Close
Mobil Menu Bars

Medya Okuryazarlığı Ne Demek?

24 Nisan 2020, 1818 defa okundu.
Medya Okuryazarlığı Ne Demek?
medya okuryazarlığı, geleneksel medya, iletişim araçları, medya mesajı, medya okuryazarı

Medya okuryazarlığını, medyada yer alan bir içerikle karşı karşıya kalmamız durumunda, daha iyi anlamak ve yorumlamak için tüm nitelikleri bir arada, bütün olarak kullanma becerisini geliştirme süreci olarak adlandırabiliriz. Başka bir ifade ile; medya okuryazarlığı, iletişim araçları vasıtasıyla sahip olunan mesajları çözüme kavuşturma, değerlendirme ve iletme yeteneği olarak bilinmektedir. Günümüzde medya okuryazarlığı daha çok medya çözümleme üzerinde durmaktadır. Medya okuryazarlığı, iletilerin doğru okunmasında ve izleyicinin kendi iletilerini üretebilmelerinde de katkı sağlar.

Temel amaçları arasında; medyanın iletmiş olduğu mesajların doğru okunmasına yardımcı olmak, kişilere medyanın tanıttığı dünyanın gerçek dışı olabileceğini anlatmak, medyaya ait yönetme fonksiyonunun varlığını fark ettirmek bulunur. Medya okuryazarlığını öğrenmek ve çözmek dijital çağın gereklerinden biri haline gelmiştir. Medya okuryazarlığı eğitimi almak, medyayı doğru okuyan, doğru çözümleyen, kitle iletişim araçları mesajlarını eleştirel bakış açısı ile değerlendirebilen bireyler ortaya çıkarmayı amaçlar.

Medya Okuryazarlığını Öğrenmek İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz

Medya okuryazarlığının geleneksel medya koşullarında ve günümüz medya yaşamında, güncel olmamızı sağlamak konusunda rolü büyüktür. Medya okuryazarlığını öğrenme, çözümlemek ve öğretebilmek için önemli bazı kriterlere öncelik vermemiz gerekir. Bunlar nelerdir, inceleyelim.

medya okuryazarlığı, geleneksel medya, iletişim araçları, medya mesajı, medya okuryazarı,

  • Eleştirel bakış açısını geliştirmek; medyayı değerlendirme aşamasında, iletilerin mantıklı olup olmadığına, bazı bilgilerin ne sebeple eklendiğine, eklenmeyen bilgilerin neden eklenmediğine, önemli fikirlerin neler olduğu hakkında kararlar verebiliriz. Düşüncelerimizi desteklemek amacı ile örnekler kullanmak önemlidir. Sonrasında edindiğimiz bilgiler hakkında kendi fikirlerimizi üretme şansı yakalarız.
  • Bilinçli tüketici olmak; medya okuryazarlığının karşılaştığınız herhangi bir şeyin güvenli olup olmadığını tespit etmede rolü büyüktür. Reklamların ikna edici gücü,profesyonel bir pazarlama iletişimi ile  ürün veya hizmeti satmak için uyguladıkları teknikleri anlamamıza ve direnç göstermemize yardım eder. Bu durum satın alma tavrımızı ve bilinci tüketici olma yolunda doğru adımlar atmamızı sağlar.
  • Bakış açısı çözümleme; her bir içerik üreticisi farklı bakış açısı ile hareket eder. Bir yazarın bakış açısını çözümlemek, karşımıza çıkan diğer bakış açılarını çözümlemede yardımcı olur. Bunun yanı sıra edindiğimiz bilgiler ile üretilen bilgileri karşılaştırmada etkili olur. Yazar bilgilendirici mi, düşüncelerinizi değiştirmeyi mi amaçlıyor, yoksa yeni fikirler mi aktarıyor. Çözümlemek, ne tür bir etki yarattığını anlamamız ve bilinçli tercihlerde bulunmamız için önemlidir.
  • Kendi kültürümüzde medyanın rolünü tespit etmek; geleneksel medyada yer alan içerikler, bizlere medya hakkında önemli bilgiler aktarmayı hedefliyor. Bu içerikler, dünya görüşümüzün şekillenmesine yardımcı oluyor. Öğrendiklerimiz doğrultusunda davranmamızı ve düşünmemizi sağlıyor.
  • Kendi bakış açını oluşturmak; kendi bakış açınız ile medya oluşturmak, söylemek istediğiniz düşünceyi doğru mesaj ile vermek, bu mesajların etkili olduğunu fark etmek önemli bir iletişim anahtarı olarak karşımıza çıkar.

Medya Okuryazarlığı Eğitiminin İlkeleri Nelerdir?

medya okuryazarlığı, geleneksel medya, iletişim araçları, medya mesajı, medya okuryazarı,

  • Aldığımız ileti veya oluşturduğumuz iletiler hakkında sorgulama yapmayı ve eleştirel düşünme becerisini gerektirir.
  • Medya okuryazarlığı; okuryazarlık kavramlarını yani, okuma ve yazma her tür medyayı kapsayacak şekilde olmalıdır.
  • Her yaştan öğrencide beceri gelişmesini sağlar ve pekiştirir. Etkileşim halinde olmayı ve sürekli pratik yapmayı gerektirir.
  • Toplum için ihtiyaç duyulan bilgiye, düşünmeye ve etkileşime önem veren katılımcılar ortaya çıkarır.
  • Medyayı kültürün bir parçası olarak görür ve sosyalleşme aracıları olarak işlevde bulunduğunu kabul eder.
  • Bireyler medya mesajlarından kendi anlamlarını üretirken aynı zamanda bireysel becerilerini, fikirlerini ve deneyimlerini kullandıklarını doğrulamayı amaçlar.

Ülkemizde ve Dünyada Medya Okuryazarlığı

Ülkemizde yapılan bilimsel araştırmalara göre, televizyon izleme oranı günde ortalama 3 ila 5 saat aralığında olduğu saptanmıştır. Yine yapılan bilimsel araştırmalara göre, görsel, işitsel ve sosyal medya karşısında günümüz dijital medya yapısı da dahil olmak üzere özellikle çocukların bilinçlendirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Medya okuryazarlığı eğitimi ile medyanın özellikle çocuklar üzerinde yarattığı olumsuz etkilerin ortadan kaldırılması hedeflemektedir.

medya okuryazarlığı, geleneksel medya, iletişim araçları, medya mesajı, medya okuryazarı,

Medya okuryazarlığı, 2000’li senelerde ilk olarak beş pilot okulda denemiş daha sonra da ülkenin genelinde seçmeli ders olarak 6, 7 ve 8. sınıflara eklenmiştir. Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) 2004 senesinde, medya okuryazarlığının müfredata eklenmesi gerektiği fikrini ortaya koymuştur. 2006 yılında RTÜK ve Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu arasında düzenlenen protokol neticesinde medya okuryazarlığı müfredata dahil edilmiştir. Fakat dersi anlatan öğretmenlerin iletişim fakültesi mezunu olmamaları, dersle ilgili uygulamaları hayata geçirmek noktasında okulların yeterli donanımının olmaması gibi nedenlerle bazı sorunlar yaşanmıştır. Dünyada ise; ABD’de 1932 yılından itibaren eğitimde yer alan medya okuryazarlığı, günümüzde zorunlu dersler içine alınmıştır. Bu dersin zorunlu hale getirilmesindeki en önemli sebep ABD televizyon izleme oranı olarak dünya listelerinde ilk sırada bulunmasıdır. ABD dışında pek çok ülkede de medya okuryazarlığı dersine önem verilmekte ve eğitim içinde bulunmaktadır.

Bir Medya Mesajının Ardındaki Unsurlar Nelerdir?

Günümüz şartlarında çocuklarımız için internetsiz bir ortamın yokluğu neredeyse imkânsız denecek kadar zor bir kavram. Çocuklar güne başladıktan sonra, uyku saatleri hariç neredeyse her an internetle etkileşim halinde yaşıyorlar. Bu durum medya okuryazarlığını hem bir ihtiyaç hem de bir zorunluluk haline getiriyor. Medyanın çocuklar üzerinde yaratacağı olumsuz etkileri göz önünde bulundurarak önemi üzerinde durulması gerekiyor. Medya okuryazarlığı ile medyayı bir yetişkin ürünü olmaktan çıkarıp, çocuk bakış açısının yerleştirilmesi zorunlu bir unsurdur. Yetişkinler ile birlikte çocuklarda medyadan gelmekte olan çok sayıda bilginin karşısında, seçici davranabilmeyi öğrenmek için medya okuryazarlığı eğitimi içinde olmalıdır. Bir medya mesajının ardında farklı unsurlar yer almaktadır. Bu unsurlar;

medya okuryazarlığı, geleneksel medya, iletişim araçları, medya mesajı, medya okuryazarı,

  • Mesajı kimin ürettiği?
  • Mesajla ilgi çekebilmek için hangi tekniklerin uygulandığı?
  • Bir mesajı diğer insanlar, benim çözümlediğimden farklı olarak nasıl çözümlemiş olabilirler?
  • Bir mesajda hangi hayat şekillerine, görüşlere değer verilmiş hangileri göz ardı edilerek oluşturulmuştur?

Yukarıda gördüğümüz soruları yanıtlamak, yetişkinler için bile oldukça zordur. Dolayısıyla erken yaşlarda uygulanan medya okuryazarlığı eğitiminin sağlayacağı yarar göz ardı edilmemelidir. Diğer bir ifade ile medya okuryazarı olmayı başaran bir birey; medya otoritelerinin siyasi görüşü, ekonomik yapısı, idari durumu hakkında fikir sahibi olur, farklı kaynaklardan iletilen bilginin doğruluğunu değerlendirebilir. Kitle iletişim araçlarının, toplumun ve o toplumda yaşayan inanların inanç, tavır ve değerleri üzerinde bulunan etkisinin bilincinde olacaktır.

Medya okuryazarlığı nedir?

Medya okuryazarlığı, iletişim araçları vasıtasıyla sahip olunan mesajları çözüme kavuşturma, değerlendirme ve iletme yeteneği olarak bilinmektedir. Günümüzde medya okuryazarlığı daha çok medya çözümleme üzerinde durmaktadır. Medya okuryazarlığı, iletilerin doğru okunmasında ve izleyicinin kendi iletilerini üretebilmelerinde de katkı sağlar.

Medya okuryazarlığı öğrenme aşamasında nelere dikkat edilmelidir?

Medya okuryazarlığı örenme aşamasında eleştirel bir bakış açısına sahip olmak önemlidir. Aynı zamanda bakış açısını çözümleyebilmeli ve kendi bakış açımızı oluşturabilmeliyiz. Bilinçli bir tüketici olmakta önemlidir.

Medya okuryazarlığı için medya mesajının ardındaki hangi soruları görebilmek gerekir?

Mesajla ilgi çekebilmek için hangi tekniklerin uygulandığı? Bir mesajı diğer insanlar, benim çözümlediğimden farklı olarak nasıl çözümlemiş olabilirler? Ve Bir mesaj hangi hayat şekillerine, görüşlere değer verilmiş hangileri göz ardı edilerek oluşturulmuştur?

Bu yazıyı beğendiysen
şimdi paylaş!
Blogger
Özgeçmiş

İşletme Eğitimimi tamamladıktan sonra uzun yıllar eğitim sektöründe hizmet verdim. Eğitim alanında çalışmalara devam ederek, her alanda içerik üreterek, kendimi geliştirmeye devam ediyorum.

Devamı
Yorumlar(0)
Ortalama Değerlendirme 5

Yorum yapabilmek için Oturum Aç'manız gerekmektedir.

Yorum yapılmamış, yapan ilk sen ol!