Published on: 01 Mayıs 2019 Konuk Yazar 0 Yorum
Okuma Sayısı : 1128

İş yerlerinde bireyi psikolojik olarak yetersiz hale getirmek için yapılan, her türlü aşağılama ve yıldırma politikalarını içeren, ruhsal şiddet olarak da adlandırılabilecek davranışlara mobbing denir. Bu kavram ilk olarak İsveçli bilim adamı Dr. Heinz Leymann tarafından ortaya atılmıştır. Dr. Leymann’ın 1984 yılında yayınladığı “İş Hayatında Güvenlik ve Sağlık” konulu raporundan sonra bilimsellik kazanmıştır. Özellikle günümüzde de sanayi, ticaret gibi iş kollarının da gelişmesi ile topluluk olarak yaşayan biz insanlar arasında hiyerarşi oluşmaya başlamış; bu nedenle de bu tür sorunlar daha da yaygın hâle gelmiştir. 

mobbing

Mobbing Uygulandığını Nasıl Anlarız?

Bir iş yerinde size karşı mobbing uygulandığını iddia edebilmeniz için benzer saldırı durumlarının devamlı olarak tekrarlanıyor olması gerekir. Örneğin; etkisiz eleman haline getirilme, alay konusu olma, hor görülme gibi durumlar artık rahatsız edecek seviyeye gelmişse, bu durumdan şüphe edebilirsiniz. Bir diğer deyişle, anlık olarak rahatsızlık veren fikir ayrılıkları, yaşanan tartışmalar bu şekilde bir baskı olarak görülemez. İlgili durumun iş yerinde yaşanmış olması da bir kıstastır.

Mobbing Çeşitleri Nelerdir?

Düşey, yatay ve dikey olmak üzere mobbingin üç türü bulunur.

Düşey: Genelde üst konumda çalışanların astlarına uyguladığı psikolojik tacizdir. Günümüzde de en çok görülen ve mağdur olunan tür budur.

Dikey: Çok nadir görülmekle birlikte alt konumda çalışanların üstlerine uyguladığı baskıdır.

Yatay: Kendisi ile aynı seviyede bir başka çalışana uygulanan baskı türü olarak karşımıza çıkar. Bir takım olarak çalışılan ortamlarda fazla ego, fazla çalışma hırsı, çalışma arkadaşını iş ortamında ezmeye çalışarak öne çıkma arzusu buna neden olabilecek etkenlerdendir.

Mobbing Dereceleri Nelerdir?

Psikolojik olarak değerlendirildiğinde mobbingi derecelerine göre ayırabiliriz.

  • 1.Derece: Çalışanlar 6-12 ay arası bu duruma maruz kalır.
  • 2.Derece: 12-24 ay arası süre ile psikolojik şiddet durumu yaşanır.
  • 3.Derece: 24 ay ve daha fazla süre bu durumun yaşanmasıdır. Bu derece artık psikolojik yardımın gerekli olduğuna kanaat getirilebilecek derecedir. Bu evrede kişide intihar etme isteği, bu isteği oluşturacak kadar bunalıma girme, hatta kalp krizi gibi durumlar gözlemlenebilir.

Mobbing Nedeni İle İstifa Edilebilir mi?

Mobbing aynı zamanda çalışanı istifaya zorlayabilecek durumlar arasında sayılmaktadır. Genellikle yönetici baskısı olarak karşımıza çıkan bu problemden kurtulmak istiyorsanız ve bu nedeni dayandıracağınız bir kanıtınız var ise iş sözleşmenizi haklı olarak fesih edebilirsiniz. İş yerinizde mobbinge maruz kalıyor ve istifa etmek istiyorsanız İstifa Ederken Bilinmesi Gerekenler yazısını mutlaka okumalısınız. 

Mobbing Cezası Var mıdır?

Psikolojik taciz olarak da adlandırılabilecek bu durumun dayanılmaz olduğu raddeye geldiğinizde tabi ki buna göz yummak zorunda değilsiniz. Kanunlarımızda bunun da bir çözümü bulunuyor. Bir anlamda manevi işkence sayılabilecek bu suçun cezası Türk Ceza Kanunu’nun 94.maddesinde düzenlenmiştir. İlgili hükmün 1.fıkrasında “Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan on iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” şeklinde yer almaktadır. Aynı zamanda manevi işkencenin düzenlendiği 94/3.maddesinde de “Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi halinde, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” şeklinde de hükmü bulunur.

Durumu özetlemek gerekirse mobbing, sağlığınız açısından iş yerinde tehdit oluşturabilecek, aslında çok ciddi bir problemdir. Bu durumu görmezden gelmek yerine hakkınızı arayabileceğiniz birtakım yargı yolları da mevcuttur. Unutulmaması gerekir ki; her çalışan, çalıştığı iş yeri için ayrı bir değere sahiptir. İş yerinde mobbinge maruz kalmanız durumunda neler yapmanız gerektiği ile ilgili detaylı bilgi edinmek için online Mobbing Eğitimi alabilirsiniz. Böyle bir duruma maruz kaldığınızda neler yapmanız gerektiğini Mobbingi Eğitim İle Yenin yazısını okuyarak öğrenebilirsiniz.

Yazar: Elçin Devran

  • iş yerinde mobbing ,
  • mobbing ,
  • psikolojik şiddet
Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı