Published on: 18 Kasım 2019 Konuk Yazar 0 Yorum
Okuma Sayısı : 535

Kitap editörlüğü, yazarın yayımlanmak üzere hazırladığı kitabın ham hali üzerinden okunarak “edit” diğer bir adıyla tashih edilme süreci deniyor. Bu süreçte metin yazım-imla ve dilbilgisi kurallarına uygun hale getiriliyor. Bu kurallar Türkçe için TDK’nın belirlediği Türk Dili Kurallarıdır. 

Kitap Editörü Ne Yapar?

Editör tashihle birlikte kitabın doğru bir örgüyle yazılıp yazılmadığına, başlıkların, metnin puntosuna, ara boşluklara, kullanılan görsellerin yerlerine ve kitap ismine kadar tüm kontrolleri yapıyor. Kitap editörü gerekli gördüğü yerlerde müdahaleler de yapıyor, tek başına karar veremeyeceği konularda da notlarını alıyor, aldığı notları da yazar ve genel yayın yönetmeni ile paylaşıyor.

Tashih yapılırken değişmez kesin kuralların yanında yazarın edebî tarzı, kullandığı dil de büyük önem taşıyor. Örneğin; metinde “Hadi ordan be…” yazılmış olsun aslında bu cümlenin doğru yazılışı; “Haydi oradan…”dır. Fakat yazar metinde sokak ağzı kullandığı için cümlenin  “Hadi ordan be…” şeklinde kalması uygundur.

Kitap Editöründe Bulunması Gerekenler Neler?

Bir kitap editörünün öncelikle editörlüğünü yaptığı dilin dilbilgisi kurallarına hâkim olması gerekiyor. Bunun yanında çok kitap okumak ikinci bir önemli unsurdur. Çok kitap okuyan kişinin dilbilgisine hâkimiyeti gelişiyor ve entelektüel bilgi birimi artıyor. Ne kadar çok kitap okunursa okuduğunu anlama, yorumlama ve yazabilme kabiliyeti de o kadar gelişiyor. Bu da editörlük ve kitap editörlüğü için çok önemlidir. 

Kitap editörlüğü yapabilmek için bir diğer etmen de yazım türlerine hâkimiyettir çünkü her yazım türünün kendi içerisinde kuralları vardır. Bazı yazım türleri; şiir, roman, akademik dil, sokak ağzı, popüler dil gibi… Ayrıca kitap editörlüğü için entelektüel bilgi birikimine sahip, araştırmacı, yeniliklere açık, gündemi takip eden bir yapıya sahip olmak da gerekiyor.

Kimler Kitap Editörü Olabilir?

Editörlük yapmak isteyen kişiler genellikle edebiyat mezunları ya da öğrencileri, Türkçe öğretmenleri, iletişim mezunları veya edebiyata, kitaplara ilgi duyan kişilerdir. Kitap editörlüğü herhangi bir yayınevinde tam zamanlı olarak yapılabileceği gibi yine dışarıdan freelance olarak da yapılabilecek bir iştir. Türkiye’de 500’ün üzerinde yayınevi olduğunu düşünürsek editör ihtiyacı olarak ortaya ciddi bir rakamın çıktığını görürüz. 

Burada dikkat edilmesi gereken konu çalışacağımız yayınevinin güvenilirliğidir çünkü her sektörde olduğu gibi yayın sektöründe de karşımıza art niyetli insanlar çıkabiliyor. Ayrıca Kitap editörlüğü yapan kişiler isterlerse, dergi editörlüğü, gazete editörlüğü, içerik editörlüğü gibi diğer editörlük alanlarında da çalışabilirler.

Kitabın Yayın Süreci 

Bir kitabın yayın süreci ve okuyucuyla buluşması, yazar kitabını yazıp baskıya hazır hale getirdikten sonra kitabın türüne ve kendi tarzına uygun yayınevleriyle görüşmeler yapmaya başlar. Çeşitli yayınevleriyle temasa geçer incelenmek üzere kitabının Microsoft Office Word halini yayınevinin genel yayın yönetmenine gönderir. Genel yayın yönetmeni kitabın yayınevine uygun olup olmadığına karar verir. Yazar ve yayınevi baskıya karar verir. Sözleşme yapılır. 

Sonrasında kitap editöre gönderilir ve kitabın tashihi yapılır. Tashihten sonra kitap mizanpaja yani dizgiye gönderilir. Dizgi bittikten sonra da kontrol için yazara gönderilir. Yazar, PDF dosya üzerinden son kontrolleri yapar, gerekli gördüğü düzeltileri grafikere iletir. Son düzeltiler de yapılır. Bu sırada yazar ve yayın yönetmeni kitap kapağının nasıl olması gerektiği konusunda bilgi alışverişinde bulunur ve ortak bir karar verir. 

Grafiker kapak tasarımını yapar ve son kontrollerden sonra kitap basılmak üzere matbaaya gönderilir. Kitabın baskısı tamamlandıktan sonra kitap çeşitli kitabevlerine gönderilir. Böylece kitabın baskı süreci tamamlanmış, okuyucuyla buluşma aşamasına geçilmiş olur. Kısaca özetleyecek olursak yukarıda da belirttiğimiz gibi kitap editörlüğü dilbilgisine, yazım türlerine hâkim, okumayı seven, kitaplara gönül vermiş kişilerin rahatlıkla yapabileceği bir iştir. Şöyle düşünecek olursak kitap okuyacaksınız üstüne bir de kazanç sağlayacaksınız.

Yazar: Gül Çabuk

  • kitap editörlüğü ,
  • kitap editörü ,
  • kitap ,
  • imla ,
  • dizgi ,
  • baskı ,
  • yayın ,
  • dilbilgisi
Yazar
    Blog Yazarı
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı