AnasayfaBlogÇocuk Gelişimi Nedir?
Çocuk Gelişimi

Çocuk Gelişimi Nedir?

16 Nisan 2021
Çocuk Gelişimi Nedir?

Çocuk gelişimi bir çocuğun bedensel ve zihinsel gelişimini inceleyen bir bilim dalıdır. Bu süreç doğumundan itibaren 18 yaşına kadar geçen süreyi kapsar. Çocukların gelişim süreçlerini takip eden bu alanda gereksinimlerin saptanması en temel görevdir. Bunlar genel veya özel gereksinimler (bedensel veya zihinsel engel) olabilir. Bunlara ek olarak üstün yetenekli çocuklarla da ilgilenir.

Bu alan yalnızca çocukları incelemez, aksine bebeklikten yetişkinliğe kadar bir çok alt kategoriyi incelenir. Bu kategoriler şöyle sıralanabilir;

  • 0-2 yaş bebeklik,

  • 3-6 yaş ilk (erken) çocukluk,

  • 7-11 yaş ikinci çocukluk

  • 12-18 yaş ergenlik dönemi olmak üzere 4 bölümdür.

Gelişim Kavramları

Büyüme, bedenin fiziksel olarak gelişmesi ve olgunlaşması durumunu ifade eder. Bu anlamda kilo artışı, boy uzaması, kas gelişimi, iskelet yapısının irileşmesi ve vücudun şekillenmesi büyüme olarak değerlendirilir. Çoğu zaman büyüme ve gelişme birbirinden ayırt edilemez. Fakat bu iki kavram tamamen farklıdır. Büyüme fizikseldir ve boyutta değişmelerle fark edilir.

Bunun yanı sıra gelişme zihinle ilgilidir ve genellikle davranışsal olarak anlaşılır. Gelişim sürecinde olgunlaşma dediğimiz bir kavram mevcuttur. Bu da kişinin bir davranış veya işi yapacak bedensel ve zihinsel yeterliliğe ulaşmasıdır. Ancak yeterli kas gelişimine sahip olduktan sonra bir bebeğin yürüyebilmesi olgunlaşmaya güzel bir örnektir.

Öğrenme, gelişim çizgisinde en belirleyici kavramlardan biridir. Öğrenme sürecinin kalitesi gelişimi pozitif yönde etkiler. Öğrenme işi bir etkileşim sonucu meydana gelir. Burada çevresel faktörlerin rolü büyüktür. Sosyal ilişkiler sonucu meydana gelen bu durum genel olarak bireyin hayatında kalıcı bir yer edinir. 

Çocuk Gelişiminde Ortak Kilometre Taşları

Çocuk gelişimi, her çocuğun içinden geçtiği bir süreçtir. Düşünme, hissetme ve hareket etme yeteneklerinde öğrenme ve büyümeyi içerir. Çocuklar öğrendikçe ve büyüdükçe belirli kilometre taşlarına ulaşırlar. Bu kilometre taşları, çocukların beklendiği gibi gelişip gelişmediğini anlamamıza yardımcı olur. Tüm çocuklar kilometre taşlarına kendi hızlarında ulaşır, bu nedenle çocuğunuz aynı yaştaki başka bir çocuğun zaman çizelgesine tam olarak uymuyorsa paniğe kapılmayın. Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili herhangi bir endişeniz varsa, doktorunuzla veya başka bir sağlık uzmanıyla konuşun.

Bebeğin ilk yılı için bazı yaygın kilometre taşları şunlardır:

3 aylık olduklarında çoğu bebek desteklendiğinde başını dik tutabilir, gülümseyebilir ve mırıldanma sesleri çıkarabilir

6 aylık olduklarında, çoğu bebek destekle oturabilir, farklı sesler kullanarak gevezelik edebilir ve nesneleri bir elden diğerine aktarabilir

9 aylık olduklarında, bebeklerin çoğu her iki yöne de yuvarlanabilir (önden arkaya ve arkadan öne), destek almadan dört ayak üzerinde öne doğru emekleyebilir, parmak yiyeceklerini bağımsız olarak yiyebilir ve yardım almadan kendilerini oturma pozisyonuna getirebilir

12 aylık olduklarında, çoğu bebek bir seferde birkaç saniye veya dakika boyunca destek almadan kendi başlarına ayakta durabilir ve denge için bir şeye veya birine tutunarak adım atabilir. Ayrıca "anne" veya "baba" gibi tek kelimeleri söylemeye başlayabilirler.

Tüm çocukların kilometre taşlarına zamanında ulaşmadığını unutmamak önemlidir. Bebeğiniz erken doğduysa (hamileliğin 37. haftasından önce), belirli kilometre taşlarına ulaşmak için daha fazla zamana, bazen çok daha fazla zamana ihtiyacı olabileceğini unutmayın. Bebeğinizin gelişimini takip edin ve endişelerinizi doktoruyla veya başka bir sağlık uzmanıyla paylaşın.

Çocuk gelişimi, her çocuğun kendi hızında ilerlediği bir süreçtir. Çocukların beklendiği gibi gelişip gelişmediğini anlamamıza yardımcı olan, başını yukarıda tutabilmek veya yardımsız oturabilmek gibi ortak kilometre taşları vardır. Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili herhangi bir endişeniz varsa, bir sağlık uzmanıyla konuşun.

Fiziksel İhtiyaçlar

Çocuk gelişiminde en temel ve önemli iki fiziksel ihtiyaç vardır. Birincisi hayati önem taşıyan beslenme ihtiyacıdır. İkincisi ise temizliktir. Bu iki konu da bir çocuğun hayatında olmazsa olmaz ihtiyaçlardır. Bireyler belli bir olgunluğa erişene kadar bu iki ihtiyaçları da bakım veren kişiler (anne, baba, büyükanne vb.) tarafından karşılanır.

Beslenme; büyümenin ve sağlıklı gelişimin gerçekleşmesi için gereken besin öğelerinin sistematik ve sürekli bir biçimde bedene alınmasıdır. Özellikle çocukluk çağında fazladan öneme sahiptir. Doğumdan itibaren çok hızlı bir büyüme ve gelişme evresine giren çocuk, temel besin öğelerini yeterli aldığı takdirde sağlıklı bir gelişim gösterecektir.

Karbonhidratlar ve yağlar ısı ve enerji kaynağıdır. Proteinler büyüme ve onarım sağlar. Vitaminler koruyucu ve düzenleyicidirler. Bunlara ek olarak madensel tuzlar ve su temel ihtiyaçlarımızı genel olarak oluşturan 6 mikro besindir.

Temizlik; çocukluk çağında sağlıklı büyüme ve gelişimin sağlanması için büyük önem taşır. Bebeklerde alt temizliği, banyo ve vücut bakımı onu rahatlatacak ve gelişimini destekleyecektir. Aynı şekilde çocuklarda da el yıkama alışkanlıkları, yine banyo ve vücut bakımı, ek olarak tuvalet alışkanlığı kazandırmak gibi durumlar temizlik sağlamak ve sorumluluk kazanmak açısından da önem taşımaktadır.

Psikososyal İhtiyaçlar

Bebeklikten ergenliğe tüm yaş gruplarında belli psikososyal ihtiyaçlar mevcuttur. Bunlar 5 ana grupta incelenecek olursa; Fizyolojik, güvenlik, sevgi ve aitlik, saygı ve kedini gerçekleştirme olarak tanımlanabilir.

  • Fizyolojik ihtiyaçlar genel olarak her insanda var olan yemek, nefes almak, uyku gibi içgüdüsel gereksinimlerdir.

  • Güvenlik ise can ve mala zarar gelmemesi için sağlanması gereken korumadır.

  • Sevgi ve aitlik, saygı yine içgüdüseldir ve her insanın gereksinim duyduğu duygulardır.

  • Kendini gerçekleştirme konusu da önceki bahsedilen ihtiyaçları tamamlanmış bireylerde ideal ve kabiliyetlerini gerçekleştirme eğilimi gösterme ve bunu başarma isteğidir.

Genel hatlarıyla baktığımızda bir çocuğun doğumuyla beraber yaşadığı büyüme ve gelişme ciddi anlamda komplike ve mühim olaylardır. Her bir konun ayrı ayrı incelenmesi ve üzerinde durulması gerekir. Bir çocuğun doğumu ve büyümesi sırasında geçirdiği evreler her birey için ayrı ayrı fiziksel ve psikososyal olarak değerlendirilmeli ve dikkatle ilgilenilmelidir.

Çocuklar geleceğin yetişkinleridir. Ve de en çok bu sebeple, geleceğimizi inşa ederken en önem verilmesi gereken konu onların gelişimi, büyümesi ve yetiştirilmesi olmalıdır. 

Sosyal Gelişim

Sosyal Gelişim, bir çocuğun hem akranlarıyla hem de yetişkinlerle etkileşim kurma becerisiyle ilgilidir. Hem sözlü hem de sözsüz iletişim becerilerinin (göz teması kurma ve beden dilini kullanma gibi) yanı sıra empatinin (başka bir kişinin bakış açısını anlama yeteneği) geliştirilmesini içerir. Bebekler tamamen kendilerine odaklanarak başlarlar ancak yavaş yavaş başkalarını da dikkate almayı öğrenirler. Okul çağına gelindiğinde, çoğu çocuk sosyal kurallar ve beklentiler konusunda iyi bir anlayış geliştirmiştir.

Entelektüel Gelişim

Entelektüel Gelişim, problem çözme, muhakeme, planlama vb. gibi bir dizi bilişsel beceriyi kapsar. Ayrıca nesneleri veya fikirleri temsil etmek için sembollerin (sayılar veya kelimeler gibi) nasıl kullanılacağını öğrenmeyi de içerir. Bebeklerin zihinsel becerileri daha doğmadan önce gelişmeye başlar; örneğin, henüz anne karnındayken farklı sesler arasında ayrım yapabilirler.

Bu süreç, bebekler çevrelerini keşfetmeye ve işlerin nasıl yürüdüğünü anlamaya başladıkça yaşamın ilk yılında hızla hızlanır. Okul çağına gelindiğinde, çocuklar etraflarındaki dünyayı anlamak ve düşünmek için sofistike yollar geliştirmiş olurlar.

Gördüğünüz gibi, çocuk gelişimi birçok farklı büyüme alanını içeren karmaşık bir süreçtir. Tüm çocuklar kendi hızlarında gelişirken, çoğunun yaklaşık aynı zamanda ulaştığı bazı genel kilometre taşları vardır. Bu kilometre taşlarının neler olduğunu ve neleri içerdiğini anlayarak çocuğunuzun gelişimini daha iyi destekleyebilir ve uygun müdahalenin yapılabilmesi için herhangi bir gecikmenin erken fark edilmesini sağlayabilirsiniz.

Bir Çocuğun Çevresi Gelişim Sürecini Nasıl Etkiler?

Bir çocuğun çevresi, gelişiminde çok önemli bir rol oynar. Yedikleri yiyeceklerden etkileşimde bulundukları insanlara kadar her şey büyüme ve gelişmelerini etkileyebilir. Bu bölümde, bir çocuğun çevresinin gelişim sürecini nasıl etkileyebileceğine daha yakından bakacağız.

Bir çocuğun gelişimini etkileyebilecek birçok faktör vardır, ancak çevrenin rolü genellikle hafife alınır. Bir çocuğun evi, mahallesi ve hatta gittiği okul bile gelişiminde rol oynayabilir.

Bir çocuğun hayatının ilk yılları, gelecekteki büyümenin temelini attığı için özellikle önemlidir. Sağlıklı bir gelişim için güvenli ve besleyici bir ev ortamı şarttır. Sevildiğini ve desteklendiğini hisseden çocukların gelişmesi, hissetmeyenlere göre daha olasıdır.

Bir çocuğun yaşadığı mahalle de gelişimini etkileyebilir. Güvenli ve bakımlıysa, fiziksel aktivite ve keşif için iyi bir ortam sağlayabilir. Ancak değilse, bir çocuğun öğrenme ve büyüme fırsatlarını sınırlayabilir.

Son olarak, bir çocuğun gittiği okul da gelişimi üzerinde etkili olabilir. İyi bir okul, çocukların tam potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olan teşvik edici bir öğrenme ortamı sağlayacaktır. Ancak düşük kaliteli bir okul çocuğun gelişimini engelleyebilir ve akranlarının gerisinde kalmasına neden olabilir.

Bir çocuğun çevresinin gelişim süreci üzerinde önemli bir etkisi olduğu açıktır. Yaşadıkları evden devam ettikleri okula kadar her şey büyüme ve gelişmelerini etkileyebilir. Ebeveynler ve bakıcılar bunun farkında olmalı ve bu kritik yıllarda çocuklara destekleyici ve besleyici bir ortam sağlamak için ellerinden gelen her şeyi yapmalıdır.

Ebeveynlerin Çocuklarının Gelişim Yolculuğundaki Rolü

Çocuğunuz büyümeye ve etrafındaki dünyayı keşfetmeye başladığında, ona her adımında yardımcı olmak istemeniz doğaldır. Ancak çocuğunuz gelişirken onu desteklemenin en iyi yolu nedir?

Ebeveynlerin çocuklarının gelişim yolculuğundaki rolünün düşündüğünüzden daha önemli olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılara göre, erken yaşlardan itibaren çocuklarının hayatına dahil olan ebeveynler, okulda ve hayatta daha başarılı olan çocuklara sahip olma eğilimindedir.

Peki çocuğunuzun gelişim yolculuğuna nasıl dahil olabilirsiniz? İşte size birkaç fikir.

Çocuğunuzun Eğitimine Dahil Olun

Çocuğunuzun gelişimini desteklemenin en önemli yollarından biri onun eğitimine dahil olmaktır. Bu, okul etkinliklerine katılmak, öğretmenleriyle görüşmek ve ev ödevlerinde onlara yardımcı olmak anlamına gelir.

Bu aynı zamanda onlara eğitimin önemini ve okulda başarılı olmanın neden önemli olduğunu öğretmek anlamına da gelir. Kendiniz iyi bir örnek oluşturarak bu değerleri aşılayabilirsiniz. Örneğin, eğitime değer veriyorsanız ve okulda başarılı olmaya büyük önem veriyorsanız, çocuğunuzun da sizi takip etmesi muhtemeldir.

Onları Fiziksel Olarak Aktif Olmaya Teşvik Edin

Çocuğunuzu fiziksel olarak aktif olmaya teşvik etmek, gelişimini desteklemenin bir başka harika yoludur. Egzersizin, beyin fonksiyonlarını iyileştirmek, güçlü kemikler ve kaslar oluşturmak ve stres seviyelerini azaltmak da dahil olmak üzere büyüyen vücutlar için sayısız faydası vardır.

Kendiniz bir spor hayranı olmasanız bile çocuklarınızı hareket ettirmenin pek çok yolu vardır. Onları mahallede yürüyüşe çıkarabilir, arka bahçede kovalamaca oynayabilir ya da dans veya karate derslerine yazdırabilirsiniz. Yaşına uygun ve çocuğunuzun keyif alacağını bildiğiniz aktiviteleri seçin.

Yeterince Uyuduklarından Emin Olun

Uyku her yaştan çocuk için çok önemlidir. Fiziksel büyümeden beyin gelişimine kadar her şeyde rol oynar. Ulusal Uyku Vakfı'na göre, okul çağındaki çocukların her gece 9 ila 12 saat arasında uykuya ihtiyacı vardır.

Çocuğunuzun yeterince dinlenmesine yardımcı olmak için bir yatma zamanı rutini oluşturun ve mümkün olduğunca buna sadık kalın. Yatmadan en az 30 dakika önce elektronik cihazları kapatın ve kolayca uykuya dalabilmeleri için yatak odalarının karanlık ve sessiz olduğundan emin olun.

Bir ebeveyn olarak çocuğunuzun gelişim yolculuğunda önemli bir rol oynuyorsunuz. Eğitimlerine dahil olarak, onları fiziksel olarak aktif olmaya teşvik ederek ve yeterli uyku aldıklarından emin olarak, onları hem şimdi hem de gelecekte başarıya hazırlayabilirsiniz.

Çocuk Gelişimi çocuk gelişim büyüme Çocuk Gelişimi Nedir
Sezin Gök - Blogger
Sezin Gök
Blog Yazarı

Akdeniz Üniversitesi İşletme bölümü mezunudur. Üniversiteden fakülte derecesi ile mezun olmuştur. Gerçekleştirdiği sosyal sorumluluk projesi ile çevresine katkıda bulunmuştur. Gönüllü olarak sosyal sorumluluk projesini devam ettirmektedir. İşletme ve alanları ile ilgili yazılar yazmaktadır.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Çocuk Gelişimi Bölümü (MYO)
Bölümler

Çocuk Gelişimi Bölümü (MYO)

14 Temmuz 2020
Çocuk Gelişimi Bölümü
Bölümler

Çocuk Gelişimi Bölümü

05 Mayıs 2020
Annelerin Okuması Gereken 18 Kitap
Kişisel Gelişim

Annelerin Okuması Gereken 18 Kitap

02 Mart 2021
Oyun terapisi eğitimiyle oyunların iyileştirici ve tedavi edici yönünü keşfedin. Uzman psikolog ve eğitmen eşliğinde harika bir online program.
5
(16)

Oyun Terapisi Eğitimi

11 Konu5 Saat
Ders EğitmeniDers Eğitmeni
240110
Masal terapisi eğitimi psikologlar için yeni beceriler edinmesini sağlar. MAsal terapisi sertifikanızla bireysel, grup veya diğer seanslarınızda fark yaratın.
4.3
(3)

Masal Terapisi Eğitimi

16 Konu5 Saat
Ders EğitmeniDers Eğitmeni
19089
Robotik Kodlama Eğitimi
5
(4)

Robotik Kodlama Eğitimi

5 Konu30 Saat
Ders EğitmeniDers Eğitmeni
500160
Akıl ve Zeka Oyunları Eğitimi
Erdem TuranErdem Turan
19969