AnasayfaBlogDijital Dünyadan Nostaljik Kaçış: Dolma Kalem
Nedir?

Dijital Dünyadan Nostaljik Kaçış: Dolma Kalem

03 Şubat 2021
Dijital Dünyadan Nostaljik Kaçış: Dolma Kalem

Beyaz gömleklerde mürekkep lekeleri, simsiyah olmuş parmaklar. Dolma kalemlere dair bu anılar geçmişte kaldı. Ancak onlar kendilerini dayanıklı, mürekkep akıtmayan tasarımlarıyla bugünlere yeniden getirdiler. Gündelik hayatta sıkça kullanılmasalar da sevenleri ve yeni tanıyanları için bir hobi unsuru olmaya devam ediyorlar. Özellikle son yıllarda dolma kalem koleksiyonu yapmak oldukça popüler bir uğraş.

Dünyanın her köşesinden kimi büyük kimi küçük birçok marka meraklılar için kalem üretiyor. En yaratıcı tasarımlar rengârenk mürekkeplerle buluşup harikalar yaratıyor. Kullanması zahmetli olsa da güzelliği bu zahmette yatıyor. Peki bu kalemler günümüzdeki halini nasıl ve ne zaman aldı? Nostalji dışında onu bu kadar özel yapan ne?

Dolma Kalemin Hikayesi: Şişeden Hazneye

1827 yılına gelmeden önce yazı, divit denilen sivri uçlu bir çeşit kalemin hokka adı verilen şişedeki mürekkebe batırılmasıyla yazılıyordu. Bu tarihte ise Romanyalı mucit Petrache Poenaru, Fransa’da eğitim gördüğü sırada not tutmakla geçen zamanını kısaltmak istedi. Böylece kendinden haznesi olan ilk dolma kalemi icat etti ve 25 Mayıs 1827’de patentini aldı.

1828 yılında William Joseph Gillott, William Mitchell ve James Stephen Perry ucuz ve dayanıklı çelik uçların üretimi için işe koyuldular. Bunun birlikte dolma kalem tüm dünyada en çok kullanılan yazma gereçlerinden biri haline geldi.

Dolma Kalem Nasıl Çalışır?

Kalemin gövde kısmındaki hazneden gelen mürekkep ince kanallar yardımıyla uca ulaşır ve dolma kalem yazmaya başlar. İlk tasarımların en büyük sorunu yazdıkça haznenin içinde oluşan vakum sebebiyle mürekkebin akmamasıydı. Bir süre yazıldıktan sonra vakumun boşaltılması gerekiyordu. Ancak bu oldukça can sıkıcı bir işti. Çözüm 1884 yılında Lewis Waterman’dan geldi. Tasarladığı kalemin uç kısmına eklediği küçük delikle hava haznenin içine ulaşabiliyordu.

Günümüzde Walterman’ın icat ettiği uç küçük değişiklikler dışında aynı. Ancak hazneler oldukça çeşitlendi. En popüler modellerden biri plastikten yapılan tek kullanımlık kartuşlar. Bir diğeri piston. Bu mekanizmada mürekkep, ucun hava deliğini de içine alacak şekilde şişeye batırılmasıyla haznedeki vakum kullanılarak çekiliyor.

Mürekkepler

Dolma kalem mürekkepleri, uçtaki ince kanalların tıkanmaması ve kolay temizlenebilmesi için su bazlı yapılır. Bu sebeple yazılar zamanla dağılabilir. Özellikle kâğıt neme maruz kalmışsa. Bu dolma kalemin nostaljik bir güzelliği aslında.

Bir diğer güzellik ise mürekkep çeşitliliği. Başlarda sadece mavi, siyah gibi temel renkler varken günümüzde sayılamayacak kadar çok renkte, simli, metalik mürekkeplerle karşılaşmak mümkün. Kalemin yanında bunların da koleksiyonu yapılmakta.

Dolma Kalem Eşsiz Bir Deneyim Demek

Günümüzün dijital dünyasında her işimizi bilgisayar gibi elektronik cihazların başında halleder olduk. Yazacağımız her şeyi klavyelerde yazıyoruz. Bu hız dünyasında işlerimizi çabucak halletmenin bir sakıncası yok elbette. Ancak sevdiğimiz cümleleri, beğendiğimiz alıntıları, ilginç fikirlerimizi ve duygularımızı da makinelerimize kaydediyoruz. Bu sebeple kalem, kâğıt ve yazma ruhu kaybolmaya başladı.

Dolma kalem ise kullananlara bambaşka bir imkân veriyor. Bakımı, mürekkep değişimi, yazının gölgeleri, yavaş yavaş yazma süreci ve kalemin kâğıtta gezinirken uyandırdığı hisler şüphesiz bir klavyenin asla hissettiremeyeceği türden. Hız söz konusu olduğunda belki biraz geride kalıyor ancak sahibine sakin bir deneyim sunuyor.

Bundandır ki yazma ruhunu hatırlatan en değerli araçlardan biri olarak sevenlerinin sığınağı. Bu sığınağa son yıllarda duyulan ilgi de gitgide artmakta. Ekranın mavi ışığından kaçıp mürekkebin mavisinde geçmişin güzel duygularını hissedip onu anma fırsatı sunması zamanının hiç geçmeyeceğini kanıtlar nitelikte.

Dolma Kalemi Kim İcat Etti?

Romanyalı mucit Petrache Poenaru, Fransa’da eğitim gördüğü sırada not tutmakla geçen zamanını kısaltmak istedi. Böylece kendinden haznesi olan ilk dolma kalemi icat etti ve 25 Mayıs 1827’de patentini aldı.

Dolma Kalem Nasıl Çalışır?

Kalemin gövde kısmındaki hazneden gelen mürekkep ince kanallar yardımıyla uca ulaşır ve dolma kalem yazmaya başlar. 1884 yılında Lewis Waterman, tasarladığı kalemin uç kısmına eklediği küçük delikle hava haznenin içine ulaşabiliyordu. Günümüzde Walterman’ın icat ettiği uç küçük değişiklikler dışında aynı.

Dolma Kalem Mürekkepleri Nasıldır?

Dolma kalem mürekkepleri, uçtaki ince kanalların tıkanmaması ve kolay temizlenebilmesi için su bazlı yapılır. Bu sebeple yazılar zamanla dağılabilir. Başlarda sadece mavi, siyah gibi temel renkler varken günümüzde sayılamayacak kadar çok renkte, simli, metalik mürekkeplerle karşılaşmak mümkün. 

YAZAR: TUĞBA TÜRKEKUL

Dolma Kalemi Kim İcat Etti Dolma Kalem Nasıl Çalışır Dolma Kalem Mürekkepleri Dolma Kalem Mürekkep Nostalji
Konuk Yazar
Konuk Yazar
Blog Yazarı

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Hattat Nedir? Ne İş Yapar?
Meslekler

Hattat Nedir? Ne İş Yapar?

10 Mayıs 2021
Popüler Yazı Stilleri
Nedir?

Popüler Yazı Stilleri

07 Ocak 2021