Close
Mobil Menu Bars

İş Güvenliği Nasıl İşliyor?

13 Haziran 2019, 1516 defa okundu.
İş Güvenliği Nasıl İşliyor?
İş Güvenliği Nasıl İşliyor?

İş Sağlığı ve Güvenliği nedir? İşi yapan ya da yapacak olan personelin bedensel ve ruhsal açıdan tam ve eksiksiz iyilik halinde olması için yapılan çalışmalar bütünüdür. Tüm bu faaliyetlerin yasal çerçevesi İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda açıklanmıştır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, ülkemizde 2012 yılında yayımlanmıştır. Çalışma bakanlığınca yetkilendirilmiş iş güvenliği uzmanı işyeri hekimi bu kanunun uygulatıcı danışmanlarıdır. 

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çalışma alanında sağlık ve güvenlik şartlarının sağlanmasını, mevcut olanın iyileştirilmesi için tüm çalışan ve işverenlerin görevlerini, haklarını, yükümlülüklerini ve sorumluluklarını düzenlemektedir. İş güvenliğinin sağlanmasından devlet, işveren ve çalışan sorumludur. Devlet yasaları çıkartır ve denetleme mekanizmasıdır. 

İşveren, yasada belirtilen yükümlülüklerini yerine getirerek teknik ve güvenlik konularında iyileştirmeler yapar. En önemli unsur olan çalışanlar ise tüm bu kural ve talimatları yerine getirir, çalışma düzenini korur. Ancak yukarıdaki bu üç kolda en az birinde bile aksama olursa iş sağlığı ve güvenliği bilinci tam anlamıyla oluşturulmamış sayılır. 

İş Güvenliğinin İşleyişi 

Yasa çıkartıcı kol, bakanlıkça görevlendirilen müfettişlerle kanunun gereklerinin yerini getirilip getirilmediğini denetler. İşverenlere ne zaman denetim olacağı önceden haber verilmez. İşveren böylelikle iş sağlığı ve güvenliği kurallarını, üzerine düşen sorumluluklarını her zaman yerine getirmek zorundadır. 

Bu kapsamda işverenler, personelini yapacağı iş konusunda önceden bilgilendirmek, iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin isg profesyonellerince (iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi) tamamlanmasını sağlamak, işe başlamadan önce gerekli sağlık kontrolünden geçirtmek, yaptığı işe uygun kişisel koruyucu temin etmek, görevi dışında başka bir işte çalıştırmamak ve işin en güvenli şekilde yürümesini sağlayacak tüm araç gereç ve ekipmanı eksiksiz temin etmek durumundadır. İşverenin herhangi bir sorumluluğunu yerine getirmemesi ve bunun müfettişlerce tespit edilmesi halinde, yarattığı tehlikenin derecesine göre iş durdurularak işyeri kapatılabilmektedir. 

İş Kazası Nedir?

İş kazası, işverenin talimatıyla işyeri sınırlarında ya da işyeri dışında yaptığı bir iş sırasında çalışanları hemen veya sonradan fiziksel ya da psikolojik olarak hasara uğratan durumdur. Örneğin, işveren ihmali yüzünden bir iş kazası yaşandı. İş kazasında çalışanlardan biri uzvunu kaybetti. Hemen hastaneye kaldırıldı, ilk müdahalesi yapıldı, 15 gün müşahede altında tutuldu ve %40 engelli raporu verildi. Bu arada kazalının ailesi ihmal var diye hem  işverene hem de bakanlığa karşı maddi manevi tazminat davası açtı.

Tazminatı kim ödeyecek? Böyle bir durum olması halinde birçok etken ve delil göz önünde bulundurulur, bilirkişiler devreye girer. Hiç de zevkli olmayan bir hikaye başlar. Ancak yüzeysel olarak iş sağlığı ve güvenliği konusunda işveren, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin de içinde bulunabileceği bir ihmal silsilesinin sonuçlarını sıralamaya çalışalım:

  1. Devlet yasayı çıkartır ve denetler.
  2. İşveren yasada belirtilen sorumluluklarını yerine getirmesi için çalışmalar yapar.
  3. İşyeri tehlikeli veya çok tehlikeli sınıftaysa ya da az tehlikeli olup 50 ve üstü çalışan varsa işveren iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ile çalışır.
  4. İş güvenliği uzmanı tespit ettiği tehlikeli durumları, noter onaylı iş sağlığı ve güvenliği tespit ve öneri defterine yazar. Bu deftere yazılan her şeyi işveren imzalasın ya da imzalamasın okudu kabul edilir.
  5. Tehlikeden haberdar olan işveren isg profesyonelleriyle iş birliği içinde ya düzeltici önleyici faaliyette bulunur ya da ilgilenmez ve düzeltmeye gitmez.
  6. Bunu gören iş güvenliği uzmanı gelecek ay aynı tehlikeyi deftere tekrar yazar ve düzeltilmesi için önerilerde bulunur.
  7. İşveren yine ilgilenmez.
  8. Uzman aynı tehlikeyi üçüncü ve son kez deftere yazar.
  9. İşveren tekrar aynı tutumda olup ilgilenmezse iş güvenliği uzmanı bakanlığı şikayet dilekçesi göndermekle yükümlüdür. Göndermez ve bu tespit edilirse 3 ila 6 ay belgesi askıya alınır.

Diyelim ki yedinci maddeden sonra işyerinde ciddi, uzuv kayıplı veya ölümlü bir iş kazası yaşandı. Yukarıda belirtildiği gibi kazalının ailesi de tazminat davası açtı. Bu durumda aşağıdaki sırayla olayların olması beklenir:

  1. Bakanlık hiçbir zaman tazminat ödemek istemez. Tazminat ödememek ya da daha az ödemek için işvereni denetlemeye gider.
  2. Kazalının isg eğitim sertifikasını, işe giriş sağlık raporunu, üzerine zimmetlediği kişisel koruyucular gibi birçok yazılı ve imzalı evrak ister.
  3. İşveren bunlardan herhangi birini gösteremezse kazalının engeli oranında tazminatını ödemekle cezalandırılır. Ayrıca ödeyeceği ceza tutarı da hariç. Yani bakanlık tutarın belli bir oranını işveren rücu eder.
  4. İş güvenliği uzmanı tarafından yapılan bir ihmal tespit edilirse işveren de hata oranındaki tutarı uzmana rücu edebilir.

Görülüyor ki iş kazalarını önlemek, sorumlulukları yerine getirmek hem daha insancıl hem daha az maliyetli.  

Yazar: Dilek Gündüz
 

Bu yazıyı beğendiysen
şimdi paylaş!
Blogger
Özgeçmiş

İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.

Devamı
Yorumlar(0)
Ortalama Değerlendirme 5

Yorum yapabilmek için Oturum Aç'manız gerekmektedir.

Yorum yapılmamış, yapan ilk sen ol!