak konuşmacı için deneyim oluşturur. Eğer konuşmacı yeterli bir hazırlık yapmazsa zorlanacaktır. Bunun yanında anlatacağı konu hakkın bilgi sahibi olmadığı izlenimi oluşur. Sunum yapan kişinin kendisi de bu korku ve endişe içerisine girebilir. Bu nedenle konuşmacı sunumunda hata yapmaya başlar. Sunuma hazırlanmak yeterince provaların yapılması sunum kaygısını %75 oranında azalttığı yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır. Sunuma hazırlanmak anlatılacak konunun detaylarının akılda daha iyi kalmasını sağlar. Sunum yapmak konuşmacıya daha az hata yapma ihtimali sağladığı için kendisini daha rahat hissetmesini sağlar.

Kendisini sunum yaparken daha rahat hisseden bir kişi, etkili bir sunum yapmaya daha çok yaklaşır. Bu da dinleyicilerin sıkılmadan ve bıkmadan sunumu dinlemelerine neden olur. Konuşmacı, vermek istediği bilgileri ve mesajı dinleyicilerine ileterek etkili sunumunu tamamlar.

Akılcı Dürtü Kuramı ile Hareket Etmek:

Bilim insanı Robert Ellis Akılcı Dürtü Kuramı öncüsüdür. Akılcı Dürtü Kuramı bizlere “olabilecek en kötü şeyleri düşünmek, kötü şeylerin gerçekleşme ihtimalini düşünmek, gerçekten neler olabileceğini düşünmek, muhtemel sorunları azaltması” aşamalarının zihinde tasarlanması gerektiğini açıklar. Akılcı Dürtü Kuralı bu anlayışı ile konuşmacının daha akılcı düşünebileceğini ifade etmektedir. Buradan hareketle konuşmacının yaşadığı korkuyu tanımlaması sunum korkusunu yenmesini sağlamaktadır. Nasıl yani dediğinizi duydum hemen açıklıyorum. Yani, sunum korkusunu yenmek için, konuşmacının sunum başlangıcında veya sunum anında oluşabilecek korkunun tanımlaması gerekmektedir. Böylece önceden tanımladığı olumsuzluklar onun sunum anında daha rahat hissetmesini sağlamaktadır.

Akılcı Dürtü Kuramı aynı zamanda konuşmacının tedirginliklerini tanımasıyla daha rahat hissederek etkili bir sunum yapmasını sağlar. Akılcı Dürtü Kuramı buradan hareketle başarılı yapılan bir sunumdan dinleyicilerin etkilenmesini sağlamaktadır. Bu durum konuşmacının vermek istediği bilgileri ve mesajı dinleyicilere vermesini sağlar. Sıkılmayan ve bunalmayan dinleyici de konuşmacının verdiği mesajı alarak mutlu bir şekilde ayrılabilir.

Sunumda Görsel Benzerlikler Kullanmak:

Sunumda görsel benzerlikler kullanmak hem konuşmacıya hem de dinleyiciye dönük yarar yarar sağlar. Görsel benzerlikler kullanmak bireylerin görsel algısının benzerlikleri ve daha önce deneyimlediği benzer kalıpları gördüğü sürece riskin en az seviyede olduğunu gösterir. Dinleyicilerin konuşmacının hazırladığı slaytlarda çözemediği veya arasında benzerlik kuramadığı sürece ortada belirsizlik oluşur. Oluşan bu belirsizlik durumu dinleyiciye rahatsızlık verir. Dinleyicilerin, slaydı ilk gördüğü anda sunulan veri, sayı, grafik, başlık renklerinin vb. birbirinden farklı olmasının yaşattığı rahatsızlık duygusuyla eş duygudur. Görsel benzerlikler şekil, boyut veya renk üzerinden olabilir. Görsel benzerlikler içerisindeki renk uyumu sunumu etkileyen oldukça önemli bir detaydır.

Sunum anında kullanılan görsel benzerlikler seyirciyi size yaklaştırabilir. Benzerlik gösteren veya doğru bir şekilde kullanılan renkler seyirciyi size doğru yaklaştırır. Grafiğinizin veya seçtiğiniz arka planınızın rengi seyircinin bir anda size yabancılaşmasını sağlayabilir. Burada önemli olan görsel benzerlikler uyumunu yakalamaktır.

Devamlılık Etkisi Tekniği:

Devamlılık etkisi psikolojik teknikler arasında en çok kullanılanıdır. Devamlılık etkisi seyircinin dikkatinin dağılmaması sağlanır. Sunum yaparken dinleyicilerin gözlerini istediğiniz noktaya baktırmak için devamlılık tekniği kullanmanız gerekir. Siz konuşmanızı yaparken dinleyiciler kendi arasında şuan nereyi anlatıyor sorusu dinleyiciler açısından oldukça rahatsız edici bir konudur. Devamlılık etkisi ile konuşmacı olarak sizin yapmanız gereken sunumunuzdaki görünmeyen çizgilerin gözleri bir noktadan diğerine taşımalıdır. Devamlılık etkisi sunumun yapıldığı esnada sayfanın üstüne takip edilecek rotayı yerleştirmek değildir. Bu dinleyicilerin görsel algısının o rotayı takip ettirmeye meyilli olmasını sağlamakla mümkündür.

Slaydı açtığınız ilk an dinleyicilere mutluluk vermelidir. Çünkü dinleyici nasıl bir rota izleyeceğini bildiği için mutludur. Eğer dinleyici kendini mutlu hissetmezse görsel algısı rotayı takip etmeye meyillidir. Ancak sunumun başında rotaya giden adresi belirtmek ne kadar doğru olur? Bu yüzden devamlılık etkisi oldukça önemlidir.

Yukarıda verilen psikolojik teknikler aslında etkili sunum teknikleri olarak da adlandırılabilir. Etkili sunum teknikleri olarak adlandırılabilmesinin nedeni amacın konuşmacının dinleyicilere etkili bir sunum yapmasını ve karşılıklı olarak birbirleri üzerinde olumlu izlenimler bırakmayı oluşturmasıdır. Başarılı ve etkili bir sunum gerçekleştirmek isteyenler etkili sunum teknikleri eğitimi alarak bu isteklerini yerine getirebilirler.

etkili sunum teknikleri eğitimi etkili bir sunum için psikolojik teknikleretkili sunum sunum yapmak
Sezer Açiler
Sezer Açiler
Blog Yazarı

Sezer AÇİLER, 19 Haziran 1995 tarihinde Sakarya’da dünyaya geldi. 2018 yılında Sakarya Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdi. Gayrimenkul danışmanı, stajyer sosyolog ve Felsefe Grubu öğretmeni olarak çalıştı. Sertifika programlarına katıldı. 2019 yılında İstanbul İşletme Enstitüsünde blog yazarı olarak çalışmaya başladı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
En Sık Yapılan Sunum Hataları
Sunum Teknikleri

En Sık Yapılan Sunum Hataları

24 Ocak 2022
Etkili Konuşma Sanatı
Etkili İletişim

Etkili Konuşma Sanatı

09 Ocak 2020
Etkileyici Sunum Teknikleri
Sunum Teknikleri

Etkileyici Sunum Teknikleri

30 Ağustos 2021
Etkileyici Slayt Nasıl Yapılır
Sunum Teknikleri

Etkileyici Slayt Nasıl Yapılır?

24 Mayıs 2020