Stres İle Başa Çıkma Yolları

Stres nedir? Fizik alanında stres kelimesi; Bir cismin herhangi bir dış kuvvet etkisiyle sıkıştırıldıktan sonra, eski haline ve şekline dönme özelliği olarak tanımlanır. Canlılar ve insan söz konusu olduğunda ise, stres: Çeşitli çevresel ve içsel uyarılara karşı fiziksel, ruhsal ve davranışsal olarak verilen tepkidir. İnsanlar strese birbirlerinden farklı şekillerde tepki verirler.

Stresi Anlamak

Stres, yaşanan durumlar aynı olsa bile herkese farklı şiddette etki etmektedir. Bunun nedeni, kişilerin yaşadıkları duruma ve maruz kaldıkları olaya bakış açılarının ve anlamlandırma kapasitelerinin farklı oluşudur. Aynı olay bir kişide depresyona neden olurken, bir başka kişi için önemli olmayabilir ve herhangi bir stres yaratmayabilir.

Olaylar karşısında ne kadar az kontrole sahipsek, o kadar fazla strese maruz kalmaktayız. Bilinmezliklerin artması, stresin artmasına neden olmaktadır. Stresin kaynağı büyük olabileceği gibi, günlük yaşananlar içerisinde de ufak stresler kendini gösterebilmektedir. Geçici olan bu küçük ölçekli stresler, yaşamsal açıdan tehlike oluşturmamakla birlikte, kişileri güçlü kılmaktadır. Ancak, yaşanan olayın ardından stres seviyesi düşmediğinde, uzun vadeli sağlık sorunları yaşanmaya başlanmaktadır.

Psikolojik açıdan yapılması gereken en önemli şey, stres yaratan olayları değiştirmeye çalışmaktansa, onlara bakış açısını değiştirmek ve algıyı yapılandırmaktır.

Günümüzde Stres Kaynakları ve Etkileri

İş Stresi

Yakın zamanda yapılar araştırmalarda, iş hayatının ve kazanç endişesinin toplumların %75’inin yaşadığı stresin ana kaynağı olduğu tespit edilmiştir. Ne yazık ki, çoğu şirket iş stresi konusunda yeterli dikkati göstermemektedir. Bununla birlikte, yoğun iş temposu, baskı, yüksek beklentiler, zamansızlık ve düzensiz yaşam nedeni ile çalışanların pek çoğunda strese bağlı kalp krizi, obezite, tansiyon, sindirim sistemi hastalıkları ve depresyon gibi pek çok rahatsızlık baş göstermektedir.

Özellikle kalp krizi riskinin, strese maruz kalan çalışanlarda, diğer kişilere göre 3 kat daha fazla olduğu klinik çalışmalarla kanıtlanmıştır. Panik atak ve diğer ruhsal bozuklukların, hatta intiharların da özellikle avukatlık ve doktorluk gibi sorumluluğu ağır olan belli başlı meslek guruplarında daha sık yaşanmakta olduğu araştırmalar sonucu ortaya konmuştur.

Yaşam Tarzı

Son yıllarda hızla gelişen teknoloji hayatı kolaylaştırmanın yanında, olumsuz etkiler de yaratmaktadır. Özellikle cep telefonları ve bilgisayarlar toplumların neredeyse tamamında bireysel bağımlılık yaratmış durumda. Günümüzün salgın hastalığı olan ‘’Affluenza’’, yeni ürünler, güncellemeler ve yazılımlar ile ilgili bireylerde ‘’kimseden geri kalmama’’ takıntısı yaratmaktadır.

Yaşam tarzından kaynaklanan ve aile / çevre ilişkilerden dolayı yaşanan strese bağlı olarak, beynin hafıza depolama bölümü olan hipokampüsteki hücrelerin ölmeye başladığı tıbben kanıtlanmıştır. Stres ve depresyona bağlı zihinsel yetersizlik ve Alzheimer hastalığı da kırklı yaşlarda kendini göstermeye başlamıştır.

Bunun dışında, düzenli olarak kullanılan çeşitli ilaçların da zaman içerisinde kişilerde psikolojik ve ruhsal bozukluklar yaratmakta olduğu yapılan çeşitli araştırmalarla kanıtlanmıştır.

Yine yapılan bir başka araştırmada da ortaya konmuştur ki; Bilişsel ve eğitim seviyesi düşük olan insanlar, yüksek olanlara göre strese daha fazla duyarlıdırlar, çünkü hayatlarındaki stres etkenleri üzerinde daha az kontrole sahiptirler.

Psikolojik Stres

Özellikle küçük yaşlarda yaşanan olumsuz çocukluk deneyimleri, hem çocuk yaşlarda üstesinden gelinmesi zor travmatik etkiler yaratmakta, hem de ileriki yaşlarda hayatı zorlaştıran izler bırakmaktadır. Duygusal, fiziksel ve cinsel istismarlar, ihmaller ve ev içerisinde yaşanan sorunlar nedeni ile çocukluk döneminde yaşanan travmalar, ileriki yaşlarda alkolizm, madde bağımlılığı, istenmeyen çocuk vakaları, intiharlar, cinsel bağımlılık, şiddet ve kontrolsüz öfke gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır.

Yetişkinlik döneminde de, benzer travmalar yaşandığında çeşitli fiziksel ve ruhsal bozuklukların yaşandığı bilinmektedir. Örneğin; savaşlar, ölümler, kazalar. Buna Travma Sonrası Stres Bozukluğu denilmektedir.

Bazı araştırmalar psikolojik açıdan stresin şiddetli kurdeşen, sedef, atopik dermatit ve diğer cilt problemlerine neden olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanında, Irritable Bowel Syndrome (Hassas Bağışıklık Sistemi) rahatsızlığı da meydana gelebilmektedir. Bu rahatsızlıkta şiddetli karın ağrıları, kramp ve şişkinlikler, ishal ve kabızlık gibi çeşitli semptomlar görülmektedir.

Stresi Nasıl Azaltabiliriz?

Zaman Yönetimi

Zamanımızı daha verimli kullanarak biriken işler ve ertelemeler nedeniyle yaşadığımız stresi azaltabiliriz. Bunun için bir ‘yapılması gerekenler listesi’ hazırlayarak, acilden düşük öneme doğru işleri kodlayarak, önce acil olanları tamamlayıp yükümüzü hafifletebilir ve zamanımızı verimli kullanabiliriz. Görevlerimizi bölerek, aralarda molalar vererek ve çevresel koşullarımızı konsantrasyonumuzu bozmayacak şekilde düzenleyerek yerine getirmek, stresimizi azaltmakta bize yardımcı olacaktır.

Spor ve Meditasyon

Düzenli spor yaparak vücudumuzda stresten kaynaklanan birikmiş enerjiyi açığa vurabiliriz. Meditasyon ve nefes teknikleri ile zihnimizi boşaltabilir, biriken endişe ve kaygıdan kurtulabiliriz. Ayrıca sosyal ve toplumsal faaliyetlere katılmak da özgüven duygumuzu pekiştirecek ve ruhsal anlamda bizi güçlendirecektir.

Beslenme

Sağlıklı gıdalar tüketmeye, meyve ve sebze ağırlıklı beslenmeye çalışarak sindirim sistemimize yardımcı olabiliriz. Alkol, sigara, aşırı kafein ve benzer maddelerle ilgili bağımlılıklarımızı bırakmak için çeşitli çalışmalar yapmak ve destek almak da vücudumuzu stres ile başa çıkabilmesi için kuvvetlendirecektir.

Pozitif Düşünmek

Zor durumlarla karşılaştığımızda, örneğin bir sınav veya sunum öncesi, olumsuz sonuçlara odaklanmak ve yetersizlik duygusuna kapılmak yerine, başarıyı ve olumlu düşünceleri zihnimizde canlandırmaya çalışmak bize stresi azaltma konusunda çok yardımcı olacaktır.

Destek Almak

Öncelikle, ailemiz ve sevdiklerimiz ile yaşadığımız zor durumları paylaşarak yükümüzü hafifletebilir, onlardan manevi destek talep edebiliriz. Bunun yetersiz olduğu yerlerde, çekinmeden bir uzmandan yardım almamız stresle başa çıkma konusunda bize çok fazla yardımcı olacaktır. Uzmanların uyguladıkları Bilişsel-Davranışsal terapiler, Gevşeme Terapileri, Destekleyici Konuşma Terapileri ve Gurup Terapileri bize stres ile başa çıkabilme konusunda destek olacaktır.

Unutmayın! Stresi yok edemezsiniz, ama strese verdiğiniz tepkileri ve stresin yarattığı etkileri kontrol edebilirsiniz. Sorunlarınızı aşılamaz engeller olarak görmek yerine, onları sadece birer zorluk ve tecrübe gibi düşünmek hayatınızı kolaylaştıracaktır.

Eklenme Tarihi: 27 Şubat 2018


  • stres ile nasıl başa çıkılır ,
  • stresle başa çıkma ,
  • stresle başa çıkma yolları ,
  • stresle nasıl başa çıkılır ,
  • stres yönetimi ,
  • stres yönetimi teknikleri
Blog Yazarı

Yorumlar(2)

Öğrenci Geri Bildirimi

5,0
Ortalama Değerlendirme
%100
%0
%0
%0
%0
Değerlendirmeler

Kudret Yeşilyurt

22.Mayıs.2018

stresle ilgili ne yaparsak yapalım üzerimizdeki baskı bizi bırakmadıkça kurtuluş yok. Eğitimler sadece bizi birazda olsa rahatlatıyor.

Alişan Bakır

16.Mayıs.2018

Çalıştığım iş bakımından stresli bir hayatım var.  Daha önce bu tarz eğitimlere katılmak istedim ama hem zaman hemde bütçe açısından katılamadım. Araştırırken bu eğitime denk geldim. Eğitimde öğrendiğim taktikler sayesinde stres daha aza indi. Benim gibi stresli bir hayatı olan herkes katılmalı. Ben çok faydasını gördüm.