AnasayfaBlogAkıl ve Zeka Oyunları Nelerdir?
Kişisel Gelişim

Akıl ve Zeka Oyunları Nelerdir?

25 Ocak 2021
Akıl ve Zeka Oyunları Nelerdir?

Akıl yürüterek, hızlı düşünerek, yaratıcılık katarak ve ipuçlarından faydalanarak çözülen sorulara akıl ve zeka oyunları adı verilir. Bu oyunlar, “eğlenerek öğrenme” ilkesine dayanır. Zihni açar, öğrenmeyi kolaylaştırır, çabuk öğrenmenin önünü açar ve aklı çalıştırır. Öğrenmeyi kolaylaştırması ve zihni açması sebebiyle özellikle çocukların zeka gelişimi için önemlidir.

Biliyoruz ki insan beyni sınırsız bilgiyi öğrenebilecek yapıda. Öğrenmenin en etkili yollarından biri de oynayarak öğrenme. Bu sebeple gelişmiş ülkelerde sayısal alanlarda başarıların artırılması için zeka oyunlarından faydalanıldığı biliniyor. Ülkemizde ise ezberci eğitim sistemi yeni yeni değişiyor; akıl ve zekayı ön plana çıkaracak eğitimlere geçiliyor. Zeka oyunları 2012 yılından beri müfredatta seçmeli ders olarak yer alıyor. Oyunların sadece çocuklar için olduğu anlamı çıkmasın; her yaştan bireyin akıl ve zeka oyunlarına ihtiyacı var.

Bu ufak girizgâhtan sonra gelelim oyunların neler olduğuna.

Akıl ve Zeka Oyunları

Geleceğin öğrenme metodu kabul edilen akıl ve zeka oyunlarını 6 ana kategoriye ayırmak mümkün. Bu kategoriler: Akıl oyunları, işlem oyunları, strateji oyunları, karma zeka oyunları, mantık oyunları ve mekanik oyunlar her bir kategorinin altında farklı oyunlar yer alıyor.

Akıl Oyunları

Bu başlık Russel Crowe’un başrolünde oynadığı Akıl Oyunları filmini de hatırlatıyor. Mutlaka izlenmesi gereken filmler arasında olduğunu söyleyip dönelim konumuz olan akıl oyunlarına. Sudoku, Bölgesel Sudoku ve Sihirli Piramit en bilinen akıl oyunları. Peki diğer akıl oyunları neler?

ABC Bağlama: Oyun harfleri çiftleriyle eşleştirmek amacıyla oynanıyor. Noktalar ve harflerden oluşan kare zemin üzerinde oynanan oyunda; A harfi A ile Z harfi Z ile eşleştiriliyor. Harfleri biribirine bağlamanın kuralları bulunuyor. Bu kural yatay ve dikey çizgilerin kullanılması. Düşünmeye teşvik ediyor. 

Patika: İsminden de anlaşılacağı üzere oyunda patika yol oluşturuluyor. Bu yol oluşturulurken yatay ve dikey çizgilerden yardım alınıyor. Tasarlama, analiz etme ve öngörme gibi zihinsel becerileri geliştiriyor.

Apartmanlar: Oyun “skyscrapers” adıyla da biliniyor. Oyunda her rakam kutulara sadece 1 kez yazılıyor. Rakamlarla apartmanların yüksekliği eşit olmalı. 3 sayısı 3 katlı apartman gibi. 

Çit Çit Zeka Oyunu: Bulmaca kutularındaki sayılardan faydalanılarak kapalı çit oluşturuluyor. Fences ve slitherlink oyunun diğer isimleri.

İşlem Oyunları

İşlem oyunları öğrencilerin işlem yeteneklerinin gelişmesi amacıyla hazırlanmıştır. 

Kendoku: Oyunun mimarı matematik öğretmeni Tetsuya Miyamoto. Japon öğretmenin geliştirdiği yun KenKen adıyla da biliniyor. Oyunun kurallarına katkı sağlayan bir diğer isim de Zeka oyunları ve Sudoku alanında dünya şampiyonu olan Thomas Snyder.

İşlem Karalama: Dört işlemin kullanıldığı bu oyun İkara adıyla da biliniyor. Oyunda sadece 2 rakamı karalama hakkınız bulunuyor. 2 rakamı karalayarak işlem sonucunu bulmanız gerekiyor.

İşlem Karesi: Oyunda 1 ve 9 arasındaki rakamlar (her iki rakam da dahil olmak üzere) kullanıyor. Oyunda matematiksel işlem önceliğine dikkat etmek gerekiyor. Her rakam sadece bir kere yazılabiliyor.

Kakuro: Sayılardan oluşan bulmaca. Sudoku ve çengel bulmaca karışımı bir oyun. 
Çarpmaca ve kapsül de işlem oyunları arasında yer alıyor.

Strateji Oyunları

Strateji oyunları kategorisinde bulunan oyunlar şöyle: Sayı Bulmaca, Çin Daması, Amerika Daması, Türk Daması, 4 x 4 Dama, Dokuz Taş, Üç Taş, Tic Tac Toe, Mangala türleri, Hex, Nim Nim, Tactix ve Tavşan ve Tazılar oyunu.

Tic Tac Teo: X ve O sembolleriyle oynanan oyun. Oyunculardan biri bir sembolü diğeri diğer sembolü kullanır. Amaç 3 aynı sembolü sıralamaktır. Bunu başaran oyunun kazananıdır. Sıralamada başarı yoksa oyun berabere bitmiş demektir. 

Mangala: Mangalanın farklı türleri vardır. Türkiye’de Mangala Federasyonu bulunur. Lisanslı mangala oyuncusu ve mangala hakemi olmak mümkündür. Ayrıca federasyonun çalışmaları sonunda Türk Mangalası, Dokuz Kumalak ve Köçürme yani mangala oyun türleri UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Litesi’ne girmiştir. 

Karma Zeka Oyunları

Şapka Soruları, Kibrit Oyunları, Kap Aktarma Oyunları, Go Problemleri ve Nehir Geçme oyunu da karma zeka oyunları kategorisinde bulunuyor. 

Go Problemleri: Çin kökenli bir oyundur. İki kişiyle oynanır. Tahta zeminde oynandığı için satranç benzeridir. Oyunda küçük taşlar bulunur, genelde taşlar siyah ve beyaz tercih edilir. Rakibin en çok taşını alan oyunu kazanır. Ezbere dayanmaz, yaratıcılık ve strateji gerektirir. 

Sözcük-Mantık Oyunları

Bu oyun kategorisinin en bilinen ve sıklıkla oynanan oyunu Anagramlar. Anagram harflerin yerini değiştirerek yeni anlamlı kelimeler oluşturmaktır. Anagramlar da beyin jimnastiğine katkı sağlayan kelime oyun türlerindendir. Anlama ve kavrama becerilerine katkısı büyüktür. Oyunla ilgili daha fazla bilgiyi “Anagram Nedir? Nasıl Oynanır?” başlıklı yazıda okuyabilirsiniz.

Diğer sözcük- mantık oyunları neler? Dört Değişkenli Mantık Oyunları, Kare Bulmacalar, Mantık Karesi, Sözcük Merdiveni, Üç Değişkenli Mantık Oyunları ve Yalancı Doğrucu Mantık Oyunları da sözcük-mantık oyunlarının türleri. 

Mekanik Oyunlar

Bu kategoride en sevilen oyun tangram. Oyunda parçalar kullanılarak bütün oluşturulur. Çin menşeili bir oyundur. Oyunda parçalar farklı malzemelerden yapılabilir. Tek kişiyle oynanır ve kuralları oldukça basittir. Özellikle çocukların zihin gelişimi için önemlidir. Diğer oyunlara gelecek olursak: Pentomino, T Puzzle, Tetromino ve Üç Boyutlu Küp Sayma oyunları ve mekanik oyunlardan.

Akıl ve Zeka Oyunları Hangi Becerileri Kazandırır?

Oyunlar hem öğrencilere hem de yetişkinlere pek çok beceri kazandırır. Bu becerileri şöyle sıralamak mümkün: 

  • Okunanları anlamaya yardımcı olur.

  • Okuma hızını artırır.

  • Akıl yürütme becerisini geliştirir.

  • Ekip çalışmalarına yatkınlığı artırır.

  • Problem çözme becerileri gelişir.

  • Dikkat dağınıklığını giderir. 

  • Konsantrasyonu artırır. 

  • Sorunlarla başa çıkmalaya yardımcı olur. 

  • Yaratıcılığı geliştirir. 

  • Eleştirel düşünme yetkililiğine katkı sağlar.

  • Planlı hareket etmeye katkı sunar. 

  • Hızlı düşünmenin önünü açar. 

  • Karar verme becerilerini geliştirir. 

  • Girişimcilik konusunda katkı sağlar.

  • Araştırmacı yönü geliştirir.

  • Olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisini doğru kurmanın önünü açar. 

  • İletişim becerilerini geliştirir. 

  • Düşünceleri düzgün ifade etmeye katkı sunar.

  • Motivasyonu artırır. 

  • Özgüven kazandırır.

  • Empati ve sempati yeteneklerini geliştirir.

Akıl ve Zeka Oyunları Eğitimi

Akıl ve zeka Milli Eğitim müfredatında seçmeli ders olarak okutuluyor. Bu kapsamda öğretmenlere de oyunlarla ilgili online eğitimler düzenleniyor. Peki eğitim camiasında olmayanlar nasıl öğrenecekler? Bu alanda pek çok eğitim bulunuyor. Eğlenerek öğrenmenin önemi hakkında bilgi arttıkça eğitimlere katılım da aynı oranda artıyor. Bu sebeple de farklı kurum ve kuruluşlar bu eğitimi veriyor.

İstanbul İletme Enstitüsü’nün geniş kapsamlı eğitim programları arasında Akıl ve Zeka Oyunları Eğitimi bulunuyor. Eğitim pek çok oyunu aktif bir şekilde öğrenmenize imkan sağlıyor. Domino, sudoku, tangram, dama, köşe kapmaca, dedektif ve atla topla eğitimdeki oyunlardan bazıları. Çocuklarınızda daha verimli zaman geçirmek, sağlıklı yaşlanmak ve daha başarılı öğrencilik hayatınız olsun istiyorsanız eğitimi kaçırmayın derim. 

Akıl ve Zeka Oyunları Akıl ve Zeka Oyunları Nelerdir Akıl ve Zeka Oyunları Eğitimi Akıl oyunları Zeka Oyunları Mangala Anagram Tangram
Neşe Polat
Neşe Polat
Blog Yazarı

Bayburt'ta doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu. Medya sektöründe çalıştı. Yayınevlerinde editörlük yaptı.

Benzer Yazılar
Doğru ve faydalı bilgiler sağlama konusunda kararlı olan uzman ekibimizle blogumuzu her zaman yeni makaleler ve videolarla güncelliyoruz. Güvenilir tavsiyeler ve bilgilendirici içerikler arıyorsanız, blog sayfamıza mutlaka göz atın.
Akıl ve Zeka Oyunları Nelerdir?
Kişisel Gelişim

Akıl ve Zeka Oyunları Nelerdir?

25 Ocak 2021
Akıl ve Zeka Arasındaki Fark
Nedir?

Akıl ve Zeka Arasındaki Fark

11 Eylül 2021
Bütünsel Gelişim Eğitimi
Faruk ÖkenliFaruk Ökenli
15049
Akıl ve Zeka Oyunları Eğitimi
Erdem TuranErdem Turan
19969
Satranç Eğitimi
5
(44)

Satranç Eğitimi

15 Konu5 Saat
Erdem TuranErdem Turan
16049